Wejscie w życie: 11 kwietnia 2007

Ostatnia Zmiana: 1 października 2019

Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Art. 1. Ustawa określa:
1) zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie
wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków pochodzących
z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013, zwanego
dalej „programem”, określonym w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005
z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich
przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
(EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanym dalej
„rozporządzeniem nr 1698/2005”, oraz w przepisach Unii Europejskiej
wydanych w trybie tego rozporządzenia;
2) warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej:
a) w ramach działań objętych programem, zwanej dalej „pomocą”,
b) na realizację zadań określonych w art. 66 ust. 2 i 3 rozporządzenia
nr 1698/2005, zwanej dalej „pomocą techniczną”
– w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa
w pkt 1, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo
członkowskie Unii Europejskiej.

Art. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) działaniu – należy przez to rozumieć środek, o którym mowa w art. 2 lit. d
rozporządzenia nr 1698/2005;
2) niezgodności – należy przez to rozumieć niezgodność w rozumieniu art. 2
pkt 36 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.
ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE)
nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz
zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia
bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu
oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do
zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla
sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65, z późn. zm.), zwanego
dalej „rozporządzeniem nr 1122/2009”.

Art. 3. 1. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi opracowuje:
1) projekt krajowego planu strategicznego, o którym mowa
w art. 11 rozporządzenia nr 1698/2005,
2) projekt programu
– po zasięgnięciu opinii samorządów województw oraz partnerów gospodarczych
i społecznych, o których mowa w rozporządzeniu nr 1698/2005.
2. Rada Ministrów, w drodze uchwały:
1) przyjmuje krajowy plan strategiczny;
2) zatwierdza projekt programu.
3. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi:
1) przekazuje Komisji Europejskiej:
a) przyjęty przez Radę Ministrów krajowy plan strategiczny,
b) zatwierdzony przez Radę Ministrów projekt programu;
2) współpracuje z Komisją Europejską w zakresie oceny przekazanego jej projektu
programu oraz przeglądu tego programu zgodnie z rozporządzeniem
nr 1698/2005.
4. Po zatwierdzeniu programu przez Komisję Europejską minister właściwy do
spraw rozwoju wsi ogłasza program, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku
Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
5. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi opracowuje projekt zmiany
programu po zasięgnięciu opinii komitetu monitorującego, o którym mowa
w art. 77 rozporządzenia nr 1698/2005. Do zmiany programu przepisy ust. 2–
4 stosuje się odpowiednio.

Art. 4. 1. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi:
1) pełni funkcję instytucji zarządzającej, o której mowa w art. 74 ust. 2
lit. a rozporządzenia nr 1698/2005;
2) zamawia, w trybie przepisów o zamówieniach publicznych, wykonywanie ocen
programu oraz przedkłada te oceny Komisji Europejskiej;
3) przekazuje Komisji Europejskiej roczne sprawozdania, o których mowa
w art. 82 rozporządzenia nr 1698/2005;
4) uznaje, w drodze decyzji administracyjnej, krajowe systemy jakości żywności,
o których mowa w art. 32 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005;
5) powołuje, w drodze zarządzenia, komitet monitorujący, o którym mowa
w art. 77 rozporządzenia nr 1698/2005.
6) (uchylony)
1a. Decyzje ministra właściwego do spraw rozwoju wsi wydane na podstawie
ust. 1 pkt 4 mogą być zmieniane na podstawie art. 154 albo art. 155 Kodeksu
postępowania administracyjnego, chyba że taka zmiana jest sprzeczna z kryteriami
określonymi w art. 16 ust. 1 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów
wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
(EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L
347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.).
2. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwana dalej „Agencją”,
akredytowana na podstawie przepisów odrębnych jako agencja płatnicza, realizuje
zadania i kompetencje agencji płatniczej określone w przepisach, o których mowa
w art. 1 pkt 1, oraz w ustawie.

Art. 5. 1. Program jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
i obejmuje następujące działania:
1) szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie;
2) ułatwianie startu młodym rolnikom;
3) renty strukturalne;
4) modernizacja gospodarstw rolnych;
5) zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej;
6) poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem
i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa przez:
a) scalanie gruntów,
b) gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi;
7) uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności;
8) działania informacyjne i promocyjne;
9) wspieranie gospodarstw rolnych niskotowarowych w fazie restrukturyzacji;
10) grupy producentów rolnych;
11) korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów;
12) wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach
o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW);
13) płatności dla obszarów NATURA 2000 oraz związanych z wdrażaniem
Ramowej Dyrektywy Wodnej;
14) program rolnośrodowiskowy;
15) zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne;
16) odtwarzanie potencjału produkcji leśnej zniszczonego przez katastrofy oraz
wprowadzanie instrumentów zapobiegawczych;
16a) przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia
klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych;
17) różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej;
18) tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw;
19) podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej;
20) odnowa i rozwój wsi;
21) wdrażanie lokalnych strategii rozwoju;
22) wdrażanie projektów współpracy;
23) funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności i aktywizację.
2. Program, oprócz działań wymienionych w ust. 1, obejmuje również pomoc techniczną.

Art. 6. 1. Zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania działań objętych
programem, w tym przyznawania pomocy, wykonuje jako zadania delegowane
zgodnie z art. 75 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005:
1) podmiot, któremu minister właściwy do spraw rozwoju wsi powierzył, na
podstawie umowy, wykonywanie tych zadań, wyłoniony w trybie przepisów o zamówieniach publicznych – w przypadku działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1;
2) samorząd województwa – w przypadku działań, o których mowa w art. 5 ust. 1
pkt 6 oraz 19–23, z zastrzeżeniem pkt 3;
3) Agencja – w przypadku działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2–5, 7, 9–18
oraz pkt 21 w odniesieniu do operacji odpowiadających warunkom przyznania
pomocy w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 17 i 18;
4) Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa – w przypadku działania, o którym mowa
w art. 5 ust. 1 pkt 8.
2. Zadania związane z wdrażaniem pomocy technicznej, w tym przyznawaniem
tej pomocy, wykonuje Agencja. W przypadku gdy o przyznanie pomocy technicznej
ubiega się Agencja, pomoc tę przyznaje minister właściwy do spraw rozwoju wsi.
2a. Zadania związane z:
1) dokonywaniem wyboru lokalnych grup działania do realizacji lokalnych strategii rozwoju,
2) monitorowaniem i oceną realizacji lokalnych strategii rozwoju
– wykonuje samorząd województwa.
2b. Samorząd województwa może przeprowadzać kontrole realizacji lokalnej
strategii rozwoju pod względem jej zgodności z przepisami prawa i procedurami
określonymi w tej strategii, w tym osiągania wskaźników założonych w tej strategii,
oraz celami określonymi w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 w ramach
podejścia Leader, a także wydawać wiążące wytyczne w tym zakresie.
3. Umowa, o której mowa w ust. 1 pkt 1, zawiera w szczególności zakres zadań
wykonywanych przez podmiot, któremu powierza się zadania instytucji zarządzającej
w zakresie wdrażania działania, oraz sposób wykonywania tych zadań.
4. Do powierzania zadań instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania działania,
o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, jednostce sektora finansów publicznych lub
fundacji, której jedynym fundatorem jest Skarb Państwa, nie stosuje się przepisów
o zamówieniach publicznych.
5. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowy zakres zadań instytucji zarządzającej wykonywanych przez podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 2–4, oraz sposób wykonywania tych zadań, mając na względzie zapewnienie prawidłowości, skuteczności i efektywności zarządzania programem oraz prawidłowego wykonywania przez agencję płatniczą jej zadań.

Art. 7. 1. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi sprawuje nadzór nad:
1) podmiotami, o których mowa w art. 6 ust. 1, zwanymi dalej „podmiotami
wdrażającymi”, w zakresie wykonywania przez te podmioty zadań instytucji
zarządzającej,
2) Agencją w zakresie wykonywania zadań związanych z wdrażaniem pomocy
technicznej, w tym przyznawaniem tej pomocy
– pod względem wykonywania tych zadań zgodnie z przepisami prawa i programem
oraz pod względem efektywności wdrażania programu oraz zapewnienia
prawidłowego wykonywania przez agencję płatniczą jej zadań.
2. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi, w ramach nadzoru, o którym mowa
w ust. 1, może w szczególności:
1) przeprowadzać kontrole;
2) wydawać wiążące wytyczne i polecenia;
3) żądać przedstawienia informacji i udostępnienia dokumentów.
2a. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi może przeprowadzać kontrole
i wydawać wiążące wytyczne w zakresie wykonywania przez samorząd województwa
zadań związanych z dokonywaniem wyboru lokalnej grupy działania do realizacji
lokalnej strategii rozwoju oraz monitorowaniem i oceną realizacji tej strategii pod
względem zgodności z przepisami prawa i programem oraz prawidłowości
wykonywania przez samorząd województwa tych zadań.
3. Podmioty wdrażające wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1, 2 i 4:
1) pozyskują, gromadzą i opracowują dane związane z wykonywaniem przez nie
zadań instytucji zarządzającej, w szczególności dane niezbędne do sporządzania
rocznego sprawozdania, o którym mowa w art. 82 rozporządzenia nr 1698/2005;
2) przekazują Agencji sprawozdania z wykonywania przez nie zadań instytucji zarządzającej.
4. Agencja:
1) pozyskuje, gromadzi i opracowuje dane związane z wykonywaniem przez
podmioty wdrażające zadań instytucji zarządzającej, w szczególności niezbędne do sporządzania rocznego sprawozdania, o którym mowa w art. 82 rozporządzenia nr 1698/2005, oraz inne dane,
niezbędne do właściwego monitorowania realizacji programu, w szczególności
dotyczące liczby złożonych wniosków o płatność i zrealizowanych płatności;
2) przekazuje ministrowi właściwemu do spraw rozwoju wsi zbiorcze sprawozdania
z wykonywania przez podmioty wdrażające zadań instytucji zarządzającej oraz
sprawozdania zawierające inne dane, niezbędne do właściwego monitorowania
realizacji programu.
5. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy:
1) sposób sprawowania nadzoru, o którym mowa w ust. 1, w tym przeprowadzania kontroli,
2) zakres sprawozdań z wykonywania przez podmioty wdrażające zadań instytucji
zarządzającej oraz sprawozdań
zawierających inne dane, niezbędne do właściwego monitorowania realizacji
programu, a także tryb i terminy przekazywania tych sprawozdań
– mając na względzie zapewnienie prawidłowości, skuteczności i efektywności
zarządzania programem oraz prawidłowego wykonywania przez agencję płatniczą jej zadań.
6. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy
sposób przeprowadzania kontroli, o których mowa w ust. 2a, mając na względzie
zapewnienie prawidłowości wykonywania przez samorząd województwa zadań
związanych z dokonywaniem wyboru lokalnej grupy działania do realizacji lokalnej
strategii rozwoju.

Art. 8. 1. Agencja płatnicza może przeprowadzać kontrole podmiotów
wdrażających, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, w zakresie wykonywania
przez te podmioty zadań delegowanych w zakresie wdrażania działań objętych
programem oraz żądać przedstawienia informacji i udostępnienia lub przekazania
dokumentów w zakresie określonym w art. 75 ust. 1 lit. h rozporządzenia
nr 1698/2005.
2. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia,
warunki i sposób przeprowadzania kontroli, o których mowa w ust. 1, mając na
względzie zapewnienie prawidłowego wykonywania przez agencję płatniczą jej zadań oraz wymianę informacji między instytucją zarządzającą i agencją płatniczą w zakresie planowania kontroli i ich wyników.

Art. 9. 1. Zadania instytucji zarządzającej w zakresie zarządzania programem
mogą być wykonywane jako zadania delegowane zgodnie z art. 75
ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005 przez podmiot, któremu minister właściwy do
spraw rozwoju wsi powierzył, na podstawie umowy, wykonywanie tych zadań,
wyłoniony w trybie przepisów o zamówieniach publicznych. Przepisy art. 6 ust. 3
i 4 stosuje się odpowiednio.
2. (uchylony)

Art. 10. 1. Pomoc jest przyznawana:
1) na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
nieposiadającej osobowości prawnej;
2) jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone
w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na
podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1.
2. (uchylony)
3. (uchylony)
4. (uchylony)

Art. 11. 1. Pomoc jest przyznawana do wysokości limitu stanowiącego
równowartość w złotych kwoty w euro określonej w programie na poszczególne działania.
2. Na wniosek podmiotu wdrażającego minister właściwy do spraw rozwoju wsi
w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych może
wyrazić zgodę na przyznawanie pomocy do określonej wysokości, przekraczającej
wysokość limitu, o którym mowa w ust. 1, nie więcej jednak niż o 10%.

Art. 12. 1. Pomoc w ramach działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 21, jest
przyznawana:
1) na operacje wybrane zgodnie z art. 62 ust. 4 rozporządzenia nr 1698/2005 przez
lokalną grupę działania wybraną do realizacji opracowanej przez nią lokalnej
strategii rozwoju, które:
a) odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach działań, o których
mowa w art. 5 ust. 1 pkt 17, 18 i 20, albo
b) nie odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach działań,
o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 17–20
– jeżeli operacje te będą zgodne z tą strategią, a w przypadku inwestycji będą
realizowane na obszarze objętym tą strategią;
2) do wysokości środków określonych na to działanie w umowie, o której mowa
w art. 14 ust. 3.
2. Wnioski o przyznanie pomocy składa się za pośrednictwem lokalnej grupy
działania wybranej do realizacji opracowanej przez nią lokalnej strategii rozwoju,
w ramach której ma być realizowana operacja, w terminie przez nią określonym,
w uzgodnieniu z samorządem województwa.
3. Samorząd województwa podaje do publicznej wiadomości informację
o możliwości składania wniosków o przyznanie pomocy ze wskazaniem terminu
składania tych wniosków.

Art. 13. 1. Pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 22 i 23,
jest przyznawana lokalnej grupie działania wybranej do realizacji opracowanej przez
nią lokalnej strategii rozwoju.
2. W przypadku działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 23, pomoc jest
przyznawana do wysokości środków określonych na to działanie w umowie, o której
mowa w art. 14 ust. 3.

Art. 14. 1. (uchylony)
2. Wyboru lokalnej grupy działania do realizacji opracowanej przez nią lokalnej
strategii rozwoju dokonuje się na jej wniosek, w drodze konkursu, biorąc pod uwagę
kryteria określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach
wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2.
2a. Wniosek o wybór lokalnej grupy działania do realizacji opracowanej przez
nią lokalnej strategii rozwoju składa się na formularzu opracowanym przez Agencję
i udostępnionym przez samorząd województwa.
2b. Do wyboru lokalnej grupy działania do realizacji opracowanej przez nią
lokalnej strategii rozwoju przepisy art. 22 ust. 2, 3 i 4 stosuje się odpowiednio.
3. Samorząd województwa, niezwłocznie po dokonaniu wyboru lokalnej grupy
działania do realizacji opracowanej przez nią lokalnej strategii rozwoju, zawiera z tą
grupą umowę o warunkach i sposobie realizacji tej strategii.
4. W umowie, o której mowa w ust. 3, określa się w szczególności wysokość
środków na działania, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 21 i 23.

Art. 15. 1. Lokalna grupa działania działa, z zastrzeżeniem art. 62 ust. 1 lit. b
rozporządzenia nr 1698/2005, jako stowarzyszenie posiadające osobowość prawną.
2. Do tworzenia i działania lokalnych grup działania stosuje się przepisy
o stowarzyszeniach, z tym że:
1) członkiem zwyczajnym lokalnej grupy działania mogą być osoby fizyczne
i osoby prawne, w tym jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem
województw;
2) nadzór nad lokalnymi grupami działania sprawuje marszałek województwa;
3) lokalne grupy działania mogą prowadzić działalność gospodarczą służącą
realizacji lokalnej strategii rozwoju i w zakresie określonym w ich statutach;
4) lokalna grupa działania, oprócz walnego zebrania członków, zarządu i organu
kontroli wewnętrznej, jest obowiązana posiadać radę, do której wyłącznej
właściwości należy wybór operacji, zgodnie z art. 62 ust. 4 rozporządzenia
nr 1698/2005, które mają być realizowane w ramach opracowanej przez lokalną
grupę działania lokalnej strategii rozwoju.
3. Rada jest wybierana przez walne zebranie członków lokalnej grupy działania
spośród członków tego zebrania.
Co najmniej połowę członków rady stanowią podmioty, o których mowa w art. 6
ust. 1 lit. b i c rozporządzenia nr 1698/2005, lub ich przedstawiciele, z tym że członek
rady nie może być równocześnie członkiem organu kontroli
wewnętrznej lokalnej grupy działania ani jej zarządu.

Art. 16. 1. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić, w drodze
rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii komitetu monitorującego, o którym mowa
w art. 77 rozporządzenia nr 1698/2005, podział środków programu w ramach
określonych działań na poszczególne:
1) województwa lub
2) lata realizacji programu
– mając na względzie wysokość limitów określonych w programie, zapewnienie
zrównoważonego wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w poszczególnych
województwach oraz zarządzania i wdrażania programu zgodnie z art. 75 ust. 1
rozporządzenia nr 1698/2005, w szczególności w zakresie zarządzania środkami
finansowymi przeznaczonymi na realizację programu.
1a. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, określając podział środków
programu w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, pkt 6 lit. b i pkt 19,
minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić podział tych środków również
na priorytety wymienione w art. 16a rozporządzenia nr 1698/2005, a w przypadku
działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 19 – także na określone rodzaje operacji.
2. (uchylony)
3. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw
rozwoju wsi określi również tryb postępowania w sprawie przyznania pomocy,
w przypadku gdy zapotrzebowanie na środki wynikające z wniosków o przyznanie
pomocy w danym województwie lub roku realizacji programu przekracza ilość
środków określoną na dane województwo lub rok realizacji programu.

Art. 17. W przypadku gdy minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi
w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 16, podział środków programu w ramach
określonych działań, pomoc jest przyznawana do wysokości środków określonych
w tym rozporządzeniu. Przepis art. 11 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

Art. 18. 1. Jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa
rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten
stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, pomoc przysługuje
posiadaczowi zależnemu gruntu.
2. Jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego
lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten stanowi
przedmiot współposiadania, pomoc przysługuje temu współposiadaczowi gruntu, co
do którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę.
3. Zgodę, o której mowa w ust. 2, dołącza się do wniosku o przyznanie pomocy.
4. Jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego
lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, to taka pomoc do gruntu
wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa przysługuje podmiotowi, który ma do tego gruntu tytuł prawny, z tym że w przypadku działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 14 – podmiotowi, który, na dzień 31 maja danego
roku, ma do tego gruntu tytuł prawny.

Art. 18a. Jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest spełnianie w ramach
wzajemnej zgodności wymogów lub norm, o których mowa w rozporządzeniu Rady
(WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dla
systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej
i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającym
rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006 i (WE) nr 378/2007 oraz
uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009,
str. 16, z późn. zm.), zwanym dalej „rozporządzeniem nr 73/2009”, oraz w przepisach
Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, przez te wymogi i normy
rozumie się wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach
systemów wsparcia bezpośredniego.

Art. 19. Rozpatrzenie wniosku w sprawie przyznania pomocy powinno nastąpić
w terminie niezbędnym do należytego wyjaśnienia sprawy, w tym do
przeprowadzenia kontroli określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1.

Art. 19a. 1. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych może podjąć, w drodze
rozporządzenia, decyzję o wypłacie zaliczek na poczet wypłaty pomocy w ramach
działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 15, przewidzianą w art. 75 ust. 1 akapit
trzeci lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013
z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,
zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG)
nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005
i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.),
określając w tym rozporządzeniu procentową wielkość zaliczek na poczet wypłaty
pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 15, oraz termin
rozpoczęcia wypłaty tych zaliczek, mając na względzie przepisy ustawy budżetowej na dany rok i realizację tej ustawy oraz przepisy Unii Europejskiej, o których mowa
w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów
wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju
Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata
2014–2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 217, 300 i 695), w tym przepisy wydane na
podstawie art. 75 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki
rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady
(EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE)
nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008.
2. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do
spraw rozwoju wsi w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów
publicznych może określić szczegółowe warunki lub tryb wypłaty zaliczek na poczet
wypłaty pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 15, mając na
względzie zabezpieczenie przed nieuzasadnioną wypłatą tych zaliczek.
3. W przypadku podjęcia decyzji, o której mowa w ust. 1, zaliczka na poczet
wypłaty pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 15, jest
wypłacana podmiotom ubiegającym się o wypłatę takiej pomocy z urzędu.

Art. 20. 1. Pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, 3, 6,
7 oraz 9−15, jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej.
2. Właściwym w sprawach dotyczących przyznawania pomocy w drodze decyzji
administracyjnej jest:
1) kierownik biura powiatowego Agencji – w przypadku działań, o których mowa
w art. 5 ust. 1 pkt 3, 9 oraz 11–15;
2) dyrektor oddziału regionalnego Agencji – w przypadku działań, o których mowa
w art. 5 ust. 1 pkt 2, 7 i 10;
3) marszałek województwa – w przypadku działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6.
3. W decyzji w sprawie przyznania pomocy w ramach działań, o których mowa
w art. 5 ust. 1 pkt 12, 14 i 15:
1) określa się również zmniejszenia tej pomocy i wykluczenia z tej pomocy, jeżeli
te zmniejszenia i wykluczenia wynikają z przepisów Unii Europejskiej,
o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz
2) ustala się kwotę podlegającą odliczeniu na podstawie przepisów Unii
Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, jeżeli zachodzą przesłanki ustalenia
tej kwoty określone w tych przepisach.
4. W przypadku działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 12–15, jeżeli
decyzja, o której mowa w ust. 1, uwzględnia w całości żądanie strony i nie określa
zmniejszeń lub wykluczeń oraz nie ustala kwot podlegających odliczeniu, o których
mowa w ust. 3, decyzję tę doręcza się jedynie na żądanie strony.
5. Za dzień doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 4, w przypadku gdy strona
nie wystąpiła z żądaniem jej doręczenia, uważa się dzień uznania przyznanej pomocy
na rachunku bankowym strony.
6. Żądanie doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 4, składa się do kierownika
biura powiatowego Agencji, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, w terminie 14 dni od dnia
uznania przyznanej pomocy na rachunku bankowym strony.
7. W przypadku gdy strona wystąpiła z żądaniem doręczenia decyzji, o której
mowa w ust. 4, odwołanie od tej decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.
8. W przypadku:
1) wszczęcia z urzędu postępowania o uchylenie decyzji, o której mowa w ust. 4,
jej zmianę, stwierdzenie jej nieważności lub wygaśnięcia,
2) wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją, o której mowa w ust. 4
– do zawiadomienia, o którym mowa w art. 61 § 4 Kodeksu postępowania
administracyjnego, albo postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 Kodeksu
postępowania administracyjnego, dołącza się tę decyzję, o ile nie była ona uprzednio
doręczona stronie na jej żądanie.
9. Kierownik biura powiatowego Agencji, o którym mowa w ust. 2 pkt 1,
udostępnia stronie na wniosek decyzję, o której mowa w ust. 4, o ile nie wystąpiła
z żądaniem jej doręczenia.
10. Agencja przekazując na rachunek bankowy strony pomoc przyznaną decyzją,
o której mowa w ust. 4, w tytule przelewu umieszcza informację, iż decyzja ta nie
zostanie faktycznie doręczona.
11. Na stronie internetowej Agencji zamieszcza się informację o możliwości
i trybie żądania doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 4, oraz złożenia odwołania
od tej decyzji.

Art. 21. 1. Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach,
o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych
rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu
postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
2. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed
którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności
faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw
i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium
postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im
wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych
żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego
nie stosuje się.
3. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa
w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do
okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar
udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
3a. W postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy w ramach działania,
o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 14, lub w postępowaniu w sprawie o wypłatę
pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 15, do informacji
dotyczącej maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, o którym mowa w art. 5 ust.
2 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca
2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz
warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających
zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48, z późn. zm.),
udostępnionej rolnikowi, przepisu art. 77 § 4 zdanie drugie Kodeksu postępowania
administracyjnego nie stosuje się.
4. Odwołanie od decyzji w sprawie przyznania pomocy:
1) rozpatruje się w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odwołania;
2) nie wstrzymuje jej wykonania.
5. W przypadku, o którym mowa w art. 155 Kodeksu postępowania
administracyjnego, organ wyższego stopnia może zmienić decyzję ostateczną
w sprawie przyznania pomocy, na mocy której strona nabyła prawo, również bez
zgody strony, jeżeli nie ograniczy to nabytych przez nią praw.

Art. 22. 1. Pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, 4, 5
i 8 oraz 16–23, jest przyznawana na podstawie umowy zawieranej, pod rygorem
nieważności, w formie pisemnej.
2. Do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy
prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu
postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości
miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań,
udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią
inaczej. Przepisy art. 21 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
2a. W przypadku operacji realizowanych w ramach działania, o którym mowa
w art. 5 ust. 1 pkt 20, właściwość miejscową organu ustala się według miejsca
realizacji operacji.
2b. W przypadku operacji, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. b,
właściwość miejscową organu ustala się
według siedziby lokalnej grupy działania realizującej lokalną strategię rozwoju,
w ramach której realizowana jest operacja.
3. W przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot
wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania
z podaniem przyczyn odmowy.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, wnioskodawcy przysługuje prawo
wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla
aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r.
poz. 2325).

Art. 23. 1. Umowa, o której mowa w art. 22 ust. 1, zawiera w szczególności:
1) oznaczenie przedmiotu i stron umowy;
2) określenie warunków, terminu i miejsca realizacji operacji;
3) określenie wysokości pomocy;
4) określenie warunków i terminów wypłaty środków finansowych z tytułu
pomocy;
5) określenie warunków rozwiązania umowy;
6) określenie warunków i sposobu zwrotu środków finansowych z tytułu pomocy,
w przypadku gdy pomoc jest nienależna lub wypłacona w nadmiernej
wysokości.
2. Umowa jest nieważna w przypadkach określonych w Kodeksie cywilnym lub
w przypadku gdy sprzeciwia się przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1.
3. Zmiana umowy powodująca zwiększenie pomocy określonej w tej umowie
jest nieważna, z wyłączeniem przypadku, gdy zmiana taka dotyczy umowy, na
podstawie której została przyznana pomoc w ramach działania, o którym mowa
w art. 5 ust. 1 pkt 22 albo 23, i zmiana ta nie powoduje przekroczenia kwoty, do
wysokości której w ramach tego działania danej lokalnej grupie działania może być
przyznana pomoc.

Art. 24. 1. Wniosek o przyznanie pomocy oraz wniosek o płatność w ramach
działań objętych programem składa się na formularzu opracowanym przez Agencję
i udostępnionym przez podmiot wdrażający.
2. Wniosek o wypłatę pomocy w ramach działania, o którym mowa
w art. 5 ust. 1 pkt 15, z uwzględnieniem art. 17 ust. 3 lit. b rozporządzenia
wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego
zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli,
środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69, z późn. zm.), składa się za pomocą formularza
udostępnionego na stronie internetowej Agencji. Właściwym organem, o którym
mowa w art. 17 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014
z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu
zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej
zgodności, jest kierownik biura powiatowego Agencji.
3. Do złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, za pomocą formularza
udostępnionego na stronie internetowej Agencji nie jest wymagany podpis
elektroniczny.
4. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe wymagania, jakie powinien spełniać formularz wniosków, o których
mowa w ust. 2, udostępniony na stronie internetowej Agencji, szczegółowe warunki
i tryb składania wniosków za pomocą takiego formularza, mając na względzie
identyfikację wnioskodawcy oraz zabezpieczenie danych przed dostępem osób
nieuprawnionych.

Art. 25. 1. W sprawach dotyczących przyznania pomocy w razie śmierci
wnioskodawcy, rozwiązania osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
nieposiadającej osobowości prawnej, przekształcenia wnioskodawcy lub innego
zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistnieje następstwo prawne, albo w razie
zbycia całości lub części gospodarstwa rolnego, całości lub części przedsiębiorstwa
wnioskodawcy w toku postępowania, następca prawny wnioskodawcy albo nabywca
gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części może, na
swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy,
jeżeli nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz istocie
i celowi działania, w ramach którego ma być przyznana pomoc.
2. W razie śmierci beneficjenta, rozwiązania osoby prawnej lub jednostki
organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, przekształcenia beneficjenta lub
innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistnieje następstwo prawne, albo w razie zbycia całości lub części gospodarstwa rolnego, całości lub części
przedsiębiorstwa beneficjenta, po przyznaniu pomocy, następcy prawnemu
beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części albo
przedsiębiorstwa lub jego części pomoc może być przyznana, na jego wniosek, jeżeli:
1) spełnia on warunki przyznania pomocy;
2) nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz istocie
i celowi działania, w ramach którego przyznano pomoc;
3) zostaną przez niego przejęte zobowiązania związane z przyznaną pomocą;
4) środki finansowe z tytułu pomocy nie zostały w całości wypłacone.

Art. 25a. W przypadku gdy kwota płatności z tytułu pomocy w ramach działań,
o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 12–15, nie może zostać przekazana na rachunek
bankowy rolnika z przyczyn niezależnych od Agencji, kierownik biura powiatowego
Agencji stwierdza wygaśnięcie decyzji w sprawie przyznania tej pomocy, jeżeli od
dnia, w którym decyzja o przyznaniu tej pomocy stała się ostateczna, upłynęły co
najmniej 2 lata.

Art. 26. Jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa
rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, przepisy
art. 25 stosuje się odpowiednio w razie przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego
lub jego części.

Art. 27. 1. Pomoc techniczna jest przyznawana:
1) na wniosek jednostki organizacyjnej lub organu, realizujących zadania określone
w art. 66 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 1698/2005 w zakresie i w sposób określony
w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, jeżeli są spełnione
warunki przyznania pomocy technicznej określone w tych przepisach oraz
w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3;
2) do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro
określonej w programie na pomoc techniczną; przepisy art. 11 ust. 2 stosuje się odpowiednio;
3) na podstawie umowy.
2. Do przyznawania pomocy technicznej stosuje się odpowiednio przepisy
ustawy dotyczące przyznawania pomocy na podstawie umowy.

Art. 27a. Wniosek o przyznanie pomocy technicznej oraz wniosek o płatność
z tytułu tej pomocy składa się w formie pisemnej na formularzu opracowanym
i udostępnionym przez Agencję.

Art. 27b. 1. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić, w drodze
rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii komitetu monitorującego, o którym mowa
w art. 77 rozporządzenia nr 1698/2005, podział środków programu w ramach pomocy
technicznej lub jej wyodrębnionych części (schematów) na:
1) jednostki organizacyjne lub organy realizujące zadania określone w art. 66 ust. 2
i 3 rozporządzenia nr 1698/2005 lub grupy takich jednostek lub organów, lub
2) lata realizacji programu
– mając na względzie wysokość limitu określonego w programie na pomoc techniczną
oraz zapewnienie zrównoważonego wsparcia tych jednostek i organów w zakresie
zarządzania i wdrażania programu zgodnie z art. 75 ust. 1 rozporządzenia
nr 1698/2005.
2. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw
rozwoju wsi określi również tryb postępowania w sprawie przyznania pomocy
technicznej, w przypadku gdy zapotrzebowanie na środki wynikające z wniosków
o przyznanie pomocy technicznej złożonych przez dane jednostki organizacyjne lub
organy lub grupy takich jednostek lub organów lub w danym roku realizacji programu
przekracza ilość środków określoną na dane jednostki organizacyjne lub organy lub
grupy takich jednostek lub organów lub na dany rok realizacji programu.
3. W przypadku gdy minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi
w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1,
podział środków programu na określone jednostki organizacyjne lub organy
realizujące zadania określone w art. 66 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 1698/2005 lub
grupy takich organów lub jednostek lub lata realizacji programu, pomoc jest
przyznawana do wysokości środków określonych w tym rozporządzeniu.

Art. 28. 1. Pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej
wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości
podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy
stanowią inaczej.
2. Pomocą i pomocą techniczną, pobranymi nienależnie, jest w szczególności
pomoc:
1) wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje operacji w całości lub w części
lub obowiązków związanych z jej wykonaniem;
2) wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem;
3) wypłacona bez podstawy prawnej lub w wysokości wyższej niż określona na
realizację operacji;
4) wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje zobowiązań związanych
z przyznaniem pomocy technicznej.
3. Właściwość i tryb ustalania kwot pomocy i pomocy technicznej, pobranych
nienależnie lub w nadmiernej wysokości, są określone w przepisach o Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, chyba że przepisy wydane na podstawie
art. 29 ust. 1 pkt 1 lub pkt 3 stanowią inaczej.
4. Pomoc i pomoc techniczna wypłacone beneficjentowi, który nie wykonał
w całości lub w części operacji lub obowiązków związanych z jej wykonaniem, lub
zobowiązań związanych z przyznaniem pomocy technicznej, nie podlegają zwrotowi
w przypadku wystąpienia co najmniej jednej z kategorii siły wyższej lub wyjątkowych
okoliczności, określonych w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia
15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia
Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez
Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)
(Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15, z późn. zm.), lub w przepisach wydanych na
podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 lub pkt 3.

Art. 28a. W przypadku określonym w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE)
nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki
rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11.08.2005, str. 1, z późn. zm.) organ, o którym mowa
w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505), odstępuje od ustalenia kwot
nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, o którym mowa
w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia
Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego
szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków
EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 90, z późn. zm.), nie jest
wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według
kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE)
nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady
stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia
kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu
wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 1, z późn. zm.).

Art. 28b. Zmniejszenia lub wykluczenia, o którym mowa w art. 51
ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005, nie stosuje się, jeżeli zmniejszenie albo
wykluczenie wynosi nie więcej niż równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na
złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji
(WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady
stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia
kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu
wydatków w ramach EFRG i EFRROW.

Art. 28c. W przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności, o której mowa
w art. 51 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1698/2005, zmniejszenia nie stosuje się.

Art. 29. 1. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określa, w drodze
rozporządzenia:
1) szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy
w ramach poszczególnych działań objętych programem, a także przestrzenny
zasięg wdrażania tych działań, w szczególności:
a) tryb składania wniosków o przyznanie pomocy,
b) szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy,
c) szczegółowe wymagania, jakim powinna odpowiadać umowa –
w przypadku działań, w ramach których pomoc jest przyznawana na
podstawie umowy,
d) działania i przypadki, w których następca prawny wnioskodawcy albo
nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części albo przejmujący posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy oraz warunki i tryb wstąpienia do tego postępowania,
e) działania i przypadki, w których następcy prawnemu beneficjenta albo
nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub
jego części albo przejmującemu posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego
części może być przyznana pomoc oraz warunki i tryb przyznania tej pomocy
– mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji programu oraz
specyfikę poszczególnych działań;
2) szczegółowe kryteria i sposób wyboru lokalnej grupy działania do realizacji
lokalnej strategii rozwoju, w tym szczegółowe wymagania, jakim powinna
odpowiadać umowa, o której mowa w art. 14 ust. 3, mając na względzie
realizację celów określonych w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005
w ramach podejścia Leader;
3) szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy
technicznej, w tym tryb składania wniosków o przyznanie pomocy technicznej,
szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać te wnioski oraz umowa,
na podstawie której przyznaje się tę pomoc, mając na względzie zapewnienie
prawidłowej realizacji programu i specyfikę pomocy technicznej.
1a. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dotyczące działań
objętych programem, w których warunkiem przyznania pomocy jest spełnianie,
w ramach wzajemnej zgodności w rozumieniu art. 19 ust. 1 rozporządzenia Komisji
(UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady
wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia
procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia
rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, str. 8), wymogów, norm
lub minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony
roślin, minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi:
1) sposób dokonywania oceny wagi stwierdzonej niezgodności, o której mowa
w art. 54 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1122/2009, w przypadku niezgodności w zakresie minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin;
2) wyrażoną w procentach wielkość zmniejszenia pomocy w zależności od
dokonanej oceny wagi stwierdzonej niezgodności, a także przypadki, które
uznaje się za drobną niezgodność, biorąc pod uwagę przeprowadzanie oceny
zgodnie z zasadami określonymi w art. 51 ust. 4 rozporządzenia nr 1698/2005,
art. 47, art. 71 i art. 72 rozporządzenia nr 1122/2009, jak również wielkość
gospodarstwa rolnego oraz jego położenie geograficzne;
3) szczegółowe warunki i tryb podejmowania działań, o których mowa w art. 51
ust. 2 i art. 51 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1698/2005, w przypadku
niestosowania zmniejszeń lub wykluczeń określonych w tych przepisach, mając
na względzie zapewnienie współmierności tych działań do rodzaju
stwierdzonych niezgodności i ograniczenie ich nadmiernej uciążliwości dla beneficjenta.
2. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lub 3, minister
właściwy do spraw rozwoju wsi może określić:
1) inne niż wymienione w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 28
ust. 4, kategorie siły wyższej lub wyjątkowe okoliczności, w przypadku
wystąpienia których nie jest wymagany zwrot pomocy lub pomocy technicznej;
2) termin rozpoczęcia składania wniosków o przyznanie pomocy lub pomocy
technicznej, biorąc pod uwagę specyfikę poszczególnych działań oraz przepisy
rozporządzenia Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich
określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 243
z 06.09.2006, str. 6);
3) wielkość zmniejszenia pomocy, w przypadku niespełniania warunków
przyznania pomocy innych niż wymogi, normy lub minimalne wymogi
dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin.
3. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dotyczące działań,
o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 16a i 17, minister właściwy do spraw rozwoju wsi
może uzależnić przyznanie pomocy w ramach tych działań od wysokości i zakresu
szkód spowodowanych przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki
przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, oszacowanych przez komisję, o której mowa w art. 4 ust. 7 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
4. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, minister właściwy do
spraw rozwoju wsi może określić szczegółowy sposób monitorowania i oceny
realizacji lokalnej strategii rozwoju oraz przeprowadzania kontroli i wydawania
wytycznych, o których mowa w art. 6 ust. 2b.

Art. 29a. 1. Podmioty wdrażające są obowiązane udostępnić podmiotowi
wykonującemu oceny, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2, na jego wniosek, dane
związane z wykonywaniem przez te podmioty zadań instytucji zarządzającej, w tym
dane osobowe beneficjentów, niezbędne do wykonania tych ocen.
2. Beneficjenci są obowiązani udostępnić podmiotowi wykonującemu oceny,
o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2, na jego wniosek, dane związane z realizacją
operacji niezbędne do wykonania tych ocen.

Art. 30. 1. W zakresie określonym w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1,
agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające przeprowadzają kontrole, w tym kontrole
na miejscu i wizytacje w miejscu, przy czym w przypadku kontroli operacji, o których
mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. b, stosuje się przepisy tytułu II części II rozporządzenia
Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe
zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do
wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie
środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.
2. Agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające mogą powierzyć
przeprowadzenie kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu innym jednostkom
organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi,
kadrowymi i technicznymi.

Art. 31. 1. Czynności w ramach kontroli na miejscu oraz czynności w ramach
wizytacji w miejscu, zwane dalej „czynnościami kontrolnymi”, są wykonywane przez
osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonywania wydane przez organ
agencji płatniczej lub przez właściwy organ podmiotu wdrażającego.
2. Przed rozpoczęciem czynności kontrolnych osoba upoważniona do ich
wykonywania jest obowiązana okazać imienne upoważnienie, o którym mowa
w ust. 1.
3. Imienne upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie osoby
upoważnionej do wykonywania czynności kontrolnych, miejsce i zakres oraz
podstawę prawną do ich wykonania.
4. Osoby wykonujące czynności kontrolne mają prawo do:
1) wstępu na grunty i do obiektów związanych z działalnością, której dotyczy
pomoc lub pomoc techniczna;
2) żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli
na miejscu lub wizytacji w miejscu;
3) wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli na miejscu lub
wizytacji w miejscu, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kserokopii oraz
zabezpieczania tych dokumentów;
4) sporządzania dokumentacji fotograficznej z przeprowadzonej kontroli na
miejscu lub wizytacji w miejscu;
5) pobierania próbek do badań.
5. Osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności raport.
6. Raport podpisuje osoba wykonująca czynności kontrolne oraz podmiot kontrolowany.
7. W przypadku odmowy podpisania raportu przez podmiot kontrolowany raport
podpisuje tylko osoba wykonująca czynności kontrolne, dokonując w raporcie
stosownej adnotacji o odmowie podpisania raportu przez podmiot kontrolowany.
8. W przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami
zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń
osobie, która sporządziła raport.

Art. 31a. W przypadku pomocy, której warunkiem przyznania jest spełnianie
w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, o których mowa
w rozporządzeniu nr 73/2009 oraz przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie
tego rozporządzenia:
1) kontrole w zakresie spełniania wymogów lub norm przeprowadza Agencja oraz
powiatowy lekarz weterynarii w zakresie, w trybie i na zasadach określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z uwzględnieniem przepisów, o których mowa w art. 1 pkt 1;
2) oceny wagi stwierdzonej niezgodności dokonuje się zgodnie z przepisami
o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;
3) ocena wagi stwierdzonej niezgodności ujęta w raporcie z czynności kontrolnych
jest uwzględniana w postępowaniach w sprawach dotyczących płatności
obszarowych, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów, określonych
w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Art. 32. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi, w drodze rozporządzenia:
1) określi wzór imiennego upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych,
mając na względzie ujednolicenie informacji zawartych w upoważnieniu;
2) określi szczegółowe warunki organizacyjne, kadrowe i techniczne, jakie
powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć
wykonywanie czynności kontrolnych, mając na względzie zapewnienie
wykonania ich w jednolity sposób na terenie całego kraju;
3) może określić szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania kontroli na miejscu
i wizytacji w miejscu, mając na względzie specyfikę poszczególnych działań.

Art. 33. 1. Agencja płatnicza przeprowadza audyt systemu zarządzania i kontroli
w podmiotach wdrażających, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, w zakresie
wykonywania przez te podmioty zadań instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania
działań objętych programem.
2. Do przeprowadzania audytu, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy
o finansach publicznych dotyczące
audytu wewnętrznego, z tym że:
1) roczny plan audytu agencja płatnicza przekazuje do wiadomości ministrowi
właściwemu do spraw rozwoju wsi;
2) sprawozdanie z przeprowadzenia audytu agencja płatnicza przekazuje
kierownikowi jednostki poddanej audytowi oraz do wiadomości ministrowi
właściwemu do spraw rozwoju wsi;
3) informacja:
a) na temat podjętych działań mających na celu usunięcie uchybień lub
usprawnienie funkcjonowania jednostki poddanej audytowi,
b) o niepodjęciu działań mających na celu usunięcie uchybień lub
usprawnienie funkcjonowania jednostki poddanej audytowi
– jest przekazywana agencji płatniczej oraz do wiadomości ministrowi
właściwemu do spraw rozwoju wsi;
4) kopii rocznego planu audytu nie przekazuje się jednostkom, w których
zaplanowane zostało jego przeprowadzenie;
5) do przeprowadzenia audytu uprawnia imienne upoważnienie wydane przez organ
agencji płatniczej.
3. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi w uzasadnionych przypadkach może
żądać, w zakresie przez niego wskazanym, przeprowadzenia audytu, o którym mowa
w ust. 1, przez agencję płatniczą poza rocznym planem audytu.

Art. 34. 1. Agencja płatnicza i podmioty wdrażające oraz organy administracji
rządowej i jednostki organizacyjne podległe organom administracji rządowej lub
przez nie nadzorowane, a także organy samorządu terytorialnego, współpracują przy
realizacji zadań związanych z przyznawaniem i wypłatą pomocy.
2. (uchylony)

Art. 35. 1. Jednostki doradztwa rolniczego są obowiązane do informowania
o warunkach i trybie udzielania pomocy, prowadzenia szkoleń dla podmiotów,
których dotyczą działania objęte programem, oraz doradzania odnośnie do
sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy w zakresie określonym
w przepisach wydanych na podstawie ust. 3.
2. Zadania w zakresie prowadzenia szkoleń dla podmiotów, których dotyczą
działania objęte programem, oraz doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji
niezbędnej do uzyskania pomocy mogą być również realizowane przez podmioty inne
niż wskazane w ust. 1, spełniające wymagania określone w przepisach wydanych na
podstawie ust. 3.
3. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia,
zakres, warunki, sposób i tryb prowadzenia szkoleń dla podmiotów, których dotyczą
działania objęte programem, oraz doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji
niezbędnej do uzyskania pomocy, mając na względzie zapewnienie prawidłowej
realizacji programu.

Art. 36. 1. Pomoc w ramach działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 11, jest
przyznawana, jeżeli beneficjent w celu uzyskania tej pomocy korzystał z usług
doradczych świadczonych przez:
1) wojewódzki ośrodek doradztwa rolniczego;
2) izbę rolniczą;
3) podmiot, który uzyskał akredytację ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.
2. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi udziela, w drodze decyzji,
akredytacji podmiotowi, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, na jego wniosek, jeżeli
podmiot ten:
1) spełnia warunki określone w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 28 ust. 4,
oraz warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 9;
2) zapewnia realizację usług przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje
i doświadczenie w realizacji usług doradczych danego rodzaju.
3. Wniosek o udzielenie akredytacji zawiera w szczególności:
1) oznaczenie wnioskodawcy;
2) rodzaj usług doradczych;
3) imiona i nazwiska osób, które będą realizowały usługi doradcze, z podaniem ich
kwalifikacji i doświadczenia w realizacji usług doradczych objętych wnioskiem.
4. Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające spełnianie przez
wykonawcę warunków, o których mowa w ust. 2.
5. Decyzja o udzieleniu akredytacji zawiera w szczególności:
1) oznaczenie podmiotu, któremu udzielono akredytacji;
2) określenie rodzaju usług doradczych, których dotyczy akredytacja.
6. Podmiot, który otrzymał akredytację, informuje niezwłocznie ministra
właściwego do spraw rozwoju wsi o wszelkich zmianach stanu faktycznego
i prawnego w zakresie spełniania warunków, o których mowa w ust. 2.
7. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi niezwłocznie cofa, w drodze decyzji,
akredytację podmiotowi, który przestał spełniać warunki, o których mowa w ust. 2.
8. Podmiot, któremu minister właściwy do spraw rozwoju wsi cofnął akredytację,
może ponownie ubiegać się o jej udzielenie po upływie 3 lat od dnia cofnięcia akredytacji.
9. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe warunki i tryb udzielania oraz cofania akredytacji podmiotom, o których mowa w ust. 1 pkt 3, uwzględniając potrzebę zapewnienia należytej jakości usług
doradczych finansowanych z udziałem środków określonych w programie.

Art. 37. 1. Centrum Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Brwinowie
przeprowadza kontrole w zakresie spełniania przez podmioty, o których mowa
w art. 36 ust. 1 pkt 3, warunków niezbędnych do udzielenia akredytacji oraz
przestrzegania warunków dotyczących świadczenia usług doradczych objętych
udzieloną akredytacją.
2. Czynności w ramach kontroli, o których mowa w ust. 1, są wykonywane przez
osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonywania wydane przez
dyrektora Centrum Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Brwinowie.
3. Przed rozpoczęciem wykonywania czynności w ramach kontroli, o których
mowa w ust. 1, osoba upoważniona do ich wykonywania jest obowiązana okazać
imienne upoważnienie, o którym mowa w ust. 2.
4. Imienne upoważnienie, o którym mowa w ust. 2, zawiera wskazanie osoby
upoważnionej do wykonywania czynności w ramach kontroli, o których mowa
w ust. 1, miejsce i zakres oraz podstawę prawną do ich wykonania.
5. Osoby wykonujące czynności w ramach kontroli, o których mowa w ust. 1,
mają prawo do:
1) wstępu na teren nieruchomości, obiektu, lokalu lub ich części, gdzie jest
prowadzona działalność w zakresie usług doradczych objętych akredytacją;
2) żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli;
3) wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, sporządzania
z nich odpisów, wyciągów lub kserokopii oraz zabezpieczania tych
dokumentów.
6. Osoba wykonująca czynności w ramach kontroli, o których mowa w ust. 1,
sporządza z tych czynności protokół.
7. Protokół podpisuje osoba wykonująca czynności w ramach kontroli, o których
mowa w ust. 1, oraz podmiot kontrolowany.
8. W przypadku odmowy podpisania protokołu przez podmiot kontrolowany
protokół podpisuje tylko osoba wykonująca czynności w ramach kontroli, o których
mowa w ust. 1, dokonując w protokole stosownej adnotacji o odmowie podpisania
protokołu przez podmiot kontrolowany.
9. W przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami
zawartymi w protokole, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń
osobie, która sporządziła protokół.
10. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia,
wzór imiennego upoważnienia do wykonywania czynności w ramach kontroli,
o których mowa w ust. 1, mając na względzie ujednolicenie informacji zawartych
w upoważnieniu.

Art. 37a. 1. Tworzy się krajową sieć obszarów wiejskich, o której mowa
w art. 68 rozporządzenia nr 1698/2005, zwaną dalej „KSOW”.
2. Funkcjonowanie KSOW zapewniają:
1) Sekretariat Centralny;
2) sekretariaty regionalne – po jednym w każdym województwie.
3. Do zadań Sekretariatu Centralnego należy zapewnienie funkcjonowania
KSOW, w szczególności przez:
1) współpracę z podmiotami wymienionymi w art. 6 ust. 1 rozporządzenia
nr 1698/2005;
2) koordynowanie przygotowania i realizacji planu działania, o którym mowa
w art. 68 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005.
4. Do zadań sekretariatów regionalnych należy zapewnienie funkcjonowania
KSOW w poszczególnych województwach, w szczególności przez:
1) współpracę z podmiotami wymienionymi w art. 6 ust. 1 rozporządzenia
nr 1698/2005 w poszczególnych województwach;
2) przygotowanie i realizację planu działania, o którym mowa w art. 68 ust. 2 lit. b
rozporządzenia nr 1698/2005, w zakresie dotyczącym poszczególnych
województw.
5. Zadania Sekretariatu Centralnego wykonuje minister właściwy do spraw
rozwoju wsi, a zadania sekretariatów
regionalnych wykonują – zarządy województw.
6. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi może powołać, w drodze
zarządzenia, organ opiniodawczo-doradczy w zakresie funkcjonowania KSOW,
w skład którego wchodzą przedstawiciele podmiotów, o których mowa w art. 6
ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, w tym sekretariatów regionalnych.
6a. Zarząd województwa powołuje, w drodze uchwały, w zakresie
funkcjonowania KSOW w województwie, organ opiniodawczo-doradczy, w skład
którego wchodzą przedstawiciele podmiotów, o których mowa w art. 6 ust. 1
rozporządzenia nr 1698/2005, z danego województwa.
7. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy:
1) zakres zadań Sekretariatu Centralnego i sekretariatów regionalnych oraz sposób
ich wykonywania,
2) zakres i sposób przygotowania planu działania, o którym mowa w art. 68 ust. 2
lit. b rozporządzenia nr 1698/2005
– mając na względzie zapewnienie w ramach KSOW właściwej wymiany informacji
i doświadczeń w zakresie rozwoju obszarów wiejskich.
8. Zadania Sekretariatu Centralnego mogą być wykonywane przez podmiot
wyłoniony w trybie przepisów o zamówieniach publicznych, któremu minister
właściwy do spraw rozwoju wsi powierzył wykonywanie tych zadań na podstawie
umowy. Przepisy art. 6 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.
9. Zadania sekretariatu regionalnego mogą być wykonywane przez podmiot
wyłoniony w trybie przepisów o zamówieniach publicznych, któremu zarząd
województwa powierzył wykonywanie tych zadań na podstawie umowy. Przepisy
art. 6 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.

W ustawie z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003 r.
Nr 178, poz. 1749, z 2004 r. Nr 116, poz. 1206 oraz z 2006 r. Nr 227, poz. 1658)
w art. 3 ust. 4 i 5 otrzymują brzmienie:
„4. Prace scaleniowo-wymienne koordynuje i wykonuje samorząd województwa
przy pomocy jednostek organizacyjnych przekazanych mu na podstawie art. 25
ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające
ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, z późn.
zm.3)) lub jednostek utworzonych przez ten samorząd do realizacji tych zadań.
5. W finansowanie prac, o których mowa w ust. 4, oraz w finansowanie zagospodarowania poscaleniowego mogą być włączone:
1) publiczne środki wspólnotowe w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia
2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206, z późn. zm.) oraz
2) inne środki publiczne na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 grudnia
2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz.
1658) i w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów
wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz
Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427).”.

Art. 39. W ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z
1998 r. Nr 7, poz. 25, z późn. zm.) w art. 16 w ust. 1 pkt 3 i 4 otrzymują brzmienie:
„3) osoba pobierająca rentę strukturalną współfinansowaną ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji
Rolnej lub ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na
rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,
4) małżonek osoby, o której mowa w pkt 3, jeżeli renta strukturalna współfinansowana ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego
Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub ze środków pochodzących
z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
wypłacana jest ze zwiększeniem na tego małżonka.”.

Art. 40. W ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435, z
późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 14 ust. 7 otrzymuje brzmienie:
„7. Starosta właściwy ze względu na położenie gruntu objętego zalesieniem dokonuje oceny udatności upraw w czwartym lub piątym roku od zalesienia
gruntu rolnego oraz przekwalifikuje z urzędu grunt rolny na leśny, jeżeli zalesienia gruntu dokonano na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub na podstawie przepisów
o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.”;
2) w art. 35 ust. 5 otrzymuje brzmienie:
„5. Nadleśniczy, na wniosek właściciela gruntu przeznaczonego do zalesienia,
sporządza plan zalesienia i potwierdza wykonanie zalesienia w przypadku
zalesienia objętego przepisami o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze
środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub przepisami o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz
Rozwoju Obszarów Wiejskich.”.

Art. 41. W ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz.
2019, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 72 ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie:
„2. Urządzenia melioracji wodnych podstawowych mogą być wykonywane na
koszt innych osób prawnych lub osób fizycznych, a także współfinansowane:
1) z publicznych środków wspólnotowych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206, z późn. zm.) oraz
2) z innych środków publicznych na zasadach określonych w ustawie z
dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.
U. Nr 227, poz. 1658) i w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu
rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427).
3. Rozstrzygnięcie w sprawie współfinansowania wykonywania urządzeń melioracji wodnych podstawowych z publicznych środków wspólnotowych,
o których mowa w ust. 2, lub z innych środków publicznych na zasadach
określonych w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich podejmuje, w drodze decyzji, marszałek województwa w uzgodnieniu z wojewodą.”;
2) w art. 74 w ust. 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„2) Skarbu Państwa przy współudziale publicznych środków wspólnotowych, o
których mowa w art. 72 ust. 2, oraz innych środków publicznych na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, za zwrotem przez zainteresowanych właścicieli gruntów części kosztów w formie opłaty inwestycyjnej.”.

Art. 42. W ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze
środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i
Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273, z późn. zm.) w art. 5 po ust. 3 dodaje
się ust. 3a w brzmieniu:
„3a. Pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w
złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz
nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r.”.

Art. 43. W ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r.
Nr 139, poz. 992 i Nr 222, poz. 1630) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 3:
a) w pkt 1 w lit. c tiret 25 otrzymuje brzmienie:
„– renty określone w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu
Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju
obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,”,
b) pkt 5 otrzymuje brzmienie:
„5) emeryturach i rentach – oznacza to emerytury i renty inwalidzkie oraz
renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowe określone w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o ubezpieczeniu społecznym rolników, o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i
wojskowych oraz ich rodzin, o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, a także uposażenia w stanie spoczynku określone w przepisach prawa o ustroju
sądów powszechnych, przepisach o prokuraturze oraz w przepisach o Sądzie Najwyższym, a także renty szkoleniowe i renty z tytułu niezdolności do pracy określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym z
tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, renty z tytułu niezdolności do pracy określone w przepisach o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach, a także renty strukturalne określone w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.”;
2) w art. 5 w ust. 8a pkt 3 otrzymuje brzmienie:
„3) gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.”.

Art. 44. W ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów,
ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
(Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 3:
a) pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„2) producent – producenta rolnego, organizację producentów, przetwórcę, podmiot prowadzący zakład utylizacyjny oraz potencjalnego beneficjenta;”,
b) po pkt 6 dodaje się pkt 6a w brzmieniu:
„6a) potencjalny beneficjent – osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która może ubiegać się o przyznanie pomocy w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, niebędącą producentem rolnym, organizacją producentów, przetwórcą lub podmiotem prowadzącym zakład utylizacyjny;”,
c) pkt 9 otrzymuje brzmienie:
„9) płatności – pomoc finansową dla producentów rolnych, przetwórców,
organizacji producentów i potencjalnych beneficjentów, udzielaną w
całości lub w części ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i
Gwarancji Rolnej, Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji lub
Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.”;
2) w art. 11 w ust. 3 w pkt 4 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 5 w brzmieniu:
„5) producenci rolni lub potencjalni beneficjenci niewpisani do ewidencji producentów rolnych mogą złożyć wniosek łącznie z wnioskiem o przyznanie pomocy w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2-5, 7 oraz 10-18 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427), za pośrednictwem organu właściwego do przyznania pomocy w ramach tych działań.”;
3) w art. 12 ust. 5 otrzymuje brzmienie:
„5. W przypadku producentów rolnych, przetwórców, podmiotów prowadzących zakłady utylizacyjne lub potencjalnych beneficjentów, działających w formie spółki cywilnej, nadaje się jeden numer identyfikacyjny. Numer identyfikacyjny nadaje się temu wspólnikowi, co do którego pozostali
wspólnicy wyrazili pisemną zgodę.”.

Art. 45. W ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2006
r. Nr 164, poz. 1163, Nr 170, poz. 1217 i Nr 227, poz. 1658) w art. 161 ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„4. Prezes Urzędu przeprowadza kontrolę, o której mowa w ust. 1, także na wniosek
instytucji zarządzającej, o której mowa w przepisach o Narodowym Planie
Rozwoju, w przepisach o zasadach prowadzenia polityki rozwoju lub w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.”.

Art. 46. W ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm.) w art. 5 wprowadza się następujące zmiany:
1) pkt 6 otrzymuje brzmienie:
„6) instytucja wypłacająca emeryturę lub rentę – instytucję wypłacającą rentę
strukturalną zgodnie z przepisami o rentach strukturalnych, przepisami o
wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji
Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub przepisami o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich;”;
2) pkt 20 otrzymuje brzmienie:
„20) osoba pobierająca emeryturę lub rentę – osobę objętą zaopatrzeniem emerytalnym lub rentowym, pobierającą rentę socjalną albo rentę strukturalną na podstawie ustawy z dnia 26 kwietnia 2001 r. o rentach strukturalnych w rolnictwie (Dz. U. Nr 52, poz. 539, z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 oraz z 2004
r. Nr 91, poz. 873) lub ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz.
2273, z późn. zm.), lub ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427);”.

Art. 47. W ustawie z dnia 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego (Dz.
U. Nr 251, poz. 2507 oraz z 2006 r. Nr 249, poz. 1832) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 4:
a) po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„1a. Centrum Doradztwa wykonuje również zadania w zakresie przeprowadzania, na zasadach określonych w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, kontroli w zakresie spełniania przez podmioty warunków niezbędnych do udzielenia akredytacji oraz przestrzegania warunków dotyczących świadczenia usług doradczych objętych udzieloną akredytacją.”,
b) w ust. 4 w pkt 5 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 6 w brzmieniu:
„6) objętym pomocą finansową przyznawaną na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w tym usługi w zakresie, o którym mowa w art. 24 ust. 1 rozporządzenia
Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1).”;
2) w art. 11 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Jednostki doradztwa rolniczego otrzymują z budżetu państwa dotacje podmiotowe na wykonywanie zadań z zakresu doradztwa rolniczego, o których
mowa w art. 4 ust. 1 i 2, w tym na wynagrodzenia dla pracowników i
utrzymanie jednostek, oraz na wykonywanie zadań w zakresie, o którym
mowa w art. 4 ust. 1a.”.

Art. 48. W ustawie z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz.
1635) w art. 2 w ust. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie:
„3) dokonanie czynności urzędowej, wydanie zaświadczenia i zezwolenia przez
Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa albo Agencję Rynku
Rolnego w sprawach z zakresu wykonywania przez te agencje zadań w ramach realizacji Wspólnej Polityki Rolnej oraz innych zadań dotyczących organizacji rynków rolnych, z wyłączeniem zadań w zakresie administrowania obrotem z zagranicą towarami rolno-spożywczymi;”.

Art. 49. Krajowy plan strategiczny, przyjęty przez Radę Ministrów przed dniem
wejścia w życie ustawy, oraz projekt programu, zatwierdzony przez Radę Ministrów
przed dniem wejścia w życie ustawy, stają się odpowiednio krajowym planem
strategicznym i projektem programu, o których mowa w ustawie.

Art. 50. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.