Wejscie w życie: 1 stycznia 2003

Ostatnia Zmiana: 17 września 2019

Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o portowych urządzeniach do odbioru odpadów oraz pozostałości ładunkowych ze statków

Art. 1. Ustawa określa zasady postępowania z odpadami oraz pozostałościami
ładunkowymi ze statków w portach i przystaniach morskich, a w szczególności ustala:
1) obowiązki podmiotów zarządzających portami i przystaniami morskimi w
zakresie zapewnienia dostępu do portowych urządzeń do odbioru odpadów oraz
pozostałości ładunkowych ze statków;
2) zasady sporządzania i zatwierdzania planów gospodarowania odpadami oraz
pozostałościami ładunkowymi ze statków;
3) zasady sprawowania nadzoru przez organy administracji morskiej nad
przestrzeganiem przepisów ustawy;
4) zasady ustalania opłat z tytułu kosztów utrzymania i eksploatacji portowych
urządzeń do odbioru odpadów oraz pozostałości ładunkowych ze statków.

Art. 2. 1. Przepisów ustawy nie stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 2, do jednostek
pływających Marynarki Wojennej, Straży Granicznej i Policji oraz do statków
pełniących specjalną służbę państwową.
2. Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, kierując się względami
ochrony środowiska morskiego, poddać wszystkim lub niektórym przepisom ustawy
jednostki pływające i statki wymienione w ust. 1.
3. W zakresie nieuregulowanym ustawą do portowych urządzeń do odbioru
odpadów oraz pozostałości ładunkowych ze statków stosuje się przepisy ustawy z dnia
27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2001 r. poz. 628 oraz z 2002 r. poz. 365 i
984) oraz ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z
2020 r. poz. 1219).

Art. 3. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) IMO – oznacza to Międzynarodową Organizację Morską;
2) Konwencji Helsińskiej 1992 r. – oznacza to Konwencję o ochronie środowiska
morskiego obszaru Morza Bałtyckiego, sporządzoną w Helsinkach dnia
9 kwietnia 1992 r. (Dz. U. z 2000 r. poz. 346);
3) Konwencji MARPOL – oznacza to Międzynarodową konwencję o zapobieganiu
zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973 r., sporządzoną w Londynie dnia 2
listopada 1973 r., zmienioną Protokołem uzupełniającym sporządzonym
w Londynie dnia 17 lutego 1978 r. (Dz. U. z 1987 r. poz. 101 i 102, z 2016 r.
poz. 1979, z 2017 r. poz. 1449 oraz z 2018 r. poz. 1714 i 1970) oraz Protokołem
uzupełniającym sporządzonym w Londynie dnia 26 września 1997 r. (Dz. U. z
2005 r. poz. 1679);
4) odpadach ze statków – oznacza to wszelkie zanieczyszczenia powstałe w czasie
eksploatacji statku, wymienione w Załącznikach I, IV, V i VI Konwencji
MARPOL, oraz odpady związane z ładunkiem, niebędące pozostałościami
ładunkowymi, wymienione w wytycznych do wdrażania Załącznika V
Konwencji MARPOL – do momentu przekazania ich do portowych urządzeń
odbiorczych;
5) pozostałościach ładunkowych – oznacza to pozostałości jakiegokolwiek ładunku
na pokładzie, w ładowniach lub zbiornikach statku, które pozostają po zakończeniu operacji przeładunkowych i czyszczenia, jak również nadwyżki
ładunku i rozlewy substancji ciekłych powstałe podczas operacji
przeładunkowych;
6) podmiocie zarządzającym portem lub przystanią morską – oznacza to podmioty
utworzone na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach
i przystaniach morskich (Dz. U. z 2020 r. poz. 998 i 1086);
7) innych podmiotach zarządzających terenami znajdującymi się w granicach
portów lub przystani morskich – oznacza to podmioty inne niż wymienione
w pkt 6, posiadające nabrzeża, z których korzystają statki, i prowadzące
przeładunki, w tym: stocznie, bazy promowe i bazy przeładunkowe;
8) planie gospodarowania odpadami ze statków oraz pozostałościami ładunkowymi
– oznacza to plan opracowany w tym zakresie przez podmiot zarządzający
portem lub przystanią morską i zatwierdzony zgodnie z przepisami ustawy;
9) portowych urządzeniach odbiorczych – oznacza to wszelkie urządzenia stałe,
ruchome i pływające, przeznaczone do odbioru i gospodarowania odpadami ze
statków oraz pozostałościami ładunkowymi;
10) statkach – oznacza to statki w rozumieniu art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 września
2001 r. – Kodeks morski (Dz. U. z 2018 r. poz. 2175);
11) odpowiedniej przepustowości portowych urządzeń odbiorczych – oznacza, że
urządzenia te zapewniają odbiór wszystkich rodzajów i ilości odpadów ze
statków korzystających z portu lub przystani morskiej;
12) portach lub przystaniach morskich – oznacza to porty lub przystanie morskie w
rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich.

Art. 4. 1. Przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, stosuje się do:
1) statków korzystających z portów lub przystani morskich;
2) podmiotów zarządzających portami lub przystaniami morskimi;
3) innych podmiotów zarządzających terenami znajdującymi się w granicach
portów lub przystani morskich.
2. Obowiązki statków w zakresie zdawania przez nie odpadów ze statków
i pozostałości ładunkowych do portowych urządzeń odbiorczych oraz zasady
udzielania im zwolnień z tych obowiązków określa art. 10 ustawy z dnia 16 marca 1995 r. o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki (Dz. U. z 2017 r. poz. 2000, z 2019 r. poz. 2303 oraz z 2020 r. poz. 284).
3. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej może wyłączyć, w drodze
rozporządzenia, stosowanie przepisów ustawy w stosunku do:
1) innych podmiotów zarządzających terenami znajdującymi się w granicach
portów lub przystani morskich posiadających nabrzeża, z których korzystają
statki o ustalonym harmonogramie podróży z częstymi i regularnymi
zawinięciami do tych nabrzeży;
2) podmiotów zarządzających stoczniami i bazami przeładunkowymi.
4. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 3, minister właściwy do spraw
gospodarki morskiej określi zakres i tryb stosowanego wyłączenia, mając na
względzie rodzaj prowadzonej działalności.

Art. 5. 1. Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską jest obowiązany
do zapewnienia statkom korzystającym z portu lub przystani morskiej dostępu na jego
terenie do portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków oraz pozostałości
ładunkowych w sposób i w zakresie określonym przepisami ustawy.
2. Portowe urządzenia odbiorcze powinny posiadać odpowiednią przepustowość,
a ich eksploatacja powinna być prowadzona w taki sposób, aby nie powodowało to
nieuzasadnionych opóźnień w ruchu statków.

Art. 6. 1. Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską zapewnia, przez
portowe urządzenia odbiorcze, odbiór niżej wymienionych odpadów ze statków:
1) odpadów olejowych i ich mieszanin – wymienionych w Załączniku I Konwencji MARPOL;
2) ścieków – wymienionych w Załączniku IV Konwencji MARPOL;
3) odpadów powstających na statku – wymienionych w Załączniku V Konwencji
MARPOL z uwzględnieniem Wytycznych do wdrożenia tego Załącznika,
obejmujących odpady związane z ładunkiem, inne niż pozostałości ładunkowe;
4) pozostałości z oczyszczania spalin, zgodnie z Załącznikiem VI Konwencji MARPOL.
2. Odbiorca ładunku jest obowiązany do zapewnienia odbioru pozostałości
ładunkowych.
3. Podmiot dokonujący naprawy, wymiany, montażu lub demontażu
znajdujących się na statku urządzeń i instalacji zawierających substancje
kontrolowane określone w Załączniku I do rozporządzenia WE nr 2037/2000
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 czerwca 2000 r. w sprawie substancji
zubożających warstwę ozonową (Dz. Urz. WE L 244 z 29.09.2000; str. 1) jest
obowiązany do zapewnienia odbioru odpadów powstających w trakcie swojej
działalności.

Art. 7. 1. Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską ma obowiązek
sporządzania okresowych raportów obejmujących dane dotyczące funkcjonowania i
stopnia wykorzystania portowych urządzeń odbiorczych.
2. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, mając na względzie
potrzebę monitorowania eksploatacji portowych urządzeń odbiorczych, określi, w
drodze rozporządzenia, zakres i tryb sporządzania raportów, o których mowa w ust. 1,
oraz tryb ich opiniowania przez dyrektora właściwego urzędu morskiego.

Art. 8. 1. Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską jest obowiązany
do przekazywania armatorom, kapitanom statków lub agentom reprezentującym
armatora informacji o trybie i sposobie odbioru odpadów ze statków oraz znaczeniu
dla ochrony środowiska morskiego właściwego odbioru odpadów i pozostałości
ładunkowych ze statków, zwanych dalej „informacjami”.
2. Informacje, o których mowa w ust. 1, powinny być aktualne i dostępne w
każdym czasie, w tym dostępne i aktualizowane na stronie internetowej podmiotu
zarządzającego portem lub przystanią morską.
3. Zakres i sposób podawania informacji o trybie i sposobie odbioru odpadów ze
statków powinien obejmować w szczególności:
1) lokalizację portowych urządzeń odbiorczych na planie lub mapie, o ile to
możliwe;
2) rodzaje odpadów ze statków przyjmowanych do portowych urządzeń
odbiorczych;
3) wykaz odbiorców odpadów, oferowanych przez nich usług oraz dane
umożliwiające kontakt z tymi odbiorcami;
4) procedury odbioru;
5) system opłat;
6) procedury informowania o niewystarczającej przepustowości portowych
urządzeń odbiorczych.
4. Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską może do zakresu
informacji, o którym mowa w ust. 3, dołączyć informacje dotyczące odbiorców
odpadów świadczących usługi związane z odbiorem pozostałości ładunkowych.
5. W sytuacji kiedy podmiot zarządzający portem lub przystanią morską nie jest
w stanie przyjąć do portowych urządzeń odbiorczych określonych rodzajów i ilości
odpadów ze statków, ma on obowiązek poinformowania o tym fakcie kapitana statku
lub agenta reprezentującego armatora niezwłocznie po otrzymaniu powiadomienia ze
statku o zamiarze przekazania odpadów ze statków.
6. W przypadku, o którym mowa w ust. 5, podmiot zarządzający portem lub
przystanią morską jest obowiązany do wydania statkowi odpowiedniego
potwierdzenia tego faktu i wskazania najbliższego portu lub przystani morskiej
gotowej do odbioru odpadów oraz pozostałości ładunkowych.

Art. 8a. Jeżeli podmiot zarządzający portem lub przystanią morską posiada
informacje o braku dostępnych odpowiednich urządzeń do odbioru odpadów ze
statków w następnym porcie zawinięcia statku, jest obowiązany do przekazania tych
informacji kapitanowi statku.

Art. 8b. W przypadku stwierdzenia przez kapitana statku zawijającego do portu
lub przystani morskiej niewłaściwego funkcjonowania portowych urządzeń
odbiorczych lub niepoinformowania przez podmiot zarządzający portem lub
przystanią morską o tym fakcie kapitana statku kapitan ma prawo zgłosić
nieprawidłowości do dyrektora właściwego urzędu morskiego.

Art. 9. 1. Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską, z zastrzeżeniem
ust. 2, jest obowiązany do opracowania planu gospodarowania odpadami oraz
pozostałościami ładunkowymi ze statków.
2. Inne podmioty zarządzające terenami znajdującymi się w granicach portów
lub przystani morskich są obowiązane do przestrzegania planu, o którym mowa
w ust. 1.
2a. Plan gospodarowania odpadami oraz pozostałościami ładunkowymi ze
statków podlega, przed jego zatwierdzeniem, konsultacjom z użytkownikami portu.
3. Plany gospodarowania odpadami oraz pozostałościami ładunkowymi ze
statków podlegają zatwierdzeniu, w trybie decyzji administracyjnej wydanej przez:
1) marszałka województwa – dla portów o podstawowym znaczeniu dla gospodarki
narodowej, po jej uprzednim uzgodnieniu, w trybie decyzji administracyjnej, z
dyrektorem właściwego urzędu morskiego;
2) starostę – dla innych portów i przystani morskich, po jej uprzednim uzgodnieniu,
w trybie decyzji administracyjnej, z dyrektorem właściwego urzędu morskiego.
4. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, kierując się potrzebą
ujednolicenia procedur związanych z zatwierdzaniem portowych planów
gospodarowania odpadami, określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowy zakres portowych planów gospodarowania odpadami oraz
pozostałościami ładunkowymi ze statków;
2) zakres i wzór wniosku w sprawie zatwierdzania tych planów oraz tryb ich
składania i zatwierdzania;
3) warunki, jakie powinny spełniać plany, programy i inne opracowania dotyczące
gospodarowania odpadami ze statków oraz pozostałościami ładunkowymi,
sporządzone przed dniem wejścia w życie ustawy, aby mogły być uznane jako
spełniające wymagania jej przepisów.

Art. 10. 1. Statki wnoszą opłatę za odbiór odpadów ze statków, zwaną dalej
„opłatą”. Opłata może być pobierana wraz z opłatami portowymi, o których mowa
w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich, pod
warunkiem zapewnienia możliwości odróżnienia jej od tych opłat.
2. Opłata jest pokrywana przez statek bez względu na to, czy korzysta on, czy nie
korzysta z portowych urządzeń odbiorczych.
3. Opłata obejmuje następujące kategorie odpadów ze statków:
1) odpady olejów i ich mieszanin z wodą z przestrzeni maszynowej, takie jak wody
zęzowe, szlamy i zużyte oleje przepracowane – wymienione w Załączniku
I Konwencji MARPOL;
2) odpady powstające na statku – wymienione w Załączniku V Konwencji
MARPOL, włączając w to odpady związane z ładunkiem, inne niż pozostałości
ładunkowe, zgodnie z Wytycznymi do wdrożenia przepisów Załącznika V;
3) ścieki – wymienione w Załączniku IV Konwencji MARPOL.
4. Odbiór dodatkowych ilości odpadów ze statków nieobjętych opłatą, o której
mowa w ust. 1, następuje za opłatą dodatkową.
5. Odbiór odpadów ze statków w czasie i w warunkach innych niż ustalone przez
zarządzającego portem lub przystanią morską w przepisach portowych następuje za
opłatą specjalną.
6. Wysokość opłat, o których mowa w ust. 4 i 5, ustala zarządzający portem lub
przystanią morską.
7. Opłaty, o których mowa w ust. 1, 4 i 5, są wnoszone przez statek na rzecz
podmiotu zarządzającego portem lub przystanią morską.

Art. 11. 1. Koszty odbioru i gospodarowania pozostałościami ładunkowymi
pokrywa odbiorca ładunku.
2. Tryb i wysokość opłat za odbiór pozostałości ładunkowych ze statków jest
ustalany w umowie zawartej między odbiorcą ładunku a odbiorcą odpadów
świadczącym tę usługę.

Art. 12. 1. Nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy sprawuje minister
właściwy do spraw gospodarki morskiej za pośrednictwem dyrektorów właściwych
urzędów morskich.
2. Inne organy administracji publicznej sprawują nadzór nad przestrzeganiem
przepisów ustawy w zakresie i trybie określonym odrębnymi przepisami.

Art. 12a. 1. Kto, zarządzając portem lub przystanią morską:
1) nie zapewnia statkom korzystającym z portu lub przystani morskiej dostępu do
znajdujących się na jego terenie portowych urządzeń do odbioru odpadów ze
statków oraz pozostałości ładunkowych w sposób i w zakresie określonym
przepisami ustawy,
2) nie zapewnia odbioru przez portowe urządzenia odbiorcze odpadów ze statków,
wymienionych w art. 6 ust. 1,
3) nie sporządza okresowych raportów obejmujących dane dotyczące
funkcjonowania i stopnia wykorzystania portowych urządzeń odbiorczych,
4) nie przekazuje armatorom, kapitanom statków lub agentom reprezentującym
armatora informacji o trybie i sposobie odbioru odpadów ze statków,
5) nie informuje kapitana statku lub agenta reprezentującego armatora o braku
możliwości przyjęcia do portowych urządzeń odbiorczych określonych rodzajów
i ilości odpadów ze statków,
6) nie wydaje statkowi potwierdzenia faktu braku możliwości przyjęcia do
portowych urządzeń odbiorczych określonych rodzajów i ilości odpadów ze
statków i nie wskazuje najbliższego portu lub przystani morskiej gotowej do
odbioru odpadów oraz pozostałości ładunkowych,
7) nie opracowuje planu gospodarowania odpadami oraz pozostałościami
ładunkowymi ze statków
– podlega karze grzywny.
2. Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w ust. 1, następuje w trybie
przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Art. 13. (pominięty).

Art. 14. (pominięty).

Art. 15. (pominięty).

Art. 16. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 2 stosuje się po upływie 12 miesięcy od dnia
wejścia w życie Załącznika IV Konwencji MARPOL.

Art. 17. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.