Wejscie w życie: 30 marca 1994

Ostatnia Zmiana: 1 stycznia 2021

Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych

Art. 1. 1. Ustawa określa zasady tworzenia przez pracodawców zakładowego
funduszu świadczeń socjalnych, zwanego dalej „Funduszem”, i zasady
gospodarowania środkami tego Funduszu, przeznaczonego na finansowanie
działalności socjalnej organizowanej na rzecz osób uprawnionych do korzystania
z Funduszu, na dofinansowanie zakładowych obiektów socjalnych oraz na tworzenie
zakładowych żłobków, klubów dziecięcych, przedszkoli oraz innych form
wychowania przedszkolnego.
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw pracy oraz ministrem właściwym do spraw finansów
publicznych, w stosunku do pracowników zatrudnionych w podległych mu
jednostkach sfery budżetowej, niebędących funkcjonariuszami lub żołnierzami
zawodowymi, a Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw pracy oraz ministrem właściwym do spraw finansów publicznych
w stosunku do pracowników zatrudnionych w jednostkach sfery budżetowej
więziennictwa, niebędących funkcjonariuszami Służby Więziennej, określą, w drodze
rozporządzenia:
1) sposób tworzenia i gromadzenia środków Funduszu;
2) wysokość odpisu na Fundusz, jednak nie wyższą od określonej w ustawie.
3. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrami Pracy i Polityki
Socjalnej oraz Finansów może określić, w drodze rozporządzenia, sposób
tworzenia i gromadzenia środków Funduszu oraz wysokość odpisu na Fundusz –
jednak nie wyższą od określonej w ustawie – w stosunku do pracowników cywilnych
wojska.

Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) działalność socjalna – usługi świadczone przez pracodawców na rzecz różnych
form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej,
opieki nad dziećmi w żłobkach, klubach dziecięcych, sprawowanej przez dziennego opiekuna lub nianię, w przedszkolach oraz innych formach wychowania
przedszkolnego, udzielanie pomocy materialnej – rzeczowej lub finansowej,
a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach
określonych umową;
2) coroczny odpis podstawowy – równowartość dokonanych odpisów na rachunek
bankowy Funduszu w wysokości określonej w art. 5, na zasadach określonych
w art. 6 ust. 2;
3) (uchylony)
4) zakładowe obiekty socjalne – ośrodki wczasowe i kolonijne, domy
wypoczynkowe, sanatoria, ogrody działkowe, obiekty sportowo-rekreacyjne,
żłobki, kluby dziecięce i przedszkola oraz obiekty służące działalności
kulturalnej;
5) osoby uprawnione do korzystania z Funduszu – pracowników i ich rodziny,
emerytów i rencistów – byłych pracowników i ich rodziny oraz inne osoby,
którym pracodawca przyznał, w regulaminie, o którym mowa w art. 8 ust. 2,
prawo korzystania ze świadczeń socjalnych finansowanych z Funduszu;
6) przedsiębiorca – osobę fizyczną, osobę prawną, a także jednostkę organizacyjną
nieposiadającą osobowości prawnej, jeżeli przedmiot jej działania obejmuje
prowadzenie działalności gospodarczej.

Art. 3. 1. Fundusz tworzą pracodawcy zatrudniający według stanu na dzień
1 stycznia danego roku co najmniej 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty.
1a. (uchylony)
1b. (uchylony)
1c. Pracodawcy zatrudniający według stanu na dzień 1 stycznia danego roku, co
najmniej 20 i mniej niż 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, tworzą
Fundusz na wniosek zakładowej organizacji związkowej.
2. Pracodawcy prowadzący działalność w formie jednostek budżetowych
i samorządowych zakładów budżetowych tworzą Fundusz, bez względu na liczbę
zatrudnianych pracowników.
3. Pracodawcy zatrudniający według stanu na dzień 1 stycznia danego roku
mniej niż 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty mogą tworzyć Fundusz do
wysokości i na zasadach określonych w art. 5 lub mogą wypłacać świadczenie
urlopowe, o którym mowa w ust. 4–6.
3a. Pracodawcy, o których mowa w ust. 3, nieobjęci układem zbiorowym pracy
oraz niezobowiązani do wydania regulaminu wynagradzania, informacje w sprawie
nietworzenia Funduszu i niewypłacania świadczenia urlopowego przekazują
pracownikom w pierwszym miesiącu danego roku kalendarzowego, w sposób
przyjęty u danego pracodawcy.
3b. U pracodawców, o których mowa w ust. 3, zatrudniających co najmniej
50 pracowników, objętych układem zbiorowym pracy, postanowienia w sprawie
nietworzenia Funduszu i niewypłacania świadczenia urlopowego zawiera się
w układzie zbiorowym pracy. Jeżeli u takich pracodawców pracownicy nie są objęci
układem zbiorowym pracy, postanowienia w sprawie nietworzenia Funduszu
i niewypłacania świadczenia urlopowego zawiera się w regulaminie wynagradzania;
art. 4 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
4. Wysokość świadczenia urlopowego, o którym mowa w ust. 3, nie może
przekroczyć wysokości odpisu podstawowego, określonego w art. 5 ust. 2, 2a i 3 –
odpowiedniego do rodzaju zatrudnienia pracownika, z tym że wysokość świadczenia
dla zatrudnionych, o których mowa w art. 5 ust. 2 i 3, ustala się proporcjonalnie do
wymiaru czasu pracy pracownika.
5. Świadczenie urlopowe, o którym mowa w ust. 4, wypłaca pracodawca raz
w roku każdemu pracownikowi korzystającemu w danym roku kalendarzowym
z urlopu wypoczynkowego w wymiarze co najmniej 14 kolejnych dni
kalendarzowych.
5a. Wypłata świadczenia urlopowego następuje nie później niż w ostatnim dniu
poprzedzającym rozpoczęcie urlopu wypoczynkowego, o którym mowa w ust. 5.
6. Świadczenie urlopowe, o którym mowa w ust. 4, nie podlega składce na
ubezpieczenie społeczne pracowników.
7. (uchylony)

Art. 4. 1. U pracodawców, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 1c, układ zbiorowy
pracy może dowolnie kształtować wysokość odpisu na Fundusz; może również
postanawiać, że Fundusz nie będzie tworzony.
2. U pracodawców określonych w art. 3 ust. 1 i 1c, których pracownicy nie są
objęci układem zbiorowym pracy, postanowienia w sprawach, o których mowa
w ust. 1, może zawierać regulamin wynagradzania.
3. Jeżeli u pracodawcy, o którym mowa w ust. 2, nie działa zakładowa
organizacja związkowa, postanowienia regulaminu wynagradzania w sprawie
wysokości odpisu na Fundusz lub nietworzenia Funduszu wymagają uzgodnienia
z pracownikiem, o którym mowa w art. 8 ust. 2.

Art. 5. 1. Fundusz tworzy się z corocznego odpisu podstawowego, naliczanego
w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych.
2. Wysokość odpisu podstawowego, o którym mowa w ust. 1, wynosi na jednego
zatrudnionego, z zastrzeżeniem ust. 2a i 3, 37,5% przeciętnego wynagrodzenia
miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu
roku poprzedniego, jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu stanowiło kwotę wyższą.
2a. Wysokość odpisu podstawowego na jednego pracownika młodocianego
wynosi w pierwszym roku nauki 5%, w drugim roku nauki 6%, a w trzecim roku nauki
7% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, o którym mowa w ust. 2.
3. Wysokość odpisu podstawowego na jednego pracownika wykonującego prace
w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze – w rozumieniu
przepisów o emeryturach pomostowych, wynosi 50% przeciętnego wynagrodzenia
miesięcznego, o którym mowa w ust. 2.
3a. (uchylony)
3b. (uchylony)
4. Wysokość odpisu podstawowego może być zwiększona o 6,25% przeciętnego
wynagrodzenia miesięcznego, o którym mowa w ust. 2, na każdą zatrudnioną osobę,
w stosunku do której orzeczono znaczny lub umiarkowany stopień
niepełnosprawności.
5. Pracodawcy sprawujący opiekę socjalną nad emerytami i rencistami, w tym
także ze zlikwidowanych zakładów pracy, mogą zwiększyć Fundusz o 6,25%
przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, o którym mowa w ust. 2, na każdego
emeryta i rencistę uprawnionego do tej opieki.
5a. Pracodawcy, którzy utworzyli zakładowy żłobek lub klub dziecięcy oraz
przeznaczą na ten cel z odpisu podstawowego kwotę odpowiadającą 7,5 punktu
procentowego tego odpisu mogą zwiększyć Fundusz na każdą zatrudnioną osobę
o 7,5% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, o którym mowa w ust. 2, pod
warunkiem przeznaczenia całości tego zwiększenia na prowadzenie żłobka lub klubu
dziecięcego.
6. Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, sposób
ustalania przeciętnej liczby zatrudnionych, w celu naliczania odpisu na Fundusz,
biorąc pod uwagę w szczególności liczbę osób zatrudnionych w danym roku
kalendarzowym.
7. Przeciętne wynagrodzenie miesięczne, o którym mowa w ust. 2, ogłasza
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej
Polskiej „Monitor Polski” nie później niż do dnia 20 lutego każdego roku.
8. Przepisów ust. 1–7 nie stosuje się do:
1) uczelni publicznych działających na podstawie przepisów o szkolnictwie
wyższym i nauce;
2) szkół i placówek objętych systemem oświaty w stosunku do nauczycieli
podlegających przepisom Karty Nauczyciela.
8a. Odpisy i zwiększenia, o których mowa w art. 5, 13 i 14, u pracodawcy tworzą
jeden Fundusz.

Art. 5a. W 2012 r. przez przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce
narodowej, o którym mowa w art. 5 ust. 2, należy rozumieć przeciętne wynagrodzenie
miesięczne w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2010 r. ogłoszone przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 5 ust. 7.

Art. 5b. W 2013 r. przez przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce
narodowej, o którym mowa w art. 5 ust. 2, należy rozumieć przeciętne wynagrodzenie
miesięczne w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2010 r. ogłoszone przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 5 ust. 7.

Art. 5c. W 2014 r. przez przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce
narodowej, o którym mowa w art. 5 ust. 2, należy rozumieć przeciętne wynagrodzenie
miesięczne w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2010 r. ogłoszone przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 5 ust. 7.

Art. 5d. W 2015 r. przez przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce
narodowej, o którym mowa w art. 5 ust. 2, należy rozumieć przeciętne wynagrodzenie
miesięczne w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2010 r. ogłoszone przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 5 ust. 7.

Art. 5e. W 2016 r. przez przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce
narodowej, o którym mowa w art. 5 ust. 2, należy rozumieć przeciętne wynagrodzenie
miesięczne w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2010 r. ogłoszone przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 5 ust. 7.

Art. 5f. W 2017 r. przez przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce
narodowej, o którym mowa w art. 5 ust. 2, należy rozumieć przeciętne wynagrodzenie
miesięczne w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2012 r. ogłoszone przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 5 ust. 7.

Art. 5g. W 2018 r. przez przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce
narodowej, o którym mowa w art. 5 ust. 2, należy rozumieć przeciętne wynagrodzenie
miesięczne w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2012 r. ogłoszone przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 5 ust. 7.

Art. 5h. 1. W okresie od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia 31 lipca 2019 r. przez
przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, o którym mowa w art.
5 ust. 2, należy rozumieć przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce
narodowej w drugim półroczu 2013 r. ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu
Statystycznego na podstawie art. 5 ust. 7.
2. W okresie od dnia 1 sierpnia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. przez
przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, o którym mowa w art.
5 ust. 2, należy rozumieć przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2014 r. ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 5 ust. 7.
3. Równowartość dokonanych odpisów i zwiększeń, o których mowa w art. 6 ust.
2, w wysokości naliczonej zgodnie z ust. 1 i 2, pracodawca przekazuje na rachunek
bankowy Funduszu w terminie do dnia 31 października 2019 r., uwzględniając
dotychczas przekazaną kwotę dokonanych odpisów i zwiększeń, o których mowa w
art. 5, naliczonych w oparciu o przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce
narodowej w drugim półroczu 2013 r. ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu
Statystycznego na podstawie art. 5 ust. 7.

Art. 5i. W 2020 r. przez przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce
narodowej, o którym mowa w art. 5 ust. 2, należy rozumieć przeciętne wynagrodzenie
miesięczne w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2018 r. ogłoszone przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 5 ust. 7.

Art. 5j. W 2021 r. przez przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce
narodowej, o którym mowa w art. 5 ust. 2, należy rozumieć przeciętne wynagrodzenie
miesięczne w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2018 r. ogłoszone przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 5 ust. 7.

Art. 6. 1. Odpisy i zwiększenia, o których mowa w art. 3–5 i 6a, oraz kwoty
wypłaconych świadczeń urlopowych, o których mowa w art. 3, obciążają koszty
działalności pracodawcy.
2. Równowartość dokonanych odpisów i zwiększeń naliczonych zgodnie z art. 5,
13 i 14 na dany rok kalendarzowy pracodawca przekazuje na rachunek bankowy
Funduszu w terminie do dnia 30 września tego roku, z tym że w terminie do dnia
31 maja tego roku przekazuje kwotę stanowiącą co najmniej 75% równowartości
odpisów, o których mowa w art. 5 ust. 1–3.
2a. Przepisów ust. 2 oraz art. 12 ust. 1 nie stosuje się do pracodawców, o których
mowa w art. 3 ust. 3.
3. (uchylony)

Art. 6a. 1. Pracodawca, rozpoczynający działalność w roku kalendarzowym,
zobowiązany do utworzenia Funduszu, dokonuje, z zastrzeżeniem ust. 1a, odpisu na
Fundusz od następnego roku kalendarzowego.
1a. Jeżeli rozpoczęcie działalności następuje w roku kalendarzowym w wyniku
komercjalizacji, przejęcia, podziału lub połączenia zakładu lub jego części z równoczesnym przejęciem pracowników, pracodawca zatrudniający co najmniej
50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty oraz pracodawca, o którym mowa
w art. 3 ust. 1c i 2, tworzą Fundusz.
2. (uchylony)

Art. 7. 1. Środki Funduszu zwiększa się o:
1) wpływy z opłat pobieranych od osób i jednostek organizacyjnych –
korzystających z działalności socjalnej, o której mowa w art. 2 pkt 1;
2) darowizny oraz zapisy osób fizycznych i prawnych;
3) (uchylony)
4) odsetki od środków Funduszu;
5) wpływy z oprocentowania pożyczek udzielonych na cele mieszkaniowe;
6) wierzytelności likwidowanych zakładowych funduszy socjalnego
i mieszkaniowego;
7) przychody z tytułu sprzedaży, dzierżawy i likwidacji środków trwałych
służących działalności socjalnej, w części nieprzeznaczonej na utrzymanie lub
odtworzenie zakładowych obiektów socjalnych;
8) przychody z tytułu sprzedaży i likwidacji zakładowych domów i lokali
mieszkalnych w części nieprzeznaczonej na utrzymanie pozostałych
zakładowych zasobów mieszkaniowych;
9) inne środki określone w odrębnych przepisach.
1a. Za przychód ze sprzedaży lub likwidacji, o którym mowa w ust. 1 pkt 7 i 8,
uważa się przychód ze sprzedaży lub likwidacji pomniejszony o koszty tej sprzedaży
lub likwidacji.
2. Zwiększenia, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 8, nie dotyczą pracodawców
postawionych w stan upadłości lub likwidacji, z wyłączeniem przedsiębiorstw
państwowych likwidowanych w celu prywatyzacji.
3. W razie przejścia zakładu pracy w trybie art. 231 Kodeksu pracy na
pracodawcę zobowiązanego do tworzenia Funduszu, Fundusz pracodawcy
przejmującego przejmuje środki pieniężne, należności i zobowiązania Funduszu
pracodawcy przekazującego.
3a. W razie przejścia zakładu pracy w trybie art. 231 Kodeksu pracy na
pracodawcę, który nie jest zobowiązany do tworzenia Funduszu, pracodawca
przejmujący przejmuje środki pieniężne, należności i zobowiązania Funduszu
pracodawcy przekazującego. Nadwyżka przejętych środków pieniężnych wraz z odsetkami oraz przejętych należności wraz z odsetkami nad przejętymi zobowiązaniami wraz z odsetkami nie stanowi przychodu pracodawcy przejmującego, jest gromadzona na odrębnym rachunku bankowym lub wydzielonym subkoncie
i podlega wydatkowaniu na zasadach określonych ustawą dla dokonywania wydatków
z Funduszu. Art. 8 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
3b. W razie przejścia części zakładu pracy w trybie art. 231 Kodeksu pracy na
pracodawcę zobowiązanego do tworzenia Funduszu, Fundusz pracodawcy
przejmującego zwiększa się, w części przypadającej na liczbę przejmowanych
pracowników, o równowartość środków pieniężnych Funduszu pracodawcy
przekazującego, skorygowanych odpowiednio o należności i zobowiązania Funduszu
– według stanu na ostatni dzień miesiąca, w którym następuje przejście.
3c. Zasady podziału środków pieniężnych stanowiących równowartość odpisu
podstawowego, obciążającego koszty pracodawcy przekazującego, dotyczącego roku,
w którym następuje przejście części zakładu pracy, określa porozumienie między
pracodawcami.
3d. Przekazanie środków, o których mowa w ust. 3b i 3c, następuje w terminie
30 dni od daty przejścia części zakładu pracy, chyba że porozumienie, o którym mowa
w ust. 3c, stanowi inaczej.
4. Przedsiębiorcy mogą dodatkowo zwiększać środki Funduszu z zysku netto do
podziału, a spółdzielnie – z nadwyżki bilansowej.

Art. 8. 1. Przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat
z Funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby
uprawnionej do korzystania z Funduszu.
1a. Udostępnienie pracodawcy danych osobowych osoby uprawnionej do
korzystania z Funduszu, w celu przyznania ulgowej usługi i świadczenia oraz dopłaty
z Funduszu i ustalenia ich wysokości, następuje w formie oświadczenia. Pracodawca
może żądać udokumentowania danych osobowych w zakresie niezbędnym do ich
potwierdzenia. Potwierdzenie może odbywać się w szczególności na podstawie
oświadczeń i zaświadczeń o sytuacji życiowej (w tym zdrowotnej), rodzinnej
i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu.
1b. Do przetwarzania danych osobowych dotyczących zdrowia, o których mowa
w art. 9 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia
27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem
danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119
z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.), mogą być dopuszczone wyłącznie osoby
posiadające pisemne upoważnienie do przetwarzania takich danych wydane przez
pracodawcę. Osoby dopuszczone do przetwarzania takich danych są obowiązane do
zachowania ich w tajemnicy.
1c. Pracodawca przetwarza dane osobowe, o których mowa w ust. 1a, przez
okres niezbędny do przyznania ulgowej usługi i świadczenia, dopłaty z Funduszu oraz
ustalenia ich wysokości, a także przez okres niezbędny do dochodzenia praw lub
roszczeń.
1d. Pracodawca dokonuje przeglądu danych osobowych, o których mowa
w ust. 1a, nie rzadziej niż raz w roku kalendarzowym w celu ustalenia niezbędności
ich dalszego przechowywania. Pracodawca usuwa dane osobowe, których dalsze
przechowywanie jest zbędne do realizacji celu określonego w ust. 1a i 1c.
2. Zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń finansowanych z Funduszu,
z uwzględnieniem ust. 1–1b, oraz zasady przeznaczania środków Funduszu na
poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej określa pracodawca w regulaminie
ustalanym zgodnie z art. 27 ust. 1 albo art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 23 maja 1991 r.
o związkach zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 263). Pracodawca, u którego nie
działa zakładowa organizacja związkowa, uzgadnia regulamin z pracownikiem
wybranym przez załogę do reprezentowania jej interesów.
2a. (uchylony)
3. Związkom zawodowym przysługuje prawo wystąpienia do sądu pracy
z roszczeniem o zwrot Funduszowi środków wydatkowanych niezgodnie z przepisami
ustawy lub o przekazanie należnych środków na Fundusz.

Art. 9. 1. Pracodawcy mogą prowadzić wspólną działalność socjalną na
warunkach określonych w umowie. Przepisy art. 8 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
2. (uchylony)
3. Umowa, o której mowa w ust. 1, określa w szczególności przedmiot wspólnej
działalności, zasady jej prowadzenia, sposób rozliczeń oraz tryb wypowiedzenia
i rozwiązania umowy. Umowa może także określać warunki odstąpienia od jej
stosowania oraz odpowiedzialność stron z tego tytułu.

Art. 10. Środkami Funduszu administruje pracodawca.

Art. 11. Środki Funduszu niewykorzystane w danym roku kalendarzowym
przechodzą na rok następny.

Art. 12. 1. Środki Funduszu są gromadzone na odrębnym rachunku bankowym.
2. Środki Funduszu nie podlegają egzekucji, z wyjątkiem przypadków, gdy
egzekucja jest prowadzona w związku z zobowiązaniami Funduszu.

Art. 12a. 1. Kto, będąc pracodawcą lub będąc odpowiedzialnym, w imieniu
pracodawcy, za wykonywanie przepisów ustawy, nie wykonuje przepisów ustawy
albo podejmuje działania niezgodne z przepisami ustawy, podlega karze grzywny.
2. W sprawach, o których mowa w ust. 1, orzeka się na podstawie wniosku
pochodzącego od właściwego organu Państwowej Inspekcji Pracy w trybie
określonym przepisami Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Art. 13. W ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19, Nr 25, poz. 187 i Nr 31, poz. 214, z 1983 r. Nr 5, poz. 33, z 1988 r. Nr 19, poz. 132, z 1989 r. Nr 4, poz. 24 i Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 34, poz. 197 i 198, Nr 36, poz. 206 i Nr 72, poz. 423, z 1991 r. Nr 95, poz. 425 i Nr 104, poz. 450, z 1992 r. Nr 53, poz. 252, Nr 54, poz. 254 i Nr 90, poz. 451 oraz z 1993 r. Nr 129, poz. 602) w art. 53:
1) ust. 1. i 2 otrzymują brzmienie:
„1. Dla nauczycieli tworzy się zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w wysokości 8% planowanych rocznych środków przeznaczonych na wynagrodzenia osobowe.
2. Dla nauczycieli będących emerytami i rencistami tworzy się zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w wysokości 5 % pobieranych przez nich emerytur i rent.";
2) skreśla się ust. 3.

Art. 14. W ustawie z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385, z 1992 r. Nr 54, poz. 254 i Nr 63, poz. 314 oraz z 1994 r. Nr 1, poz. 3) art. 122 otrzymuje brzmienie:
Art. 122. 1. Dla pracowników uczelni tworzy się zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w wysokości 8% planowanych rocznych środków przeznaczonych na wynagrodzenia osobowe.
2. Dla byłych pracowników uczelni będących emerytami lub rencistami tworzy się zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w wysokości 5% pobieranych przez nich emerytur i rent."

Art. 15. W ustawie z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 55, poz. 234) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 27:
a) w ust. 1 wyrazy „funduszy socjalnego i mieszkaniowego" zastępuje się wyrazami „zakładowego funduszu świadczeń socjalnych",
b) w ust. 2 wyrazy „funduszy socjalnego i mieszkaniowego" zastępuje się wyrazami „zakładowego funduszu świadczeń socjalnych";
2) w art. 30 w ust. 6 wyrazy „funduszy socjalnego i mieszkaniowego" zastępuje się wyrazami „zakładowego funduszu świadczeń socjalnych".

Art. 16. W ustawie z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. z 1991 r. Nr 44, poz. 194, i Nr 107, poz. 464, z 1992 r. Nr 54, poz. 254 i z 1994 r. Nr 1, poz. 3) w art. 15 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Jednostka badawczo-rozwojowa tworzy zakładowy fundusz nagród oraz fundusz świadczeń socjalnych na zasadach określonych w odrębnych przepisach."

Art. 17. W ustawie z dnia 22 grudnia 1990 r. o opodatkowaniu wzrostu wynagrodzeń (Dz. U. z 1991 r. Nr 1, poz. 1, z 1992 r. Nr 21, poz. 85, Nr 73, poz. 361 i Nr 100, poz. 498 oraz z 1993 r. Nr 28, poz. 127) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 2 w ust. 4 w pkt 10 wyrazy „funduszów socjalnego i mieszkaniowego" zastępuje się wyrazami „zakładowego funduszu świadczeń socjalnych";
2) w art. 3:
a) ust, 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Kwotę przekroczenia, o której mowa w ust. 1 pkt 1, powiększa się o wypłaty pieniężne oraz równowartość świadczeń rzeczowych wypłacanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, przekraczające czterokrotności odpisu podstawowego na ten fundusz.",
b) w ust. 3 wyrazy „funduszu socjalnego" zastępuje się wyrazami „zakładowego funduszu świadczeń socjalnych";
3) w art. 9 w ust. 1 w pkt 2 wyrazy „funduszu socjalnego ustalonymi zgodnie z art. 3 ust. 3 i funduszu mieszkaniowego ustalonymi zgodnie z art. 3 ust. 4" zastępuje się wyrazami „zakładowego funduszu świadczeń socjalnych ustalonymi zgodnie z art. 3 ust. 3 i 4";
4) w art. 17b:
a) w ust. 2 w pkt 2 dwukrotnie użyte wyrazy „funduszy socjalnego i mieszkaniowego" zastępuje się dwukrotnie użytymi wyrazami „zakładowego funduszu świadczeń socjalnych",
b) w ust. 3:
- pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„2) wypłaty z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych ustalone zgodnie z art. 3 ust. 3 i 4,"
- skreśla się pkt 3,
c) w ust 4. „wyrazy funduszy socjalnego i mieszkaniowego" zastępuje się wyrazami „zakładowego funduszu świadczeń socjalnych";
5) w art. 17c w ust. 2 w pkt 4 wyrazy „zakładowych funduszy socjalnego i mieszkaniowego" zastępuje się wyrazami „zakładowego funduszu świadczeń socjalnych".

Art. 18. W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 i Nr 134, poz. 646) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 14 w ust. 3 w pkt 5 wyrazy „o zakładowych funduszach socjalnym i mieszkaniowym zwiększają te fundusze" zastępuje się wyrazami „ o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - zwiększają ten fundusz";
2) w art. 21 w ust. 1:
a) w pkt 23 wyrazy „i z zakładowego funduszu socjalnego" zastępuje się wyrazami „i z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych";
b) w pkt 26 wyrazy „zakładowego funduszu socjalnego" zastępuje się wyrazami „zakładowego funduszu świadczeń socjalnych";
3) w art. 23 w ust. 1 w pkt 42 wyrazy „zakładowych funduszy socjalnego i mieszkaniowego" zastępuje się wyrazami „zakładowego funduszu świadczeń socjalnych", a wyrazy „te fundusze" zastępuje się wyrazami „ten fundusz".

Art. 19. W ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 i z 1994 r. Nr 1, poz. 2) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 12 w ust. 4 w pkt 5 wyrazy „zakładowych funduszach socjalnym i mieszkaniowym, zwiększają te fundusze" zastępuje się wyrazami „zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, zwiększają ten fundusz";
2) w art. 16 w ust. 1 w pkt 45 wyrazy „zakładowych funduszy socjalnego i mieszkaniowego" zastępuje się wyrazami „zakładowego funduszu świadczeń socjalnych", a wyrazy „te fundusze" zastępuje się wyrazami „ten fundusz";
3) w art. 37 w ust. 1 w pkt 1 lit. a) wyrazy „zakładowych funduszach socjalnym i mieszkaniowym w jednostkach gospodarki uspołecznionej" zastępuje się wyrazami „zakładowym funduszu świadczeń socjalnych".

Art. 20. Ilekroć w innych ustawach jest mowa o zakładowym funduszu
socjalnym i zakładowym funduszu mieszkaniowym, oznacza to zakładowy fundusz
świadczeń socjalnych tworzony na zasadach określonych w ustawie.

Art. 21. Niewykorzystane środki zakładowego funduszu socjalnego
i zakładowego funduszu mieszkaniowego przechodzą na Fundusz.

Art. 21a. W rolniczych spółdzielniach produkcyjnych i innych spółdzielniach
zajmujących się produkcją rolną przepisy ustawy mogą być również stosowane do
członków tych spółdzielni. Decyzje w tym zakresie podejmuje walne zgromadzenie
spółdzielni.

Art. 22. Traci moc ustawa z dnia 24 października 1986 r. o zakładowych
funduszach socjalnym i mieszkaniowym w jednostkach gospodarki uspołecznionej
(Dz. U. z 1990 r. poz. 343, z 1991 r. poz. 350 oraz z 1992 r. poz. 85).

Art. 23. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1994 r.