Wejscie w życie: 1 października 2008

Ostatnia Zmiana: 5 grudnia 2020

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Art. 1. 1. Ustawa określa:
1) zasady pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów na podstawie
tytułu wykonawczego, w przypadku bezskuteczności egzekucji;
2) warunki nabywania prawa do świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku
bezskuteczności egzekucji alimentów, zwanych dalej „świadczeniami
z funduszu alimentacyjnego”;
3) zasady i tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń
z funduszu alimentacyjnego;
4) zasady finansowania świadczeń z funduszu alimentacyjnego;
5) działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych.
2. Fundusz alimentacyjny stanowi system wspierania osób uprawnionych do
alimentów środkami finansowymi z budżetu państwa.
3. Fundusz alimentacyjny nie stanowi funduszu, w rozumieniu przepisów
o finansach publicznych.

Art. 1a. 1. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują:
1) obywatelom polskim;
2) cudzoziemcom:
a) (uchylona)
b) jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów dwustronnych
o zabezpieczeniu społecznym,
c) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie
zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta
długoterminowego Unii Europejskiej oraz zezwolenia na pobyt czasowy
udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa
w art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r. poz. 35),
d) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku
z uzyskaniem statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej.
2. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobom, o których
mowa w ust. 1, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres
świadczeniowy, w którym otrzymują świadczenia z funduszu alimentacyjnego, chyba
że dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Art. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) (uchylony)
2) bezskuteczności egzekucji – oznacza to egzekucję, w wyniku której w okresie
ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu
zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych, albo postępowanie
upadłościowe, w toku którego w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie
otrzymano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych; za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność
wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi
alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej,
w szczególności z powodu:
a) braku podstawy prawnej do podjęcia czynności zmierzających do
wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika,
b) braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania
dłużnika alimentacyjnego za granicą;
3) dłużniku alimentacyjnym – oznacza to osobę zobowiązaną do alimentów na
podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się
bezskuteczna;
4) dochodzie – oznacza to dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach
rodzinnych;
5) dochodzie rodziny – oznacza to dochód rodziny, o którym mowa w przepisach
o świadczeniach rodzinnych;
5a) dochodzie członka rodziny – oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka
rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres
świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3–4b;
6) instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie – oznacza to dom pomocy
społecznej, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich,
zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, a także szkołę wojskową lub
inną szkołę, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatne pełne utrzymanie;
7) nienależnie pobranym świadczeniu – oznacza to świadczenia z funduszu
alimentacyjnego:
a) wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo
wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części,
b) przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd
przez osobę pobierającą te świadczenia,
c) wypłacone bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli
stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenie albo w wyniku
wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą świadczenie
i odmówiono prawa do świadczenia,
d) wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania
otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące
alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów,
e) (uchylona)
f) wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji
przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z przyczyn
niezależnych od organu, który wydał tę decyzję,
g) wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu
dochodu – po ustaleniu, że wystąpiły okoliczności, o których mowa
w art. 9 ust. 4b;
8) okresie świadczeniowym – oznacza to okres, na jaki ustala się prawo do
świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia
30 września następnego roku kalendarzowego;
8a) organie prowadzącym postępowanie egzekucyjne – oznacza to organ, który
prowadzi egzekucję, albo syndyka wyznaczonego w postępowaniu
upadłościowym dłużnika;
9) organie właściwym dłużnika – oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta
miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika
alimentacyjnego;
10) organie właściwym wierzyciela – oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta
miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej;
11) osobie uprawnionej – oznacza to osobę uprawnioną do alimentów od rodzica na
podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd,
jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna;
12) rodzinie – oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: rodziców
osoby uprawnionej, małżonka rodzica osoby uprawnionej, osobę, z którą rodzic
osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, pozostające na ich utrzymaniu
dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia oraz dziecko, które ukończyło 25.
rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub legitymujące
się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą
niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny
zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r.
o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111) albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2017 r. poz. 2092 oraz z 2019 r.
poz. 1818), a także osobę uprawnioną; do rodziny nie zalicza się:
a) dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego,
b) dziecka pozostającego w związku małżeńskim,
c) (uchylona)
d) rodzica osoby uprawnionej zobowiązanego tytułem wykonawczym
pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz;
13) szkole – oznacza to szkołę podstawową, szkołę ponadpodstawową oraz szkołę
artystyczną, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki,
a także młodzieżowy ośrodek socjoterapii, specjalny ośrodek szkolno-
-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży
wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy
i wychowania, a także ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy;
14) szkole wyższej – oznacza to uczelnię w rozumieniu przepisów o szkolnictwie
wyższym i nauce oraz kolegium pracowników służb społecznych;
15) (uchylony)
15a) zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej – oznacza to wykonywanie pracy na
podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz
wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej,
umowy zlecenia, umowy o dzieło, kontraktu menedżerskiego albo w okresie
członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych
lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej;
16) znacznym stopniu niepełnosprawności – oznacza to:
a) niepełnosprawność w stopniu znacznym, w rozumieniu przepisów
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
b) całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na
podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
c) stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do
samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu
uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach,
d) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów,
e) niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub
przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników;
17) utracie dochodu – oznacza to utratę dochodu spowodowaną:
a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,
b) utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,
nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub
renty, renty rodzinnej, renty socjalnej lub rodzicielskiego świadczenia
uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r.
o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. poz. 303),
e) wykreśleniem z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub
zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia
20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2020 r.
poz. 174) lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 i 321),
ea) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią
osoby zobowiązanej do tych świadczeń,
f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku
macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
g) utratą świadczenia rodzicielskiego,
h) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach
o ubezpieczeniu społecznym rolników,
i) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7 ustawy
z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U.
z 2020 r. poz. 85 i 374);
18) uzyskaniu dochodu – oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane:
a) zakończeniem urlopu wychowawczego,
b) uzyskaniem zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
c) uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
d) uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia
przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
a także emerytury lub renty, renty rodzinnej, renty socjalnej lub
rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie
z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,
e) rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej
wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia
20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub art. 36aa
ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych,
f) uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub
zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej
pracy zarobkowej,
g) uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego,
h) uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach
o ubezpieczeniu społecznym rolników,
i) uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7
ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Art. 3. 1. W przypadku bezskuteczności egzekucji osoba uprawniona może
złożyć do organu właściwego wierzyciela wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika
alimentacyjnego.
2. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie organu prowadzącego
postępowanie egzekucyjne o bezskuteczności egzekucji zawierające informację
o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach
podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych alimentów.
3. W przypadku złożenia wniosku bez zaświadczenia organu prowadzącego
postępowanie egzekucyjne organ właściwy wierzyciela wzywa organ prowadzący
postępowanie egzekucyjne do przesłania zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji
zawierającego informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz
o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych alimentów.
4. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany do przesłania
zaświadczenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.
5. Organ właściwy wierzyciela występuje z wnioskiem do organu właściwego
dłużnika o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego w przypadku:
1) otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 1;
2) przyznania osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego;
3) umieszczenia osoby uprawnionej w pieczy zastępczej.
6. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany do
informowania organu właściwego dłużnika oraz organu właściwego wierzyciela
o stanie egzekucji i przyczynach jej bezskuteczności każdorazowo na wniosek tych
organów, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, a także każdorazowo
w przypadku zaistnienia okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia lub
na podejmowane działania wobec dłużników alimentacyjnych, w terminie 14 dni od
dnia powzięcia informacji o zaistnieniu tych okoliczności.
7. Organ właściwy dłużnika oraz organ właściwy wierzyciela przekazują
organowi prowadzącemu postępowanie egzekucyjne wszelkie posiadane informacje
istotne dla skuteczności egzekucji.
8. Organ właściwy dłużnika oraz organ właściwy wierzyciela informują sąd
o bezczynności lub wszelkich przejawach opieszałości organu prowadzącego
postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu.

Art. 4. 1. Po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5, organ
właściwy dłużnika przeprowadza wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji
rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu
zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej, odbiera od niego
oświadczenie majątkowe oraz informuje dłużnika o przekazaniu do biura informacji
gospodarczej informacji gospodarczej o zobowiązaniu lub zobowiązaniach dłużnika
alimentacyjnego wynikających z tytułów, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2,
w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy.
2. Dłużnik alimentacyjny składa oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pod
rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, o czym należy
składającego pouczyć przed złożeniem oświadczenia.
3. (uchylony)
4. Organ właściwy dłużnika może wystąpić do kierownika ośrodka pomocy
społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum
usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r.
o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U.
poz. 1818) – do dyrektora centrum usług społecznych, o udzielenie informacji,
o których mowa w ust. 1, dotyczących dłużnika alimentacyjnego, jeżeli w posiadaniu
kierownika ośrodka albo dyrektora centrum znajduje się rodzinny wywiad
środowiskowy dotyczący tego dłużnika, przeprowadzony na podstawie przepisów
o pomocy społecznej, nie wcześniej niż trzy miesiące od dnia wystąpienia o udzielenie
informacji.
5. Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia, wzór
kwestionariusza wywiadu alimentacyjnego przeprowadzanego u dłużnika
alimentacyjnego, a także wzór oświadczenia majątkowego dłużnika alimentacyjnego,
uwzględniając potrzebę podjęcia przez organ właściwy dłużnika określonych
w ustawie działań zmierzających do poprawy egzekucji alimentów.

Art. 5. 1. Organ właściwy dłużnika przekazuje organowi prowadzącemu
postępowanie egzekucyjne informacje mające wpływ na skuteczność prowadzonej
egzekucji, w szczególności zawarte w wywiadzie alimentacyjnym oraz oświadczeniu
majątkowym dłużnika alimentacyjnego.
2. W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swoich
zobowiązań z powodu braku zatrudnienia, organ właściwy dłużnika:
1) zobowiązuje dłużnika alimentacyjnego do zarejestrowania się jako bezrobotny
albo jako poszukujący pracy w przypadku braku możliwości zarejestrowania się
jako bezrobotny wraz ze wskazaniem nie dłuższego niż 30-dniowy terminu na
wykonanie tego zobowiązania;
2) informuje właściwy powiatowy urząd pracy o potrzebie aktywizacji zawodowej
dłużnika alimentacyjnego.
3. W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie
wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:
1) złożenia oświadczenia majątkowego,
2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo
poszukujący pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika,
3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub
innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac
interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo
udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych
– organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika
alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
3a. Decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od
zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który
przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań
alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.
3b. Jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od
zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika:
1) składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 ustawy z dnia
6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1950 i 2128) oraz
2) po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik
alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek
do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem
tej decyzji.
4. W przypadkach, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i 3, starosta jest obowiązany
do informowania o tym organu właściwego dłużnika.
4a. Organ właściwy dłużnika alimentacyjnego przekazuje powiatowemu
urzędowi pracy informacje o utracie statusu dłużnika alimentacyjnego lub ustaniu
potrzeby aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego.
5. Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję
o zatrzymaniu prawa jazdy.
6. Uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu
właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy:
1) ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, oraz dłużnik
alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub
2) nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego.

Art. 5a. 1. Po otrzymaniu kolejnego wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5,
dotyczącego tego samego dłużnika alimentacyjnego organ właściwy dłużnika
przeprowadza z dłużnikiem alimentacyjnym wywiad alimentacyjny oraz odbiera od
niego oświadczenie majątkowe.
2. W przypadku gdy organ właściwy dłużnika ustali na podstawie wywiadu
alimentacyjnego lub oświadczenia majątkowego, że sytuacja dłużnika
alimentacyjnego nie uległa zmianie, lub w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny
uniemożliwi przeprowadzenie tego wywiadu lub odmówi złożenia oświadczenia
majątkowego, organ właściwy dłużnika nie informuje właściwego powiatowego
urzędu pracy o potrzebie aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego ani nie
wszczyna postępowania dotyczącego uznania dłużnika alimentacyjnego za
uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jeżeli poprzednio wydana decyzja
o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań
alimentacyjnych pozostaje w mocy.

Art. 6. Organ właściwy dłużnika informuje organ właściwy wierzyciela oraz
organ prowadzący postępowanie egzekucyjne o podjętych działaniach wobec dłużnika
alimentacyjnego oraz ich efektach.

Art. 7. 1. W sprawach o roszczenia alimentacyjne organ właściwy wierzyciela
albo organ właściwy dłużnika mogą wytaczać powództwa na rzecz obywateli.
2. W postępowaniu przed sądem prowadzonym z powództwa organu
właściwego wierzyciela lub organu właściwego dłużnika stosuje się do tych organów
odpowiednio przepisy o udziale prokuratora w postępowaniu cywilnym.

Art. 8. Sąd przesyła organowi właściwemu wierzyciela i organowi właściwemu
dłużnika orzeczenia wydane na podstawie art. 132 i 138 ustawy z dnia 25 lutego
1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 2086 i 2089) w sprawach, w których osoba uprawniona otrzymuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.

Art. 8a. Organ właściwy wierzyciela przekazuje do biura informacji
gospodarczej informację gospodarczą o zobowiązaniu lub zobowiązaniach dłużnika
alimentacyjnego wynikających z tytułów, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2,
w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy.

Art. 8b. Organ właściwy dłużnika może upoważnić w formie pisemnej swojego
zastępcę, pracownika urzędu albo kierownika ośrodka pomocy społecznej,
a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług
społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu
usług społecznych przez centrum usług społecznych – dyrektora centrum usług
społecznych, lub kierownika innej jednostki organizacyjnej gminy, a także inną osobę na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia
ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów
ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych – dyrektora centrum usług społecznych, lub innej jednostki
organizacyjnej gminy do podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych,
prowadzenia postępowania i wydawania w tych sprawach decyzji.

Art. 8c. Przepis art. 8b stosuje się odpowiednio do organu właściwego
wierzyciela w zakresie realizacji obowiązku określonego w art. 8a.

Art. 8d. Po otrzymaniu wniosku polskiego organu centralnego, działającego na
podstawie art. 51 ust. 2 lit. c oraz art. 53 rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 z dnia
18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania
i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych
(Dz. Urz. UE L 7 z 10.01.2009, str. 1, z późn. zm.), organ właściwy dłużnika
przeprowadza wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej
i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia i przyczyn
niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej oraz odbiera od niego oświadczenie
majątkowe.

Art. 9. 1. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie
uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się
w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku
posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo.
1a. W przypadku ukończenia przez osobę uprawnioną szkoły wyższej w trakcie
ostatniego roku studiów prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego przysługuje
do zakończenia tego roku studiów, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez osobę
uprawnioną 25 roku życia.
2. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny
w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 900 zł.
2a. W przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie
przekracza kwotę, o której mowa w ust. 2, o kwotę nie wyższą niż kwota świadczenia
z funduszu alimentacyjnego przysługującego danej osobie uprawnionej w okresie
świadczeniowym, na który jest ustalane prawo do tego świadczenia, świadczenie
z funduszu alimentacyjnego przysługuje w wysokości różnicy między kwotą
świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego danej osobie uprawnionej
a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny w przeliczeniu na osobę
w rodzinie.
2b. W przypadku gdy wysokość świadczenia z funduszu alimentacyjnego
przysługującego danej osobie uprawnionej, ustalona zgodnie z ust. 2a, jest niższa niż
100 zł, świadczenie to nie przysługuje.
3. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym
poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie
uwzględnia się dochodu utraconego.
4. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku
kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, ustalając dochód członka
rodziny, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których
dochód był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane
lub weryfikowane jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
4a. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku
kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na
podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu
za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli
dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo
do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
4b. Przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu
zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub
rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny lub
dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów
i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego
pracodawcy lub zleceniodawcy, lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli
pozarolniczą działalność gospodarczą.
5. (uchylony)
6. W przypadku gdy członek rodziny jest umieszczony w pieczy zastępczej lub
w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, ustalając dochód rodziny
w przeliczeniu na osobę, nie uwzględnia się osoby umieszczonej w pieczy zastępczej
lub w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.
6a. W przypadku ustalania dochodu z działalności podlegającej opodatkowaniu
na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w roku kalendarzowym
poprzedzającym okres świadczeniowy przyjmuje się dochód miesięczny w wysokości
1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez ministra
właściwego do spraw rodziny w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski” w terminie do dnia 1 sierpnia każdego roku.
7. W przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że
z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu
ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu
Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku
rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333).
8. Ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni
gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary
rolne oddane w dzierżawę, z wyjątkiem:
1) oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do
przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości
znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego;
2) gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię
produkcyjną;
3) gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty
określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków
pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji
i Gwarancji Rolnej.
9. Ustalając dochód rodziny uzyskany przez dzierżawcę gospodarstwa rolnego
oddanego w dzierżawę na zasadach, o których mowa w ust. 8, dochód uzyskany
z gospodarstwa rolnego pomniejsza się o zapłacony czynsz z tytułu dzierżawy.
10. Ustalając dochód rodziny uzyskany z wydzierżawionego od Krajowego
Ośrodka Wsparcia Rolnictwa gospodarstwa rolnego, dochód z gospodarstwa rolnego
pomniejsza się o zapłacony czynsz z tytułu dzierżawy.
11. W przypadku gdy rodzina uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego oraz
uzyskuje pozarolnicze dochody, dochody te sumuje się.
12. W przypadku gdy prawo do świadczeń ustala się osobie uprawnionej
pozostającej pod opieką opiekuna prawnego, ustalając dochód, uwzględnia się tylko
dochód osoby uprawnionej.

Art. 10. 1. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości
bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł.
2. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują, jeżeli osoba
uprawniona:
1) została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub
w pieczy zastępczej;
2) (utracił moc)
3) zawarła związek małżeński.
3. Przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dochodu
rodziny nie wlicza się kwot otrzymanych świadczeń z tego funduszu.
4. W przypadku gdy ośrodek pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia
ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów
ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych – centrum usług społecznych, przekazały organowi właściwemu
wierzyciela informacje, że osoba uprawniona bądź jej przedstawiciel ustawowy
marnotrawią wypłacane świadczenia z funduszu alimentacyjnego, organ właściwy
wierzyciela może przekazywać należne osobie świadczenia w całości lub w części
w formie rzeczowej.

Art. 11. Przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego i ich wysokości:
1) w razie ustalenia łącznej kwoty alimentów dla kilku osób uprawnionych za kwotę
alimentów przysługujących jednej osobie uważa się część łącznej kwoty
proporcjonalną do liczby osób, dla których ustalono alimenty;
2) w razie ustalenia alimentów więcej niż jednym tytułem wykonawczym od
rodziców dziecka za kwotę alimentów przysługujących jednej osobie uważa się
kwotę alimentów przysługujących na podstawie wszystkich tytułów
wykonawczych.

Art. 12. 1. Postępowania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego
prowadzi organ właściwy wierzyciela.
2. Organ właściwy wierzyciela może upoważnić, w formie pisemnej, swojego
zastępcę, pracownika urzędu albo kierownika ośrodka pomocy społecznej,
a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług
społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu
usług społecznych przez centrum usług społecznych – dyrektora centrum usług
społecznych, lub kierownika innej jednostki organizacyjnej gminy, a także inną osobę
na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia
ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów
ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych – dyrektora centrum usług społecznych, lub kierownika innej jednostki
organizacyjnej gminy do prowadzenia postępowania w sprawach, o których mowa
w ust. 1, a także do wydawania w tych sprawach decyzji.
3. (uchylony)
3a. (uchylony)
4. (uchylony)

Art. 13. (uchylony).

Art. 14. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może podwyższać
wysokość kwot, o których mowa w art. 9 ust. 2 oraz art. 10 ust. 1, kierując się
wysokością wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych.

Art. 15. 1. Ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich
wypłata następują odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela
ustawowego.
2. Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na
miejsce zamieszkania osoby uprawnionej.
2a. Informacje przedstawione we wniosku składa się pod rygorem
odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie
jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy
odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta
zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
3. Wniosek powinien zawierać:
1) dane dotyczące członków rodziny, w tym: imię, nazwisko, datę urodzenia, adres
miejsca zamieszkania, stan cywilny, obywatelstwo, płeć, numer PESEL,
a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL – numer i serię dokumentu
potwierdzającego tożsamość oraz, o ile wnioskodawca posiada – adres poczty
elektronicznej i numer telefonu;
2) oświadczenie wnioskodawcy o przekazaniu organowi prowadzącemu
postępowanie egzekucyjne wszelkich znanych mu informacji niezbędnych do
prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi
alimentacyjnemu;
3) oświadczenie wnioskodawcy o miejscu zamieszkania, wieku, zatrudnieniu
i sytuacji ekonomicznej osób zobowiązanych względem osoby uprawnionej do alimentacji.
3a. Wniosek i załączniki do wniosku określone w ust. 4 mogą być składane
drogą elektroniczną za pomocą systemu teleinformatycznego utworzonego przez
ministra właściwego do spraw rodziny lub systemu teleinformatycznego wskazanego
w informacji zamieszczonej na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej ministra właściwego do spraw rodziny po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji.
3b. Wniosek i załączniki do wniosku określone w ust. 4 w postaci elektronicznej
mogą być składane za pomocą:
1) systemu, o którym mowa w ust. 11, po zastosowaniu zapewnionych w systemie
sposobów potwierdzenia pochodzenia oraz integralności przesłanych danych;
2) systemu teleinformatycznego wskazanego w informacji zamieszczonej na
stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej ministra właściwego do
spraw rodziny po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji,
po opatrzeniu ich kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem
zaufanym albo podpisem osobistym.
3c. Jeżeli osoba składająca wniosek o świadczenia z funduszu alimentacyjnego
nie może złożyć w formie dokumentu elektronicznego zaświadczenia wymaganego
dla potwierdzenia faktów lub stanu prawnego lub innego dokumentu niezbędnego
w postępowaniu w sprawie o świadczenia z funduszu alimentacyjnego, może złożyć
elektroniczną kopię takiego dokumentu, po uwierzytelnieniu jej w sposób określony w ust. 3b.
3d. W przypadku wniosku składanego w postaci elektronicznej, po wpisaniu do
formularza wniosku numerów PESEL wnioskodawcy i członków jego rodziny,
formularz wniosku może być uzupełniony o dane zgromadzone w rejestrze PESEL
w zakresie imion, nazwiska, miejsca urodzenia, daty urodzenia, stanu cywilnego,
obywatelstwa i płci wnioskodawcy i członków jego rodziny.
3e. Wniosku nie uzupełnia się o dane zgromadzone w rejestrze PESEL, jeżeli
w oparciu o dane z rejestru PESEL i rejestru stanu cywilnego nie można stwierdzić
stopnia pokrewieństwa pomiędzy wnioskodawcą a członkami jego rodziny.
3f. W przypadku niezgodności ze stanem faktycznym danych uzupełnionych
z rejestru PESEL zawartych w formularzu wniosku wnioskodawca wskazuje
w formularzu wniosku poprawne dane.
4. Do wniosku należy dołączyć odpowiednio:
1) zaświadczenia lub oświadczenia dokumentujące wysokość innych dochodów niż
dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.), dotyczące każdego członka rodziny;
2) zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego, dotyczące członków rodziny
rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku
dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
zawierające informacje odpowiednio o:
a) formie opłacanego podatku,
b) wysokości przychodu,
c) stawce podatku,
d) wysokości opłaconego podatku
– w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy;
3) zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia:
a) zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne albo
oświadczenie stwierdzające bezskuteczność egzekucji,
b) odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty,
odpis postanowienia sądu o zabezpieczeniu powództwa o alimenty, odpis
protokołu zawierającego treść ugody sądowej lub ugody zawartej przed
mediatorem,
c) orzeczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dla osoby uprawnionej,
d) oświadczenie o uczęszczaniu osoby uprawnionej do szkoły lub szkoły wyższej,
e) informacje właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę
uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za
granicą albo o niepodjęciu tych czynności, w szczególności w związku z:
– brakiem podstawy prawnej do ich podjęcia lub
– brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca
zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą,
f) inne dokumenty potwierdzające spełnianie warunków do przyznania lub
ustalenia wysokości świadczenia z funduszu alimentacyjnego będącego
przedmiotem wniosku.
4a. W przypadku utraty dochodu lub uzyskania dochodu do wniosku
o świadczenie z funduszu alimentacyjnego należy dołączyć dokumenty
potwierdzające ich utratę lub uzyskanie oraz ich wysokość.
5. W przypadku złożenia wniosku bez zaświadczenia, o którym mowa
w ust. 4 pkt 3 lit. a, organ właściwy wierzyciela występuje do organu prowadzącego
postępowanie egzekucyjne z wezwaniem o przesłanie zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji.
6. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest zobowiązany do przesłania
zaświadczenia o bezskutecznej egzekucji w terminie 14 dni od dnia otrzymania
wezwania.
7. Osoba składająca wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu
alimentacyjnego składa oświadczenia, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i 3 oraz
ust. 4 pkt 1 i 3 lit. a oraz d, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie
fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim
klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie
fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o
odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
8. Urzędy administracji publicznej do realizacji zadań w zakresie świadczeń
z funduszu alimentacyjnego używają oprogramowania, które jest zgodne
z wymaganiami określonymi przez ministra właściwego do spraw rodziny
w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i z jego zastosowaniem sporządzają
sprawozdawczość, którą przekazują wojewodzie.
8a. Minister właściwy do spraw rodziny jest obowiązany utworzyć rejestr
centralny obejmujący następujące informacje gromadzone na podstawie przepisów
ustawy przez organy właściwe wierzyciela i organy właściwe dłużnika podczas
realizacji zadań wynikających z ustawy:
1) dane dotyczące osób uprawnionych i członków ich rodzin:
a) imię i nazwisko,
b) datę urodzenia,
c) adres miejsca zamieszkania lub pobytu,
d) miejsce zamieszkania lub pobytu,
e) numer PESEL,
f) numer dokumentu potwierdzającego tożsamość w przypadku osób, które
nie posiadają numeru PESEL,
g) stan cywilny,
h) obywatelstwo,
i) stopień pokrewieństwa z członkami rodziny,
j) informacje o uczęszczaniu osoby uprawnionej do szkół i placówek
oświatowych, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia
15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2019 r.
poz. 1942), okresie uczęszczania, typie lub rodzaju instytucji oraz nazwie
i adresie siedziby instytucji, do której osoba uprawniona uczęszcza,
k) orzeczenie o stopniu niepełnosprawności,
ka) informacje o prawie do świadczeń opieki zdrowotnej,
kb) informacje o rozliczaniu się z podatku dochodowego od osób fizycznych,
kc) informacje o uczęszczaniu osoby uprawnionej do szkoły wyższej, okresie
uczęszczania oraz nazwie i adresie siedziby szkoły wyższej, do której osoba
uprawniona uczęszcza,
l) liczbę, rodzaj i wysokość wypłaconych świadczeń,
m) płeć,
n) dochody,
o) wysokość zasądzonych alimentów,
p) poziom egzekucji zasądzonych alimentów,
q) organ, do którego złożono wniosek, oraz datę złożenia wniosku,
r) organ, który przyznał świadczenie, datę wydania decyzji przyznającej
świadczenie oraz numer tej decyzji,
s) okres, na który świadczenie zostało przyznane;
2) dane dotyczące dłużników alimentacyjnych i podejmowanych wobec nich działań:
a) imię i nazwisko,
b) datę urodzenia,
c) adres zamieszkania lub pobytu,
d) miejsce zamieszkania lub pobytu,
e) numer ewidencyjny PESEL,
f) numer dokumentu potwierdzającego tożsamość w przypadku osób, które
nie posiadają numeru PESEL,
g) stan cywilny i płeć,
h) obywatelstwo,
i) stopień pokrewieństwa z członkami rodziny,
j) stan zdrowia,
k) wykształcenie,
l) zawód,
m) zatrudnienie,
n) osobę lub osoby, na które zasądzone są alimenty (imię, nazwisko, PESEL)
oraz wysokości zasądzonych alimentów,
o) poziom i rodzaj zobowiązań dłużnika z tytułu niewyegzekwowanych
świadczeń alimentacyjnych,
p) stan majątkowy dłużnika,
r) posiadanie prawa jazdy przez dłużnika,
s) rodzaj podejmowanych działań wobec dłużników alimentacyjnych.
8aa. Minister właściwy do spraw rodziny oraz wojewoda monitorują realizację
świadczeń z funduszu alimentacyjnego przez organy właściwe.
8ab. Minister właściwy do spraw rodziny monitoruje realizację świadczeń
z funduszu alimentacyjnego przez pozyskiwanie informacji niezbędnych do ustalenia
prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, o którym mowa w art. 15a ust. 6,
oraz przekazywanie tych informacji organom właściwym.
8b. Informacje zawarte w rejestrze centralnym, o którym mowa w ust. 8a, są
przetwarzane przez ministra właściwego do spraw rodziny i wojewodę w celu
monitorowania realizacji świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz w celu
umożliwienia organom właściwym dłużnika i organom właściwym wierzyciela
weryfikacji prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz przez podmioty
wymienione w ust. 8c w celu, w którym informacje te zostały im udostępnione, na
zasadach określonych w przepisach o ochronie danych osobowych. Organy właściwe
wierzyciela oraz organy właściwe dłużnika przekazują dane do rejestru centralnego,
wykorzystując oprogramowanie, o którym mowa w ust. 8.
8c. Informacje zawarte w rejestrze centralnym, o którym mowa w ust. 8a,
udostępnia się, w zakresie niezbędnym do realizacji ich zadań ustawowych,
następującym podmiotom:
1) organowi właściwemu, o którym mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia
28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, i wojewodzie – w celu
weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia rodzinne,
osób pobierających świadczenia rodzinne oraz członków ich rodzin;
2) organowi właściwemu dłużnika i organowi właściwemu wierzyciela – w celu
weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia z funduszu
alimentacyjnego, osób pobierających świadczenia z funduszu alimentacyjnego
i członków ich rodzin oraz danych dotyczących dłużników alimentacyjnych;
3) jednostkom organizacyjnym pomocy społecznej prowadzonym przez jednostki
samorządu terytorialnego – w celu weryfikacji danych dotyczących osób
ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej, osób pobierających
świadczenia z pomocy społecznej oraz członków ich rodzin;
4) powiatowym i wojewódzkim zespołom do spraw orzekania
o niepełnosprawności – w celu weryfikacji danych dotyczących osób
ubiegających się o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu
niepełnosprawności i osób posiadających orzeczenie o niepełnosprawności lub
o stopniu niepełnosprawności;
5) organowi właściwemu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 11 lutego
2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407),
i wojewodzie – w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się
o świadczenie wychowawcze, osób pobierających świadczenie wychowawcze
oraz członków ich rodzin.
8ca. Organy właściwe, z zastosowaniem oprogramowania, o którym mowa
w ust. 8, przekazują do rejestru centralnego, o którym mowa w ust. 8a, również adres
poczty elektronicznej wskazany we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń
z funduszu alimentacyjnego.
8cb. Minister właściwy do spraw rodziny przetwarza dane w zakresie adresu
poczty elektronicznej wskazanego we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń
z funduszu alimentacyjnego w celu przekazywania informacji związanych
z uprawnieniami dla rodzin. Przepisy ust. 8d i 8f stosuje się odpowiednio.
8d. Minister właściwy do spraw rodziny przechowuje informacje w rejestrze
centralnym, o którym mowa w ust. 8a, przez okres 10 lat od dnia zaprzestania
udzielania świadczeń, z wyjątkiem informacji dotyczących osób, którym świadczenie
nie zostało przyznane, które przechowuje się przez okres 1 roku od dnia, w którym
decyzja w sprawie świadczenia stała się ostateczna, lub od dnia pozostawienia
wniosku o ustalenie prawa do świadczenia bez rozpatrzenia.
8e. Podmioty wymienione w ust. 8c przechowują informacje, o których mowa
w ust. 8a, przez okres 10 lat od dnia ich udostępnienia z rejestru centralnego, o którym
mowa w ust. 8a, z wyjątkiem informacji dotyczących osób, którym świadczenie nie
zostało przyznane albo którym wydane zostało orzeczenie o niezaliczeniu do osób
niepełnosprawnych lub o odmowie ustalenia stopnia niepełnosprawności, które
przechowuje się przez okres 1 roku od dnia, w którym decyzja w sprawie świadczenia
albo wydania orzeczenia stała się ostateczna, lub od dnia pozostawienia wniosku
o ustalenie prawa do świadczenia albo o wydanie orzeczenia bez rozpatrzenia.
8f. Informacje, o których mowa w ust. 8a, usuwa się niezwłocznie po upływie
okresów przechowywania, o których mowa w ust. 8d i 8e.
8g. Minister właściwy do spraw rodziny udostępnia ministrowi właściwemu do
spraw finansów publicznych, na jego żądanie, dane, o których mowa w ust. 8a, w celu
niezbędnym do wykonywania zadań analitycznych. Minister właściwy do spraw
finansów publicznych dokonuje pseudonimizacji udostępnionych danych.
9. Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia, sposób
i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego,
sposób ustalania dochodu uprawniającego do świadczenia z funduszu alimentacyjnego
oraz szczegółowy zakres informacji, jakie mają być zawarte:
1) we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego,
2) w oświadczeniach niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń z funduszu
alimentacyjnego, w tym oświadczeniach o dochodach członków rodziny,
oświadczeniach, o których mowa w ust. 4 pkt 3 lit. a, oraz zaświadczeniu,
o którym mowa w ust. 4 pkt 2,
3) w zaświadczeniu organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne
o bezskuteczności egzekucji zawierającym informację o stanie egzekucji,
przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu
wyegzekwowania zasądzonych świadczeń alimentacyjnych
– kierując się koniecznością zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania
w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz dokumentacji niezbędnej do
sprawnej realizacji, również drogą elektroniczną, zadań w zakresie świadczeń
z funduszu alimentacyjnego.
9a. Minister właściwy do spraw rodziny może określić oraz zamieścić na swojej
stronie Biuletynu Informacji Publicznej wzory:
1) wniosków o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego;
2) oświadczeń niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń z funduszu
alimentacyjnego, w tym oświadczeń o dochodach członków rodziny,
oświadczeń, o których mowa w ust. 4 pkt 3 lit. a, oraz zaświadczenia, o którym
mowa w ust. 4 pkt 2;
3) zaświadczenia organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne
o bezskuteczności egzekucji zawierającego informację o stanie egzekucji,
przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu
wyegzekwowania zasądzonych świadczeń alimentacyjnych.
10. Minister właściwy do spraw rodziny w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia:
1) opis systemów teleinformatycznych stosowanych w urzędach administracji
publicznej realizujących zadania w zakresie świadczeń, zawierający strukturę
systemu, wymaganą minimalną funkcjonalność systemu oraz zakres komunikacji
między elementami struktury systemu, w tym zestawienie struktur dokumentów
elektronicznych, formatów danych oraz protokołów komunikacyjnych
i szyfrujących, o których mowa w art. 13 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia
17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania
publiczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 346),
2) wymagania standaryzujące w zakresie bezpieczeństwa, wydajności i rozwoju systemu,
3) sposób postępowania w zakresie stwierdzania zgodności oprogramowania
z opisem systemu
– mając na uwadze potrzebę zapewnienia spójności systemów teleinformatycznych
stosowanych w urzędach administracji publicznej do realizacji zadań w zakresie
świadczeń, w szczególności w odniesieniu do jednorodności zakresu i rodzaju danych,
która umożliwi ich scalanie w zbiór centralny, a także zachowanie zgodności z minimalnymi wymogami i sposobem stwierdzania zgodności oprogramowania, określonymi na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji
działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Systemy teleinformatyczne
nie mają zastosowania do działalności naczelnika urzędu skarbowego wynikającej
z przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania
administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256).
11. Minister właściwy do spraw rodziny jest obowiązany do utworzenia
i prowadzenia systemu teleinformatycznego umożliwiającego ubieganie się
o świadczenia z funduszu alimentacyjnego drogą elektroniczną oraz zapewnienia
funkcjonowania tego systemu. Uwierzytelnianie użytkowników w systemie
teleinformatycznym wymaga użycia profilu zaufanego, profilu osobistego, innego
środka identyfikacji elektronicznej wydanego w systemie identyfikacji elektronicznej
przyłączonym do węzła krajowego identyfikacji elektronicznej, o którym mowa
w art. 21a ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz
identyfikacji elektronicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 162 i 1590), adekwatnie do
poziomu bezpieczeństwa środka identyfikacji elektronicznej wymaganego dla usług
świadczonych w tym systemie, danych weryfikowanych za pomocą kwalifikowanego
certyfikatu podpisu elektronicznego, jeżeli te dane pozwalają na identyfikację i
uwierzytelnienie wymagane w celu realizacji usługi online, albo innych technologii,
jeżeli zostaną udostępnione w tym systemie.

Art. 15a. 1. Organ właściwy wierzyciela ustalający prawo do świadczeń
z funduszu alimentacyjnego jest obowiązany do samodzielnego uzyskania lub
weryfikacji drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw
rodziny, lub drogą pisemną, od organów podatkowych lub ministra właściwego do
spraw finansów publicznych, organów emerytalno-rentowych oraz z rejestrów
publicznych, w tym z rejestru PESEL, o którym mowa w przepisach o ewidencji
ludności, oraz drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw
rodziny z systemu informacji oświatowej, o którym mowa w przepisach o systemie
informacji oświatowej, z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, odpowiednio:
1) informacji o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym
od osób fizycznych, na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e
i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, każdego członka rodziny, udzielanych przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, zawierających dane o wysokości:
a) dochodu,
b) składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu,
c) należnego podatku;
1a) informacji o dochodzie, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret dwudzieste
dziewiąte ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych;
2) danych, o których mowa w art. 15 ust. 8a pkt 1 lit. a, b, e, g, h, j, ka, kb oraz m;
3) informacji o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne, w tym informacji
o wysokości składek od poszczególnych płatników i okresach opłacania przez
nich tych składek;
4) (uchylony)
5) informacji o legitymowaniu się orzeczeniem o znacznym stopniu
niepełnosprawności wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia
1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 426), obejmującej następujące dane:
a) datę wydanego orzeczenia,
b) datę powstania stopnia niepełnosprawności,
c) datę złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności,
d) okres, na który zostało wydane orzeczenie.
2. W przypadku gdy w Elektronicznym Krajowym Systemie Monitoringu
Orzekania o Niepełnosprawności znajduje się więcej niż jedno orzeczenie wydane na
podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, dotyczące tej samej osoby,
informacja, o której mowa w ust. 1 pkt 5, jest przekazywana wyłącznie na podstawie
orzeczeń, które potwierdzają prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
3. W przypadku braku w Elektronicznym Krajowym Systemie Monitoringu
Orzekania o Niepełnosprawności informacji, o której mowa w ust. 1 pkt 5, organ
właściwy wierzyciela prowadzący postępowanie w sprawie świadczeń z funduszu
alimentacyjnego wzywa osobę uprawnioną albo jej przedstawiciela ustawowego do
dołączenia orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.
4. W przypadku awarii systemów teleinformatycznych służących do wymiany,
drogą elektroniczną, informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 1a, 3 i 5 oraz w art. 15 ust. 8a pkt 1 lit. a, b, e, g, h oraz m, organ właściwy wierzyciela uzyskuje te informacje w drodze pisemnej wymiany informacji. Organy podatkowe, organy emerytalno-rentowe oraz podmioty prowadzące rejestry publiczne przekazują te
informacje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania
wniosku organu właściwego wierzyciela.
5. W przypadku braku możliwości samodzielnego uzyskania przez organ
właściwy wierzyciela informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 1a i 3 oraz
w art. 15 ust. 8a pkt 1 lit. a, b, e, g, h oraz m, z przyczyn nieleżących po stronie tego
organu, organ właściwy wierzyciela wzywa osobę uprawnioną albo jej przedstawiciela
ustawowego do przedstawienia tych informacji.
6. Minister właściwy do spraw rodziny pozyskuje drogą elektroniczną
informacje niezbędne do ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego
od organów emerytalno-rentowych oraz z rejestrów publicznych, w tym z rejestru
PESEL, o którym mowa w przepisach o ewidencji ludności, z systemu informacji
oświatowej, o którym mowa w przepisach o systemie informacji oświatowej,
z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych oraz z wykazu studentów i wykazu osób
ubiegających się o nadanie stopnia doktora będących częścią Zintegrowanego
Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, o którym mowa
w przepisach o szkolnictwie wyższym i nauce, w celu umożliwienia organom
właściwym wierzyciela weryfikacji prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego,
a także w celu monitorowania przez ministra właściwego do spraw rodziny oraz
wojewodę realizacji świadczeń z funduszu alimentacyjnego przez organ właściwy
wierzyciela.
7. Minister właściwy do spraw rodziny w celu realizacji zadania, o którym mowa
w ust. 6, przekazuje drogą elektroniczną organom emerytalno-rentowym oraz
podmiotom prowadzącym rejestry, o których mowa w ust. 6, dane, o których mowa
w art. 15 ust. 8a pkt 1 lit. a, b, e oraz f.

Art. 16. (uchylony).

Art. 17. (uchylony).

Art. 18. 1. Prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres
świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu.
2. Jeżeli osoba uprawniona po ukończeniu nauki w szkole została w tym samym
roku kalendarzowym przyjęta do szkoły wyższej, świadczenia z funduszu
alimentacyjnego przysługują również za wrzesień.
3. W przypadku utraty ważności orzeczenia o znacznym stopniu
niepełnosprawności i uzyskania ponownego orzeczenia o znacznym stopniu
niepełnosprawności, stanowiącego kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do
świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się od pierwszego dnia miesiąca
następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego
orzeczenia, jeżeli osoba złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu
alimentacyjnego w terminie 3 miesięcy od dnia ponownego wydania orzeczenia
o znacznym stopniu niepełnosprawności.
4. W razie utraty dochodu prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego
ustala się od pierwszego pełnego miesiąca następującego po miesiącu, w którym
nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku.
4a. W przypadku przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego po
uwzględnieniu utraty dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub
dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej organ właściwy, po upływie
3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, weryfikuje ustalone prawo do świadczeń
z funduszu alimentacyjnego z uwzględnieniem art. 9 ust. 4b. Przepisy
art. 19 ust. 1 stosuje się.
5. W przypadku gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje
utratę prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, świadczenia nie przysługują
od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło
uzyskanie dochodu.

Art. 19. 1. W przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny,
uzyskania lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na prawo do
świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoba uprawniona albo jej przedstawiciel
ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu są obowiązani
do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia.
2. Osoby otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego, instytucje
publiczne i organizacje pozarządowe są obowiązane do udzielania, na żądanie organu właściwego wierzyciela, wyjaśnień oraz informacji co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Art. 20. 1. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaca się w okresach
miesięcznych.
2. Decyzje w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego są natychmiast
wykonalne, z wyjątkiem decyzji w sprawach dotyczących nienależnie pobranych
świadczeń.
3. Wnioski o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na nowy
okres świadczeniowy są przyjmowane od dnia 1 sierpnia danego roku, a w przypadku
wniosków składanych drogą elektroniczną – od dnia 1 lipca danego roku.
4. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia z funduszu
alimentacyjnego na nowy okres świadczeniowy złoży wniosek wraz z dokumentami
do dnia 31 sierpnia, ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz
wypłata świadczeń przysługujących za miesiąc październik następuje do dnia
31 października.
5. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia na nowy okres
świadczeniowy złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia
1 września do dnia 30 września danego roku, ustalenie prawa do świadczeń z funduszu
alimentacyjnego oraz wypłata przysługujących świadczeń z funduszu
alimentacyjnego następuje do dnia 30 listopada tego roku.
6. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia na nowy okres
świadczeniowy złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia
1 października do dnia 31 października danego roku, ustalenie prawa do świadczeń
z funduszu alimentacyjnego oraz wypłata przysługujących świadczeń z funduszu
alimentacyjnego następuje do dnia 31 grudnia tego roku.
7. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia na nowy okres
świadczeniowy złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia
1 listopada do dnia 30 listopada danego roku, ustalenie prawa do świadczeń
z funduszu alimentacyjnego oraz wypłata przysługujących świadczeń z funduszu
alimentacyjnego następuje do dnia 31 stycznia następnego roku.
8. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia na nowy okres
świadczeniowy złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia
1 grudnia danego roku do dnia 31 stycznia następnego roku, ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wypłata przysługujących świadczeń z funduszu alimentacyjnego następuje do ostatniego dnia lutego następnego roku.

Art. 21. 1. Wypłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego wstrzymuje się,
jeżeli osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek
o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego:
1) odmówili udzielenia lub nie udzielili, w wyznaczonym terminie, wyjaśnień co do
okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń;
2) odmówili udzielenia organowi prowadzącemu postępowanie egzekucyjne
informacji mających wpływ na skuteczność egzekucji lub udzielili informacji
nieprawdziwych;
3) nie podejmują świadczeń przez trzy kolejne miesiące kalendarzowe.
2. W przypadku udzielenia wyjaśnień świadczenia z funduszu alimentacyjnego
wypłaca się od miesiąca, w którym wpłynęły wyjaśnienia, do końca okresu
świadczeniowego, o ile osoba uprawniona nadal spełnia warunki do ich
otrzymywania.
3. W przypadku zgłoszenia się osoby uprawnionej po upływie trzech miesięcy
świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaca się jej za cały okres wstrzymania,
o ile osoba uprawniona nadal spełnia warunki do ich otrzymywania.
4. Jeżeli wznowienie wypłaty wstrzymanych świadczeń z funduszu
alimentacyjnego nie nastąpi do końca okresu świadczeniowego, prawo do świadczeń wygasa.

Art. 22. 1. Organ właściwy dłużnika i organ właściwy wierzyciela przetwarzają,
w zakresie określonym w ustawie, dane osobowe osób, o których mowa
w art. 15 ust. 1, członków ich rodzin oraz dłużników alimentacyjnych i członków ich rodzin.
2. Pracodawcy, właściwe jednostki organizacyjne podległe i nadzorowane przez
Ministra Obrony Narodowej, właściwe jednostki podległe ministrowi właściwemu do
spraw wewnętrznych, Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefowi
Agencji Wywiadu, Szefowi Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Ministrowi
Sprawiedliwości, podmioty wypłacające uposażenie osobom w stanie spoczynku lub
uposażenie rodzinne, jednostki, które zawarły umowę agencyjną lub umowę zlecenia
albo umowę o świadczenie usług, rolnicze spółdzielnie produkcyjne, właściwe organy finansowe, organy emerytalne lub rentowe, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz urzędy administracji rządowej
i samorządowej są obowiązani wydawać zaświadczenia niezbędne do ustalenia prawa
do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wydawanie zaświadczeń jest wolne od opłat.

Art. 22a. 1. Dane osobowe, o których mowa w art. 22 ust. 1, podlegają
zabezpieczeniom zapobiegającym nadużyciom lub niezgodnemu z prawem dostępowi
lub przekazaniu polegającym co najmniej na:
1) dopuszczeniu do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób
posiadających pisemne upoważnienie wydane przez administratora danych;
2) pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych
osobowych do zachowania ich w poufności.

Art. 23. 1. Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.
1a. Od kwot nienależnie pobranego świadczenia, o którym mowa
w art. 2 pkt 7 lit. a, b, d, f i g, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie.
2. Należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń ulegają przedawnieniu
z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie
pobranych świadczeń stała się ostateczna.
3. Bieg przedawnienia przerywa:
1) odroczenie terminu płatności należności,
2) rozłożenie spłaty należności na raty,
3) zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony
– przy czym po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo
odpowiednio od dnia następującego po dniu odroczenia terminu płatności należności,
rozłożenia spłaty należności na raty lub zastosowania środka egzekucyjnego, o którym
dłużnik został powiadomiony.
4. Decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń nie jest
wydawana, jeżeli od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat.
5. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami ustalone
ostateczną decyzją podlegają potrąceniu z bieżąco wypłacanych świadczeń z funduszu.
6. Nienależnie pobrane świadczenia wraz z odsetkami podlegają egzekucji
w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
7. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu
wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty.
8. Organ właściwy wierzyciela, który wydał decyzję w sprawie nienależnie
pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, może umorzyć kwotę nienależnie
pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin
płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności
dotyczące sytuacji rodziny.
9. W przypadku śmierci osoby, która pobrała nienależnie świadczenia,
należności, o których mowa w ust. 1, wygasają.

Art. 23a. 1. Podmiot prowadzący rachunek płatniczy oraz bank i spółdzielcza
kasa oszczędnościowo-kredytowa prowadzące rachunek inny niż płatniczy, a także
wydawca instrumentu płatniczego są obowiązani zwrócić z tych rachunków organowi
właściwemu wierzyciela na jego wniosek kwoty świadczeń z funduszu
alimentacyjnego przekazane po dniu śmierci osoby uprawnionej na ten rachunek albo
instrument płatniczy.
2. Podmiot prowadzący rachunek płatniczy oraz bank i spółdzielcza kasa
oszczędnościowo-kredytowa prowadzące rachunek inny niż płatniczy, a także
wydawca instrumentu płatniczego, są zwolnieni od wypłaty pełnej lub częściowej
kwoty, o której mowa w ust. 1, jeżeli przed otrzymaniem wniosku organu właściwego
wierzyciela dokonali z tych rachunków wypłat innym osobom i te wypłaty nie
pozwalają zrealizować wniosku w całości lub części oraz w terminie 30 dni od dnia
otrzymania wniosku poinformują o tym ten organ wraz ze wskazaniem osób, które
pobrały wypłaty.
3. Zwrot kwot świadczeń z funduszu alimentacyjnego, o którym mowa w ust. 1,
uznaje się za zwrot świadczeń nienależnie pobranych.

Art. 24. 1. Organ właściwy wierzyciela może bez zgody osoby uprawnionej albo
jej przedstawiciela ustawowego zmienić lub uchylić ostateczną decyzję
administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń z funduszu
alimentacyjnego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny
mająca wpływ na prawo do świadczeń, egzekucja stała się skuteczna, osoba nienależnie pobrała świadczenia lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.
2. Zmiana decyzji na korzyść osoby uprawnionej nie wymaga jej zgody.

Art. 25. W sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy
ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.

Art. 26. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany udzielać
organowi właściwemu wierzyciela informacji mających wpływ na wypłatę świadczeń
z funduszu alimentacyjnego.

Art. 27. 1. Dłużnik alimentacyjny jest obowiązany do zwrotu organowi
właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu
alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
1a. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty
świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty.
2. (uchylony)
3. Należności przypadające od dłużnika alimentacyjnego z tytułu świadczeń
wypłaconych z funduszu alimentacyjnego podlegają ściągnięciu wraz z odsetkami
w drodze egzekucji sądowej na podstawie przepisów o egzekucji świadczeń
alimentacyjnych, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy.
3a. Jeżeli jest prowadzone postępowanie egzekucyjne w celu zaspokojenia
roszczeń osoby uprawnionej z tytułu alimentów, organ właściwy wierzyciela, który
wypłacał świadczenia z funduszu alimentacyjnego, będący wierzycielem należności,
o których mowa w ust. 3, przyłącza się do tego postępowania. Organ, który przyłącza
się do postępowania egzekucyjnego, ma te same prawa co wierzyciel uprawniony z tytułu alimentów.
4. 40% kwot należności stanowi dochód własny gminy organu właściwego
wierzyciela, o którym mowa w ust. 3a, a pozostałe 60% tej kwoty oraz odsetki
stanowią dochód budżetu państwa.
5. (uchylony)
6. Uzyskane przez gminę organu właściwego wierzyciela, o którym mowa
w ust. 3a, dochody, o których mowa w ust. 4, przeznacza się w szczególności na
pokrycie kosztów podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych.
7. Organ właściwy wierzyciela przekazuje dłużnikowi alimentacyjnemu, o ile
adres zamieszkania dłużnika jest znany, oraz organowi właściwemu dłużnika:
1) informację o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu
alimentacyjnego oraz o obowiązku zwrotu wraz z odsetkami należności z tytułu
świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłacanych osobie uprawnionej;
2) (uchylony)
3) informację o wysokości zobowiązań dłużnika alimentacyjnego wobec Skarbu
Państwa z tytułu:
a) wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego
na podstawie ustawy,
b) wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia
2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce
alimentacyjnej (Dz. U. poz. 732 i 1366) zaliczek alimentacyjnych,
c) wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu
alimentacyjnym (Dz. U. z 1991 r. poz. 200, z późn. zm.) świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
7a. Organ właściwy wierzyciela przekazuje organowi właściwemu dłużnika
informacje o zobowiązaniach wynikających z tytułów, o których mowa
w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2.
8. Do wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, o którym mowa
w ust. 3, lub o przyłączenie się do postępowania egzekucyjnego, o którym mowa
w ust. 3a, organ właściwy wierzyciela, o którym mowa w ust. 3a, dołącza:
1) ostateczną decyzję przyznającą świadczenia z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej;
2) informacje o rozpoczęciu realizacji decyzji, o której mowa w pkt 1, i terminie
wypłat świadczeń z funduszu alimentacyjnego w poszczególnych miesiącach
określonych w decyzji.
8a. Egzekucja należności, o których mowa w ust. 3, jest prowadzona na
podstawie decyzji, o której mowa w ust. 8 pkt 1, bez konieczności zaopatrywania jej
w klauzulę wykonalności.
9. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne przekazuje wyegzekwowane
od dłużnika alimentacyjnego kwoty organowi właściwemu wierzyciela, o którym
mowa w ust. 3a, do wysokości wypłaconych przez ten organ świadczeń z funduszu
alimentacyjnego wraz z odsetkami, zgodnie z kolejnością określoną odpowiednio
w art. 28 ust. 1 i 2.
10. Przekazanie wyegzekwowanych kwot, o których mowa w ust. 9, następuje
na wskazany rachunek bankowy organu właściwego wierzyciela, o którym mowa w ust. 3a.
11. Organ właściwy wierzyciela, o którym mowa w ust. 3a, rozlicza kwoty
otrzymane z tytułu zwrotu należności przypadających od dłużnika alimentacyjnego
wraz z odsetkami zgodnie z kolejnością określoną w art. 1026 § 2 ustawy z dnia
17 listopada 1964 r. − Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, z późn. zm.).

Art. 28. 1. W okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia
z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika
alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w
następującej kolejności:
1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie
uprawnionej na podstawie ustawy – do ich całkowitego zaspokojenia,
2) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie
uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu
wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej – do ich
całkowitego zaspokojenia,
3) należności wierzyciela alimentacyjnego – do ich całkowitego zaspokojenia,
4) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń
alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r.
o funduszu alimentacyjnym – do ich całkowitego zaspokojenia
– po należnościach określonych w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada
1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi
w art. 1025 § 1 pkt 2–10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania
cywilnego.
2. W przypadku gdy w okresie wypłaty świadczenia z funduszu alimentacyjnego
należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie
uprawnionej nie zostaną zaspokojone, po zaprzestaniu wypłaty świadczenia organ
prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności:
1) należności wierzyciela alimentacyjnego – do wysokości zasądzonych
miesięcznie świadczeń,
2) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie
uprawnionej na podstawie ustawy – do ich całkowitego zaspokojenia,
3) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie
uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu
wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej – do ich
całkowitego zaspokojenia,
4) należności wierzyciela alimentacyjnego – do ich całkowitego zaspokojenia,
5) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń
alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r.
o funduszu alimentacyjnym4) – do ich całkowitego zaspokojenia
– po należnościach określonych w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada
1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi
w art. 1025 § 1 pkt 2–10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.
3. W przypadku śmierci dłużnika alimentacyjnego należności, o których mowa
w ust. 1 pkt 1, 2 i 4, wygasają.

Art. 29. 1. Zmiany w wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego na
skutek zmiany wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu
wykonawczego do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne od miesiąca,
w którym nastąpiła zmiana wysokości zasądzonych alimentów.
2. W przypadku gdy osoba uprawniona otrzymała w okresie od dnia zmiany
wysokości zasądzonych alimentów do dnia wpływu tytułu wykonawczego do organu
prowadzącego postępowanie egzekucyjne świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości wyższej niż zasądzone alimenty za ten okres, jest obowiązana do ich zwrotu bez odsetek. Przepis art. 23 stosuje się odpowiednio.
3. W przypadku gdy sąd zwolnił osobę z obowiązku alimentacyjnego, a osoba
uprawniona w okresie, o którym mowa w ust. 2, pobierała świadczenia z funduszu
alimentacyjnego za ten okres, jest obowiązana do ich zwrotu bez odsetek. Przepis
art. 23 stosuje się odpowiednio.
4. W przypadku podniesienia wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się
wyrównania za okres, o którym mowa w ust. 2.

Art. 30. 1. Organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa
w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości:
1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez
okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez
okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez
okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.
2. Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego
umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego
łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć
na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
3. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Art. 30a. Minister właściwy do spraw rodziny może przekazywać na wskazany
we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego adres
poczty elektronicznej informacje związane z uprawnieniami dla rodzin.

Art. 31. 1. Przyznawanie i wypłata świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz
podejmowanie działań wobec dłużników alimentacyjnych jest zadaniem zleconym gminie z zakresu administracji rządowej finansowanym w formie dotacji celowej z budżetu państwa.
2. Podejmowane działania wobec dłużników alimentacyjnych i koszty obsługi
świadczeń z funduszu alimentacyjnego są finansowane w formie dotacji celowej
z budżetu państwa na świadczenia rodzinne oraz z dochodów własnych gminy,
o których mowa w art. 27 ust. 4.
3. Koszty podejmowanych działań wobec dłużników alimentacyjnych i koszty
obsługi świadczeń z funduszu alimentacyjnego wynoszą 3% otrzymanej dotacji na
świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z zastrzeżeniem art. 27 ust. 6.
4. Organy właściwe dłużnika i organy właściwe wierzyciela sporządzają
sprawozdania rzeczowo-finansowe z realizacji zadań przewidzianych w ustawie
i przekazują je właściwemu miejscowo wojewodzie.
4a. Wojewoda sporządza zbiorcze sprawozdanie rzeczowo-finansowe
z realizacji zadań przewidzianych w ustawie i przekazuje je ministrowi właściwemu
do spraw rodziny.
5. Sprawozdanie powinno zawierać informacje na temat:
1) wydatków na świadczenia poniesione ze środków budżetu państwa;
2) liczby wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego;
3) osób korzystających ze świadczeń;
4) dłużników alimentacyjnych;
5) prowadzonych postępowań w sprawie przyznania świadczeń z funduszu
alimentacyjnego;
6) podejmowanych działań wobec dłużników alimentacyjnych;
7) kosztów obsługi;
8) prowadzonych postępowań egzekucyjnych.
6. (uchylony)
7. Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia, sposób
sporządzania sprawozdań rzeczowo-finansowych oraz terminy i sposób ich
przekazywania, uwzględniając potrzebę zapewnienia skutecznej realizacji zadań
z zakresu świadczeń z funduszu alimentacyjnego finansowanych z budżetu państwa.
8. Sprawozdania rzeczowo-finansowe z wykonywania zadań z zakresu
świadczenia z funduszu alimentacyjnego przekazywane są zgodnie z wzorami
udostępnionymi, drogą elektroniczną, przez ministra właściwego do spraw rodziny.

Art. 32. (pominięty).

Art. 33. (pominięty).

Art. 34. (pominięty).

Art. 35. (pominięty).

Art. 36. (pominięty).

Art. 37. (pominięty).

Art. 38. (pominięty).

Art. 39. (pominięty).

Art. 40. (pominięty).

Art. 41. Sprawy o zaliczki alimentacyjne, do których prawo powstało do dnia
wejścia w życie ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych
w przepisach dotychczasowych.

Art. 42. 1. Osoba, która nienależnie pobrała zaliczki alimentacyjne, jest
obowiązana do ich zwrotu.
2. Sprawy o nienależnie pobrane zaliczki alimentacyjne podlegają rozpatrzeniu
i dochodzeniu na zasadach i w trybie określonych w dotychczasowych przepisach.
3. Kwoty nienależnie pobranych zaliczek alimentacyjnych wraz z odsetkami
ustalone ostateczną decyzją potrąca się z bieżąco wypłacanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Art. 43. 1. Egzekucję należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych
prowadzi się w dalszym ciągu aż do ich zaspokojenia na podstawie dotychczasowych przepisów.
2. Wniosek o umorzenie lub zawieszenie egzekucji wymaga zgody organu
właściwego wierzyciela.

Art. 44. Ustalając prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres
świadczeniowy od dnia 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2009 r. i od dnia
1 października 2009 r. do dnia 30 września 2010 r., do dochodu rodziny nie wlicza się
otrzymanych w 2007 r. i w 2008 r. zaliczek alimentacyjnych.

Art. 45. 1. Okres zasiłkowy rozpoczynający się w dniu 1 września 2007 r., na
który ustala się prawo do zaliczki alimentacyjnej, przedłuża się do dnia 30 września 2008 r.
2. Zmiana decyzji następuje z urzędu i nie wymaga zgody strony.

Art. 46. 1. Organ właściwy wierzyciela z dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy dokonuje rozliczenia pomiędzy wypłaconą zaliczką alimentacyjną
a wyegzekwowanymi przez komornika, za ten okres, alimentami.
2. Po dokonaniu rozliczenia, o którym mowa w ust. 1, w przypadku niedopłaty
lub nadpłaty wypłaconych świadczeń organ właściwy wierzyciela wypłaca zaliczkę
alimentacyjną lub żąda jej zwrotu. Przepisy o nienależnie pobranych świadczeniach
stosuje się odpowiednio.

Art. 46a. Zaświadczenie o bezskutecznej egzekucji organ prowadzący
postępowanie egzekucyjne wydaje, począwszy od dnia 1 sierpnia 2008 r.

Art. 47. Traci moc ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec
dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. poz. 732 i 1366,
z 2008 r. poz. 770 oraz z 2009 r. poz. 1261), z wyjątkiem art. 17 ust. 5, który traci moc
z dniem 1 grudnia 2008 r.

Art. 48. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2008 r., z wyjątkiem:
1) art. 12 ust. 2 i 3a, art. 15 ust. 9, art. 20 ust. 3–5 i art. 46a, które wchodzą w życie
z dniem 1 sierpnia 2008 r.;
2) art. 32, który wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia;
3) art. 45, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.