Wejscie w życie: 2 października 2005

Ostatnia Zmiana: 29 luty 2020

Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gminach uzdrowiskowych

Art. 1. Ustawa określa:
1) zasady oraz warunki prowadzenia i finansowania lecznictwa
uzdrowiskowego;
2) kierunki lecznicze uzdrowisk;
3) zasady sprawowania nadzoru nad lecznictwem uzdrowiskowym;
4) zasady nadawania obszarowi statusu uzdrowiska albo statusu obszaru ochrony
uzdrowiskowej;
5) zasady pozbawiania obszaru statusu uzdrowiska albo statusu obszaru ochrony
uzdrowiskowej;
6) zadania gmin uzdrowiskowych.

Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) lecznictwo uzdrowiskowe – zorganizowaną działalność polegającą na
udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu leczenia uzdrowiskowego
albo rehabilitacji uzdrowiskowej, prowadzoną w uzdrowisku przez zakłady
lecznictwa uzdrowiskowego albo poza uzdrowiskiem w szpitalach
i sanatoriach znajdujących się w urządzonych podziemnych wyrobiskach
górniczych, przy wykorzystaniu warunków naturalnych, takich jak:
a) właściwości naturalnych surowców leczniczych,
b) właściwości lecznicze klimatu, w tym talassoterapia
i subterraneoterapia, oraz właściwości lecznicze mikroklimatu
– a także towarzyszące zabiegi z zakresu fizjoterapii;
1a) rehabilitacja uzdrowiskowa – zorganizowaną działalność prowadzoną
w uzdrowisku przez zakłady lecznictwa uzdrowiskowego, mającą na celu
przywrócenie pacjentowi zdrowia lub możliwej do osiągnięcia dla danego
stanu samodzielności ruchowej i społecznej, przy wykorzystaniu naturalnych
surowców leczniczych;
2) gmina uzdrowiskowa – gminę, której obszarowi lub jego części został nadany
status uzdrowiska w trybie określonym w ustawie;
3) uzdrowisko – obszar, na terenie którego prowadzone jest lecznictwo
uzdrowiskowe, wydzielony w celu wykorzystania i ochrony znajdujących się
na jego obszarze naturalnych surowców leczniczych, spełniający warunki,
o których mowa w art. 34 ust. 1, któremu został nadany status uzdrowiska;
4) obszar ochrony uzdrowiskowej – obszar spełniający warunki, o których mowa
w art. 34 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5, któremu został nadany status obszaru ochrony
uzdrowiskowej;
5) operat uzdrowiskowy – dokument zawierający charakterystykę
wyodrębnionego obszaru pod względem możliwości uznania go za
uzdrowisko albo obszar ochrony uzdrowiskowej, ze szczególnym
uwzględnieniem dostępnych na tym obszarze naturalnych surowców
leczniczych i klimatu;
6) strefy ochrony uzdrowiskowej – części obszaru uzdrowiska albo obszaru
ochrony uzdrowiskowej, określone w statucie uzdrowiska, wydzielone w celu
ochrony czynników leczniczych i naturalnych surowców leczniczych,
walorów środowiska i urządzeń uzdrowiskowych;
7) urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego – urządzenia służące do leczniczego
wykorzystania naturalnych surowców leczniczych oraz właściwości
leczniczych klimatu;
8) naturalne surowce lecznicze – gazy lecznicze oraz kopaliny lecznicze, w tym
wody lecznicze i peloidy, których właściwości lecznicze zostały
potwierdzone na zasadach określonych w ustawie;
9) właściwości lecznicze klimatu – czynniki atmosferyczne sprzyjające
zachowaniu zdrowia, leczeniu lub łagodzeniu skutków lub objawów chorób;
10) zakład lecznictwa uzdrowiskowego – zakład leczniczy, w którym podmiot
leczniczy wykonuje działalność leczniczą w rodzaju ambulatoryjne lub stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, działający na obszarze uzdrowiska, utworzony w celu
udzielania świadczeń zdrowotnych z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego
albo rehabilitacji uzdrowiskowej, w ramach kierunków leczniczych i
przeciwwskazań ustalonych dla danego uzdrowiska, w szczególności
wykorzystujących warunki naturalne uzdrowiska przy udzielaniu świadczeń
zdrowotnych;
11) tereny zieleni – powierzchnie gruntu pokryte roślinnością trwałą lub
sezonową;
12) tereny biologicznie czynne – tereny z nawierzchnią ziemną urządzoną
w sposób zapewniający naturalną wegetację, w szczególności jako trawniki
lub kwietniki, a także stanowiące 50% sumy powierzchni tarasów
i stropodachów z taką nawierzchnią, nie mniejszej jednak niż 10 m2
, oraz
wodę powierzchniową na tych terenach;
13) zakład przemysłowy – zespół budynków i urządzeń wraz z terenem, na
którym prowadzi się działalność wytwórczą polegającą na przekształcaniu
mechanicznym, fizycznym lub chemicznym materiału, substancji lub ich
części składowych w nowy produkt;
14) powierzchnia użytkowania – powierzchnię budynku lub jego części, mierzoną
po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, oraz
powierzchnię pomieszczeń pomocniczych, takich jak: magazyny, biura,
ekspozycje wystawowe.

Art. 3. 1. Ilekroć granice uzdrowiska albo obszaru ochrony uzdrowiskowej
pokrywają się z granicami administracyjnymi więcej niż jednej gminy, prawa
i obowiązki przewidziane w ustawie są wykonywane przez te gminy w trybie i na
zasadach, o których mowa w art. 64–74 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713 i 1378).
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, gdy granice uzdrowiska albo
obszaru ochrony uzdrowiskowej wykraczają poza granice administracyjne więcej
niż jednej gminy.

Art. 4. 1. Lecznictwo uzdrowiskowe jest integralną częścią systemu ochrony
zdrowia.
2. W uzdrowiskach lecznictwo uzdrowiskowe jest prowadzone w zakładach
lecznictwa uzdrowiskowego zlokalizowanych w strefie „A” ochrony
uzdrowiskowej.

Art. 5. 1. Lecznictwo uzdrowiskowe jest prowadzone przy wykorzystaniu
urządzeń lecznictwa uzdrowiskowego, takich jak:
1) pijalnie uzdrowiskowe;
2) tężnie;
3) parki;
4) ścieżki ruchowe;
5) urządzone odcinki wybrzeża morskiego;
6) lecznicze i rehabilitacyjne baseny uzdrowiskowe;
7) urządzone podziemne wyrobiska górnicze.
2. Urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego są udostępniane użytkownikom
zgodnie z regulaminem korzystania z tych urządzeń, sporządzonym przez podmiot
posiadający te urządzenia.
3. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia,
wymagania eksploatacyjne, funkcjonalne i techniczne, jakim powinny odpowiadać
urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego, kierując się wymaganiami określonymi
dla tych obiektów oraz standardami przyjętymi w celu zapewnienia efektywności
zabiegów i warunków sanitarnohigienicznych oraz uwzględniając ochronę dóbr
kultury, a także zagrożenia geologiczne i górnicze w odniesieniu do wyrobisk
górniczych.

Art. 6. Zakładami lecznictwa uzdrowiskowego są:
1) szpitale uzdrowiskowe;
2) sanatoria uzdrowiskowe;
3) szpitale uzdrowiskowe dla dzieci i sanatoria uzdrowiskowe dla dzieci;
4) przychodnie uzdrowiskowe;
5) zakłady przyrodolecznicze;
6) szpitale i sanatoria w urządzonych podziemnych wyrobiskach górniczych.

Art. 7. (uchylony).

Art. 8. Do zadań szpitala uzdrowiskowego należy zapewnienie pacjentowi,
którego skierowano na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową:
1) całodobowych świadczeń opieki zdrowotnej w warunkach stacjonarnych;
2) całodobowej opieki lekarskiej i pielęgniarskiej;
3) przewidzianych programem leczenia zabiegów;
4) korzystania z naturalnych surowców leczniczych oraz urządzeń lecznictwa
uzdrowiskowego;
5) edukacji zdrowotnej.

Art. 9. 1. Do zadań sanatorium uzdrowiskowego należy zapewnienie
pacjentowi, którego skierowano na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację
uzdrowiskową:
1) całodobowych świadczeń opieki zdrowotnej w warunkach stacjonarnych;
2) opieki lekarskiej i całodobowej opieki pielęgniarskiej;
3) przewidzianych programem leczenia zabiegów;
4) świadczeń profilaktycznych;
5) edukacji zdrowotnej.
2. Świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują związane
z leczeniem uzdrowiskowym albo rehabilitacją uzdrowiskową świadczenia
zdrowotne rzeczowe, o których mowa w art. 5 pkt 37 ustawy z dnia 27 sierpnia
2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1398, 1492 i 1493).

Art. 10. 1. Do zadań szpitala uzdrowiskowego dla dzieci i sanatorium
uzdrowiskowego dla dzieci należy zapewnienie dziecku, które skierowano na
leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową:
1) całodobowych świadczeń opieki zdrowotnej w warunkach stacjonarnych;
2) całodobowej opieki lekarskiej i pielęgniarskiej;
3) przewidzianych programem leczenia zabiegów;
4) świadczeń profilaktycznych;
5) świadczeń opiekuńczych;
6) edukacji zdrowotnej.
2. Świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zapewniane przez sanatorium
uzdrowiskowe dla dzieci, obejmują związane z leczeniem uzdrowiskowym albo
rehabilitacją uzdrowiskową świadczenia zdrowotne rzeczowe, o których
mowa w art. 5 pkt 37 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Art. 11. Do zadań przychodni uzdrowiskowej należy zapewnienie
pacjentowi:
1) ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych, w tym świadczeń
profilaktycznych, z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych
zleconych przez lekarza;
2) edukacji zdrowotnej.

Art. 11a. Do zadań zakładu przyrodoleczniczego należy udzielanie zabiegów
z zakresu fizjoterapii.

Art. 11b. Do zadań szpitala w urządzonym podziemnym wyrobisku
górniczym należy zapewnienie pacjentowi, którego skierowano na leczenie
uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową:
1) całodobowych świadczeń opieki zdrowotnej w warunkach stacjonarnych;
2) całodobowej opieki lekarskiej i pielęgniarskiej;
3) przewidzianych programem leczenia zabiegów;
4) korzystania z naturalnych surowców leczniczych oraz urządzeń lecznictwa
uzdrowiskowego;
5) edukacji zdrowotnej.

Art. 11c. 1. Do zadań sanatorium w urządzonym podziemnym wyrobisku
górniczym należy zapewnienie pacjentowi, którego skierowano na leczenie
uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową:
1) całodobowych świadczeń opieki zdrowotnej w warunkach stacjonarnych lub
ambulatoryjnych;
2) opieki lekarskiej i całodobowej opieki pielęgniarskiej;
3) przewidzianych programem leczenia zabiegów;
4) świadczeń profilaktycznych;
5) edukacji zdrowotnej.
2. Świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują związane
z leczeniem uzdrowiskowym albo rehabilitacją uzdrowiskową świadczenia
zdrowotne rzeczowe, o których mowa w art. 5 pkt 37 ustawy z dnia 27 sierpnia
2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych.

Art. 12. Szpital uzdrowiskowy dla dzieci i sanatorium uzdrowiskowe dla
dzieci udzielające świadczeń opieki zdrowotnej osobom objętym obowiązkiem
szkolnym i obowiązkiem nauki zapewniają warunki do prowadzenia nauczania
i wychowania w zakresie i na zasadach określonych w art. 128 ustawy z dnia 14
grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 910 i 1378).

Art. 13. 1. Ustala się następujące kierunki lecznicze uzdrowisk:
1) choroby ortopedyczno-urazowe;
2) choroby układu nerwowego;
3) choroby reumatologiczne;
4) choroby kardiologiczne i nadciśnienie;
5) choroby naczyń obwodowych;
6) choroby górnych dróg oddechowych;
7) choroby dolnych dróg oddechowych;
8) choroby układu trawienia;
9) cukrzyca;
10) otyłość;
11) choroby endokrynologiczne;
12) osteoporoza;
13) choroby skóry;
14) choroby kobiece;
15) choroby nerek i dróg moczowych;
16) choroby krwi i układu krwiotwórczego;
17) choroby oka i przydatków oka.
2. W ramach określonych kierunków leczniczych uzdrowisk należy
w szczególności uwzględniać leczenie uzdrowiskowe osób, u których wystąpiły
choroby zawodowe.
3. Statut zakładu lecznictwa uzdrowiskowego określa w szczególności rodzaj
i zakres udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej ustalonych na podstawie
kierunków leczniczych, z uwzględnieniem przepisu ust. 2, wynikających z
dostępnych naturalnych surowców leczniczych i warunków klimatycznych.

Art. 14. Świadczenia zdrowotne w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego są
udzielane na podstawie wystawionych przez lekarza:
1) skierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową, albo
2) zaświadczenia o braku przeciwwskazań do korzystania z danego rodzaju
świadczeń zdrowotnych w danym uzdrowisku.

Art. 15. W sprawach nieuregulowanych w ustawie do zakładów lecznictwa
uzdrowiskowego mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r.
o działalności leczniczej (Dz. U. z 2020 r. poz. 295, 567 i 1493), ustawy z dnia
6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2020 r.
poz. 849), ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o akredytacji w ochronie zdrowia
(Dz. U. z 2016 r. poz. 2135) oraz ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o konsultantach
w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2019 r. poz. 886).

Art. 16. 1. Świadczeniobiorcy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia
27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych korzystają z lecznictwa uzdrowiskowego na zasadach określonych
w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych.
2. Osoby inne niż świadczeniobiorcy oraz świadczeniobiorcy, którzy nie
uzyskali skierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową
na zasadach określonych w przepisach, o których mowa w ust. 1, mogą korzystać
z lecznictwa uzdrowiskowego za odpłatnością w wysokości ustalonej przez zakład
lecznictwa uzdrowiskowego, po przedstawieniu zaświadczenia o braku
przeciwwskazań do korzystania z danego rodzaju świadczeń zdrowotnych
w danym uzdrowisku.
3. Osoby, o których mowa w ust. 2, mogą korzystać z lecznictwa
uzdrowiskowego, jeżeli zapewniono korzystanie z tego lecznictwa
świadczeniobiorcom, o których mowa w ust. 1.

Art. 17. 1. Nadzór nad lecznictwem uzdrowiskowym sprawuje minister
właściwy do spraw zdrowia i wojewoda, a w odniesieniu do lecznictwa
uzdrowiskowego prowadzonego w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego
utworzonych przez Ministra Obrony Narodowej i ministra właściwego do spraw
wewnętrznych, odpowiednio ci ministrowie w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw zdrowia.
2. Wojewoda sprawuje nadzór nad lecznictwem uzdrowiskowym
prowadzonym przez zakłady lecznictwa uzdrowiskowego na obszarze
województwa przy pomocy naczelnego lekarza uzdrowiska.

Art. 18. Organy sprawujące nadzór, o których mowa w art. 17, dokonują
kontroli i oceny lecznictwa uzdrowiskowego prowadzonego w zakładach
lecznictwa uzdrowiskowego.

Art. 19. 1. Do zadań ministra właściwego do spraw zdrowia należy
w szczególności:
1) określanie kierunków działalności uzdrowisk w zakresie lecznictwa
uzdrowiskowego;
2) ustalanie kierunków leczniczych dla poszczególnych uzdrowisk w oparciu
o naturalne surowce o potwierdzonych właściwościach leczniczych i klimat;
3) monitorowanie zachowania warunków leczniczych i środowiskowych
warunkujących przyznanie i utrzymanie statusu uzdrowiska albo statusu
obszaru ochrony uzdrowiskowej;
4) określanie wymagań, jakim powinny odpowiadać zakłady lecznictwa
uzdrowiskowego i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego;
5) potwierdzenie spełnienia warunków koniecznych do nadania danemu
obszarowi statusu uzdrowiska albo statusu obszaru ochrony uzdrowiskowej
albo utrzymania tego statusu na podstawie operatu uzdrowiskowego;
6) opracowanie wzorcowego statutu uzdrowiska i wzorcowego statutu obszaru
ochrony uzdrowiskowej;
7) występowanie do Prezesa Rady Ministrów o nadanie danemu obszarowi
statusu uzdrowiska albo statusu obszaru ochrony uzdrowiskowej lub
pozbawianie danego obszaru takiego statusu;
8) (uchylony)
9) ustalanie zasad kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów
lecznictwa uzdrowiskowego;
10) rozpatrywanie odwołań od decyzji wojewody.
2. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia,
wymagania, jakim powinny odpowiadać zakłady i urządzenia lecznictwa
uzdrowiskowego, kierując się bezpieczeństwem pacjenta i koniecznością
zachowania standardów świadczeń opieki zdrowotnej, a także wskazaniami nauki
i praktyki.
3. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia,
sposób kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa
uzdrowiskowego, w tym przeciwwskazania do leczenia uzdrowiskowego albo
rehabilitacji uzdrowiskowej stanowiące podstawę kwalifikowania pacjenta,
kierując się bezpieczeństwem pacjenta, a także wskazaniem nauki i praktyki.
4. (uchylony)

Art. 20. 1. W ramach nadzoru, o którym mowa w art. 17 ust. 1, minister
właściwy do spraw zdrowia jest uprawniony w szczególności do:
1) oceny zgodności lecznictwa uzdrowiskowego z kierunkami leczniczymi,
o których mowa w art. 13 ust. 1;
2) żądania udostępnienia dokumentów związanych z działalnością zakładów
lecznictwa uzdrowiskowego oraz zapoznawania się z ich treścią;
3) żądania przekazania wszelkich informacji i wyjaśnień dotyczących
działalności zakładów lecznictwa uzdrowiskowego;
4) przeprowadzania kontroli na terenie zakładów lecznictwa uzdrowiskowego
i żądania wyjaśnień potrzebnych dla oceny ich działalności i jakości
świadczeń opieki zdrowotnej oraz funkcjonowania zakładów lecznictwa
uzdrowiskowego.
2. Minister właściwy do spraw zdrowia, przedstawiając pisemne żądania,
o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, wskazuje termin ich wykonania.
3. W przypadku stwierdzenia, na podstawie ust. 1, naruszenia przepisów
ustawy minister właściwy do spraw zdrowia powiadamia kierownika zakładu
lecznictwa uzdrowiskowego o stwierdzonych nieprawidłowościach oraz:
1) wydaje zalecenia pokontrolne mające na celu usunięcie stwierdzonych
nieprawidłowości,
2) wydaje w miarę potrzeby decyzje administracyjne nakazujące usunięcie
stwierdzonych nieprawidłowości
– wyznaczając termin do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości
i dostosowania działalności do przepisów ustawy.
4. W przypadku gdy został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy,
termin do usunięcia nieprawidłowości, o którym mowa w ust. 3, liczy się od dnia
doręczenia zalecenia lub decyzji po rozpatrzeniu wniosku.
5. W terminie 14 dni od dnia upływu terminu wyznaczonego do usunięcia
nieprawidłowości zakład lecznictwa uzdrowiskowego informuje pisemnie ministra
właściwego do spraw zdrowia o sposobie usunięcia nieprawidłowości.
6. Przepisy ust. 1 pkt 2–4 i ust. 2–5 stosuje się odpowiednio do wojewody.

Art. 21. 1. Kontrolę w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego przeprowadzają
w imieniu ministra właściwego do spraw zdrowia upoważnione osoby będące
pracownikami ministerstwa obsługującego ministra właściwego do spraw zdrowia
albo inne osoby posiadające odpowiednie do przedmiotu kontroli kwalifikacje
i doświadczenie zawodowe.
2. Minister właściwy do spraw zdrowia w upoważnieniu do przeprowadzenia
kontroli określa przedmiot i zakres kontroli oraz wskazuje osobę uprawnioną do
przeprowadzenia kontroli.
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do osób przeprowadzających
kontrolę w imieniu Ministra Obrony
Narodowej i ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

Art. 22. 1. Osoba przeprowadzająca kontrolę nie może być jednocześnie:
1) pracownikiem Narodowego Funduszu Zdrowia, świadczeniodawcy, o którym
mowa w pkt 3, gminy uzdrowiskowej lub zakładu lecznictwa
uzdrowiskowego;
2) właścicielem zakładu lecznictwa uzdrowiskowego;
3) świadczeniodawcą, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej w rozumieniu przepisów ustawy, o której mowa w art. 16 ust. 1;
4) osobą współpracującą z zakładem lecznictwa uzdrowiskowego lub
świadczeniodawcą, o którym mowa w pkt 3;
5) członkiem organów zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność
ubezpieczeniową na podstawie ustawy z dnia 11 września 2015 r.
o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. 2020 r. poz. 895 i
1180).
2. Osoba, o której mowa w ust. 1, podlega wyłączeniu od udziału w kontroli
z mocy ustawy, jeżeli:
1) pozostaje z zakładem lecznictwa uzdrowiskowego lub gminą uzdrowiskową
w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że wynik kontroli może mieć
wpływ na jej prawa lub obowiązki;
2) kontrola dotyczy jej małżonka, krewnych lub powinowatych do drugiego
stopnia;
3) kontrola dotyczy osoby związanej z nią z tytułu przysposobienia, opieki lub
kurateli.
3. Powody wyłączenia, o których mowa w ust. 2, trwają także po ustaniu
uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli.
4. Niezależnie od przyczyn wymienionych w ust. 2, minister właściwy do
spraw zdrowia wyłącza osobę przeprowadzającą kontrolę na jej żądanie lub na
wniosek zakładu lecznictwa uzdrowiskowego lub organu gminy uzdrowiskowej,
jeżeli między tą osobą a zakładem lecznictwa uzdrowiskowego zachodzi stosunek
osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności.
5. Wyłączona osoba przeprowadzająca kontrolę podejmuje wyłącznie
czynności niecierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes
zakładu lecznictwa uzdrowiskowego.
6. Przepisy ust. 1–5 stosuje się do osób przeprowadzających kontrolę
w imieniu Ministra Obrony Narodowej i ministra właściwego do spraw
wewnętrznych.

Art. 23. Minister właściwy do spraw zdrowia może zwracać się do
właściwych służb i inspekcji z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli w zakresie
przestrzegania przepisów o ochronie środowiska.

Art. 24. 1. Wojewoda powołuje i odwołuje naczelnego lekarza uzdrowiska.
Wojewoda może powołać naczelnego lekarza uzdrowiska dla więcej niż jednego
uzdrowiska na terenie danego województwa.
1a. Wojewoda przekazuje ministrowi właściwemu do spraw zdrowia
informację o powołaniu albo odwołaniu naczelnego lekarza uzdrowiska.
2. Naczelny lekarz uzdrowiska, o którym mowa w ust. 1, sprawuje nadzór nad
jakością świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych przez zakłady lecznictwa
uzdrowiskowego.
3. Naczelny lekarz uzdrowiska, za pośrednictwem wojewody, co 12 miesięcy
składa informację o swojej działalności ministrowi właściwemu do spraw zdrowia.
4. (uchylony)

Art. 24a. 1. W ramach nadzoru, o którym mowa w art. 24 ust. 2, naczelny
lekarz uzdrowiska jest uprawniony w szczególności do:
1) żądania udostępnienia dokumentów związanych z działalnością zakładów
lecznictwa uzdrowiskowego oraz zapoznawania się z ich treścią;
2) żądania przekazania wszelkich informacji i wyjaśnień dotyczących
działalności zakładów lecznictwa uzdrowiskowego;
3) przeprowadzania kontroli na terenie zakładów lecznictwa uzdrowiskowego
i żądania wyjaśnień potrzebnych do oceny ich działalności i jakości
udzielanych przez nie świadczeń zdrowotnych oraz funkcjonowania tych
zakładów.
2. Naczelny lekarz uzdrowiska nie może przeprowadzać kontroli, o której
mowa w ust. 1 pkt 3, jeżeli jest:
1) właścicielem zakładu lecznictwa uzdrowiskowego;
2) świadczeniodawcą, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
3) osobą współpracującą z zakładem lecznictwa uzdrowiskowego lub
świadczeniodawcą, o którym mowa w pkt 2.
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, kontrolę przeprowadzają osoby,
o których mowa w art. 21 ust. 1.

Art. 25. Naczelnym lekarzem uzdrowiska może być lekarz posiadający:
1) tytuł specjalisty w zakresie balneologii i medycyny fizykalnej oraz co
najmniej 5-letni staż pracy w:
a) zakładach lecznictwa uzdrowiskowego lub
b) zakładach mających siedzibę w innych niż Rzeczpospolita Polska
państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz państwach
członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)
– stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub
Konfederacji Szwajcarskiej, wykorzystujących przy udzielaniu
świadczeń opieki zdrowotnej właściwości naturalnych surowców
leczniczych oraz właściwości lecznicze klimatu lub
2) tytuł specjalisty zgodny z co najmniej jednym z kierunków leczniczych
prowadzonych w uzdrowisku i udokumentowane rozpoczęcie specjalizacji
w zakresie balneologii i medycyny fizykalnej oraz co najmniej 10-letni staż
pracy w zakładach, o których mowa w pkt 1.

Art. 26. Do zadań naczelnego lekarza uzdrowiska należy w szczególności:
1) współdziałanie z osobami sprawującymi nadzór specjalistyczny na obszarze
danego województwa;
2) współdziałanie z organami jednostek samorządu terytorialnego i podmiotami
wykonującymi działalność leczniczą, ze szczególnym uwzględnieniem spraw
dotyczących pacjentów;
3) monitorowanie i inicjowanie porozumień między podmiotami prowadzącymi
zakłady lecznictwa uzdrowiskowego w sprawie udzielania świadczeń
zdrowotnych, prawidłowej eksploatacji naturalnych surowców leczniczych i
prawidłowego wykorzystania kadr medycznych;
4) przeprowadzanie planowanych i doraźnych kontroli stanu oraz
funkcjonowania urządzeń lecznictwa uzdrowiskowego ze szczególnym
uwzględnieniem wymagań sanitarnych;
5) zgłaszanie wniosków w sprawie stanu i funkcjonowania urządzeń lecznictwa
uzdrowiskowego;
6) współpraca z zakładami górniczymi znajdującymi się na obszarze uzdrowiska
lub obszarze ochrony uzdrowiskowej i podmiotami posiadającymi koncesję
na wydobywanie i eksploatację naturalnych surowców leczniczych
w sprawach prawidłowego wykorzystania tych surowców;
7) zgłaszanie wniosków w sprawie warunków naturalnych i właściwego
kształtowania czynników środowiskowych w uzdrowisku lub na obszarze
ochrony uzdrowiskowej.

Art. 27. 1. Naczelny lekarz uzdrowiska prowadzi dokumentację związaną
z nadzorem nad lecznictwem uzdrowiskowym oraz ewidencję zakładów lecznictwa
uzdrowiskowego i urządzeń lecznictwa uzdrowiskowego, znajdujących się na
obszarze uzdrowiska.
2. Ewidencja, o której mowa w ust. 1, zawiera:
1) nazwę zakładu lecznictwa uzdrowiskowego lub urządzenia lecznictwa
uzdrowiskowego;
2) rodzaj zakładu lecznictwa uzdrowiskowego lub urządzenia lecznictwa
uzdrowiskowego;
3) określenie podmiotu, który utworzył zakład lecznictwa uzdrowiskowego;
4) regulamin określający sposób korzystania z urządzenia lecznictwa
uzdrowiskowego;
5) dane dotyczące zakresu i rodzaju udzielanych świadczeń zdrowotnych;
6) informacje o kwalifikacjach pracowników na poszczególnych rodzajach
stanowisk związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych;
7) datę wpisu do ewidencji.
3. Kierownik zakładu lecznictwa uzdrowiskowego zgłasza zakład lub
urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego do ewidencji, o której mowa w ust. 1, po
uzyskaniu wpisu tego zakładu do rejestru podmiotów wykonujących działalność
leczniczą, o którym mowa w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności
leczniczej.
4. Zgłoszenie zawiera informacje, o których mowa w ust. 2 pkt 1–6.
5. Kierownik zakładu lecznictwa uzdrowiskowego jest obowiązany
niezwłocznie zgłosić naczelnemu lekarzowi uzdrowiska zmiany danych objętych
ewidencją, o której mowa w ust. 1.

Art. 28. 1. Działalność naczelnego lekarza uzdrowiska jest finansowana ze
środków właściwego wojewody.
2. Wynagrodzenie naczelnego lekarza uzdrowiska nie może przekraczać
1,3 kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim
roku kalendarzowym, ogłaszanej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego
w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” na
podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 53, 252, 568
i 1222).

Art. 29. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze
rozporządzenia:
1) szczegółowy zakres obowiązków i uprawnień dotyczący sprawowania
nadzoru nad lecznictwem uzdrowiskowym przez naczelnego lekarza
uzdrowiska,
2) szczegółowe zadania naczelnego lekarza uzdrowiska,
3) (uchylony)
4) zakres współpracy pomiędzy naczelnymi lekarzami uzdrowiska i podmiotami
tworzącymi w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności
leczniczej,
5) (uchylony)
– kierując się koniecznością zapewnienia prawidłowego nadzoru nad zakładami
lecznictwa uzdrowiskowego.

Art. 30. 1. Jeżeli z uprawnień, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 2–4,
korzysta minister właściwy do spraw zdrowia, zawiadamia o tym właściwego
wojewodę, a wojewoda nie podejmuje wówczas odrębnych działań.
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli z uprawnień kontrolnych
korzysta wojewoda.

Art. 31. Przepisy art. 20 stosuje się odpowiednio do Ministra Obrony
Narodowej i ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

Art. 32. Minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Ministra
Obrony Narodowej i ministra właściwego do spraw wewnętrznych, określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób i tryb przeprowadzania kontroli,
uwzględniając właściwą realizację celów kontroli oraz zapewnienie jej szybkości
i skuteczności.

Art. 33. 1. Granice obszaru, któremu został nadany status uzdrowiska albo
status obszaru ochrony uzdrowiskowej, pokrywają się z granicami
administracyjnymi gmin, miast lub jednostek pomocniczych gmin.
2. Granica obszaru, któremu został nadany status uzdrowiska albo status
obszaru ochrony uzdrowiskowej, pokrywa się z granicą strefy „C” ochrony
uzdrowiskowej.
3. W sytuacjach, w których określenie strefy „C” ochrony uzdrowiskowej nie
jest możliwe, a nie będzie to miało negatywnego wpływu na właściwości
naturalnych surowców leczniczych lub właściwości lecznicze klimatu ani nie
będzie stanowiło przeszkody w prowadzeniu lecznictwa uzdrowiskowego granica
obszaru, któremu został nadany status uzdrowiska, może częściowo pokrywać się
z granicą strefy „B” ochrony uzdrowiskowej.
4. Jeżeli odcinek granicy strefy „A” pokrywa się z brzegiem morskim, to
stanowi on na tym odcinku również granicę strefy „B” i „C” obszaru, któremu
został nadany status uzdrowiska albo status obszaru ochrony uzdrowiskowej.

Art. 34. 1. Status uzdrowiska może być nadany obszarowi, który spełnia
łącznie następujące warunki:
1) posiada złoża naturalnych surowców leczniczych o potwierdzonych
właściwościach leczniczych na zasadach określonych w ustawie;
2) posiada klimat o właściwościach leczniczych potwierdzonych na zasadach
określonych w ustawie;
3) na jego obszarze znajdują się zakłady lecznictwa uzdrowiskowego
i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego, przygotowane do prowadzenia
lecznictwa uzdrowiskowego;
4) spełnia określone w przepisach o ochronie środowiska wymagania
w stosunku do środowiska;
5) posiada infrastrukturę techniczną w zakresie gospodarki wodno-ściekowej,
energetycznej, w zakresie transportu zbiorowego, a także prowadzi
gospodarkę odpadami.
2. Status obszaru ochrony uzdrowiskowej może być nadany obszarowi, który
spełnia łącznie warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5.

Art. 35. 1. Gmina, która występuje o nadanie obszarowi statusu uzdrowiska
albo statusu obszaru ochrony uzdrowiskowej, jest obowiązana do uzyskania
potwierdzenia właściwości leczniczych naturalnych surowców leczniczych i właściwości leczniczych klimatu w formie świadectwa, o którym mowa w art. 36 ust. 4,
wydanego przez jednostkę uprawnioną, o której mowa w art. 36 ust. 2.
2. Jednostka uprawniona, o której mowa w art. 36 ust. 2, wydaje nieodpłatnie
gminie świadectwo, o którym mowa w art. 36 ust. 4, jeżeli właściwości lecznicze
naturalnych surowców leczniczych i właściwości lecznicze klimatu będące
podstawą wydania pierwszego świadectwa nie uległy zmianie.
3. W przypadku zmiany granic administracyjnych, o których mowa w art. 33
ust. 1, wskutek której gmina uzyska dostęp do dodatkowych naturalnych surowców
leczniczych, które będą eksploatowane w celu wykorzystania ich do prowadzenia
lecznictwa uzdrowiskowego, stosuje się odpowiednio ust. 1.

Art. 36. 1. O potwierdzenie właściwości leczniczych naturalnych surowców
leczniczych i właściwości leczniczych klimatu do jednostek uprawnionych
występuje gmina, która występuje o nadanie obszarowi statusu uzdrowiska albo
statusu obszaru ochrony uzdrowiskowej.
2. Potwierdzenia właściwości leczniczych naturalnych surowców leczniczych
i właściwości leczniczych klimatu dokonują jednostki uprawnione do tego przez
ministra właściwego do spraw zdrowia, na podstawie przeprowadzonych badań.
3. Potwierdzenie właściwości leczniczych naturalnych surowców leczniczych
i właściwości leczniczych klimatu odbywa się na podstawie udokumentowanych badań potwierdzających te właściwości oraz wykluczających negatywne oddziaływanie na organizm ludzki.
4. Jednostka uprawniona, o której mowa w ust. 2, wydaje gminie świadectwo
dokumentujące potwierdzenie właściwości leczniczych naturalnych surowców
leczniczych i właściwości leczniczych klimatu.
5. Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw środowiska oraz ministrem właściwym do spraw klimatu,
określi, w drodze rozporządzenia:
1) zakres badań niezbędnych do ustalenia właściwości leczniczych naturalnych
surowców leczniczych i właściwości leczniczych klimatu, o których mowa
w ust. 2,
2) kryteria oceny właściwości leczniczych naturalnych surowców leczniczych
i właściwości leczniczych klimatu,
3) wzór świadectwa, o którym mowa w ust. 4
– kierując się odpowiednio koniecznością zapewnienia możliwie najlepszych
warunków dla lecznictwa uzdrowiskowego oraz wskazaniami nauki i praktyki,
a także koniecznością uwzględnienia zakresu danych niezbędnych do prawidłowej
identyfikacji jednostki, o której mowa w ust. 2.
6. Minister właściwy do spraw zdrowia ogłasza, w drodze obwieszczenia,
w dzienniku urzędowym wydawanym przez tego ministra oraz na stronie
internetowej ministerstwa aktualny wykaz jednostek, o których mowa w ust. 2.

Art. 37. 1. Jednostka ubiegająca się o prawo do wydawania świadectw,
o których mowa w art. 36 ust. 4, występuje do ministra właściwego do spraw
zdrowia o prawo do wydawania świadectw.
2. O prawo do wydawania świadectw, o których mowa w art. 36 ust. 4, mogą
ubiegać się w szczególności szkoły wyższe, jednostki badawczo-rozwojowe lub
placówki naukowe Polskiej Akademii Nauk.
3. Wniosek jednostki, o której mowa w ust. 1, zawiera dokumenty
potwierdzające posiadanie odpowiedniego potencjału naukowego niezbędnego do
tego celu, a w szczególności:
1) sprzętu umożliwiającego przeprowadzanie badań niezbędnych do ustalenia
właściwości leczniczych naturalnych surowców leczniczych i właściwości
leczniczych klimatu;
2) wykwalifikowanej kadry naukowej dającej rękojmię właściwej oceny
wyników badań;
3) odpowiedniej do przeprowadzania badań bazy lokalowej.
4. Udzielenie prawa do wydawania świadectw, o których mowa w art. 36
ust. 4, odmowa udzielenia prawa oraz cofnięcie tego prawa następuje w drodze
decyzji administracyjnej. Decyzji o cofnięciu prawa do wydawania świadectw
nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
5. Minister właściwy do spraw zdrowia cofa prawo do wydawania świadectw,
o których mowa w art. 36 ust. 4, jeżeli jednostka uprawniona:
1) przestała spełniać warunki wymagane do uzyskania tego prawa;
2) uniemożliwia przeprowadzenie kontroli niezbędnej do stwierdzenia, czy
spełnia warunki wymagane do uzyskania tego prawa.
6. W sprawach nieuregulowanych w ust. 1–5 stosuje się przepisy Kodeksu
postępowania administracyjnego.
7. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, tryb
przeprowadzania kontroli jednostek uprawnionych, uwzględniając w szczególności
sposób dokonywania poszczególnych czynności kontrolnych, ich zakres oraz
dokumentację przebiegu kontroli, mając na uwadze potrzebę zapewnienia
sprawnego przeprowadzenia kontroli.
8. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe wymagania, jakie powinna spełniać jednostka uprawniona,
uwzględniając w szczególności konieczność sprecyzowania wymagań, o których
mowa w ust. 3, a także wskazania nauki.

Art. 38. Na obszarze uzdrowiska lub obszarze ochrony uzdrowiskowej
wydziela się trzy rodzaje stref ochrony uzdrowiskowej, oznaczone literami „A”,
„B” i „C”:
1) strefa „A”, dla której procentowy udział terenów zieleni wynosi nie mniej niż
65%, obejmuje obszar, na którym są zlokalizowane lub planowane zakłady
lecznictwa uzdrowiskowego i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego,
a także inne obiekty służące lecznictwu uzdrowiskowemu lub obsłudze
pacjenta lub turysty, w zakresie nieutrudniającym funkcjonowania lecznictwa
uzdrowiskowego, w szczególności: pensjonaty, restauracje lub kawiarnie;
2) strefa „B”, dla której procentowy udział terenów zieleni wynosi nie mniej niż
50%, obejmuje obszar przyległy do strefy „A” i stanowiący jej otoczenie,
który jest przeznaczony dla niemających negatywnego wpływu na
właściwości lecznicze uzdrowiska lub obszaru ochrony uzdrowiskowej oraz
nieuciążliwych dla pacjentów – obiektów usługowych, turystycznych, w tym
hoteli, rekreacyjnych, sportowych i komunalnych, budownictwa
mieszkaniowego oraz innych związanych z zaspokajaniem potrzeb osób
przebywających na tym obszarze lub objęty granicami parku narodowego lub
rezerwatu przyrody albo jest lasem, morzem lub jeziorem;
3) strefa „C”, dla której procentowy udział terenów biologicznie czynnych
wynosi nie mniej niż 45%, obejmuje obszar przyległy do strefy „B”
i stanowiący jej otoczenie oraz obszar mający wpływ na zachowanie walorów
krajobrazowych, klimatycznych oraz ochronę złóż naturalnych surowców
leczniczych.

Art. 38a. 1. W strefie „A” ochrony uzdrowiskowej zabrania się:
1) budowy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo
budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333):
a) zakładów przemysłowych,
b) budynków mieszkalnych jednorodzinnych i wielorodzinnych,
c) garaży wolno stojących,
d) obiektów handlowych o powierzchni użytkowania większej niż 400 m2
,
e) stacji paliw oraz punktów dystrybucji produktów naftowych,
f) autostrad i dróg ekspresowych,
g) parkingów naziemnych o liczbie miejsc postojowych większej niż 15%
miejsc noclegowych w szpitalach uzdrowiskowych, sanatoriach
uzdrowiskowych i pensjonatach, nie większej jednak niż 30 miejsc
postojowych, oraz parkingów naziemnych przed obiektami usługowymi
o liczbie miejsc postojowych nie większej niż 10,
h) (uchylona)
i) obiektów budowlanych mogących zawsze znacząco oddziaływać na
środowisko, w szczególności takich jak: warsztaty samochodowe,
wędzarnie, garbarnie, z wyjątkiem obiektów budowlanych służących
poprawie stanu sanitarnego uzdrowiska, w szczególności takich jak: sieć wodno-kanalizacyjna, sieć gazowa, kotłownie gazowe, wiercenia wykonywane w celu ujmowania wód leczniczych,
j) zapór piętrzących wodę na rzekach oraz elektrowni wodnych
i wiatrowych;
2) uruchamiania składowisk odpadów stałych i płynnych, punktów skupu złomu
i punktów skupu produktów rolnych, składów nawozów sztucznych, środków
chemicznych i składów opału;
3) uruchamiania pól biwakowych i campingowych, budowy domków
turystycznych i campingowych;
4) prowadzenia targowisk, z wyjątkiem punktów sprzedaży pamiątek, wyrobów
ludowych, produktów regionalnych, w formach i miejscach wyznaczonych
przez gminę;
5) prowadzenia działalności rolniczej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia
11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106,
568, 1065 i 1106);
6) trzymania zwierząt gospodarskich w rozumieniu przepisów ustawy z dnia
29 czerwca 2007 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich
(Dz. U. z 2017 r. poz. 2132);
7) organizacji rajdów samochodowych i motorowych;
8) organizowania imprez masowych w rozumieniu ustawy z dnia 20 marca
2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2171),
zakłócających proces leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji
uzdrowiskowej, i działalności o charakterze rozrywkowym zakłócającej ciszę
nocną w godz. 2200–600, z wyjątkiem imprez masowych znajdujących się
w harmonogramie imprez gminnych;
9) pozyskiwania surowców mineralnych innych niż naturalne surowce lecznicze;
10) wyrębu drzew leśnych i parkowych, z wyjątkiem cięć pielęgnacyjnych;
11) prowadzenia robót melioracyjnych i innych działań powodujących
niekorzystną zmianę istniejących stosunków wodnych;
12) prowadzenia działań mających negatywny wpływ na fizjografię uzdrowiska
i jego układ urbanistyczny lub właściwości lecznicze klimatu.
2. W strefie „B” ochrony uzdrowiskowej zabrania się:
1) budowy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo
budowlane:
a) stacji paliw, bliżej niż 500 m od granicy strefy „A” ochrony
uzdrowiskowej,
b) (uchylona)
c) parkingów naziemnych o liczbie miejsc postojowych powyżej 50,
z wyjątkiem podziemnych i naziemnych parkingów wielopoziomowych;
2) wyrębu drzew leśnych i parkowych, z wyjątkiem cięć pielęgnacyjnych
i wyrębu określonego w planie urządzenia lasu;
3) budowy lub innych czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, d oraz
pkt 2, 9, 11 i 12.
3. W strefie „C” ochrony uzdrowiskowej zabrania się budowy lub innych
czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, pkt 9, 11 i 12 oraz w ust. 2 pkt 2.

Art. 38b. Gmina, która na podstawie decyzji ministra właściwego do spraw
zdrowia uzyska potwierdzenie możliwości prowadzenia lecznictwa
uzdrowiskowego na swoim obszarze, sporządza i uchwala miejscowy plan
zagospodarowania przestrzennego dla strefy „A” ochrony uzdrowiskowej, na
zasadach określonych w odrębnych przepisach, w terminie do 2 lat od dnia
otrzymania tej decyzji.

Art. 39. 1. Gmina, która zamierza wystąpić o nadanie danemu obszarowi
statusu uzdrowiska albo statusu obszaru ochrony uzdrowiskowej, w celu określenia
możliwości prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego na tym obszarze, sporządza
operat uzdrowiskowy.
2. Operat uzdrowiskowy jest sporządzany w formie pisemnej, w podziale na
część opisową i graficzną.
3. Część opisową operatu uzdrowiskowego sporządza się również w formie
elektronicznej.
4. W części opisowej operatu uzdrowiskowego uwzględnia się
w szczególności:
1) nazwę gminy;
2) określenie obszaru, który będzie objęty wystąpieniem o nadanie statusu
uzdrowiska albo statusu obszaru ochrony uzdrowiskowej;
3) opis zagospodarowania przestrzennego obszaru, o którym mowa w pkt 2,
z uwzględnieniem powierzchni i granic stref ochrony uzdrowiskowej,
dokładnych danych o lokalizacji i stanie infrastruktury technicznej, w tym
komunikacyjnej, oraz prowadzonych robotach budowlanych dotyczących tej
infrastruktury, a także terenów przeznaczonych w miejscowym planie
zagospodarowania przestrzennego lub studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego gminy pod lecznictwo uzdrowiskowe oraz
działalność rekreacyjno-wypoczynkową i działalność gospodarczą;
4) określenie projektowanych stref ochrony uzdrowiskowej wraz z określeniem
koniecznych do zachowania terenów zieleni i terenów biologicznie czynnych;
5) opis właściwości leczniczych naturalnych surowców leczniczych
i właściwości leczniczych klimatu na obszarze, który będzie objęty
wystąpieniem o nadanie statusu uzdrowiska albo statusu obszaru ochrony
uzdrowiskowej;
6) świadectwa potwierdzające właściwości lecznicze naturalnych surowców
leczniczych i właściwości lecznicze klimatu;
7) informacje na temat działających zakładów lecznictwa uzdrowiskowego oraz
urządzeń lecznictwa uzdrowiskowego lub dane o planach w tym zakresie;
8) wskazanie kierunków leczniczych i przeciwwskazań dla przyszłego
uzdrowiska;
9) opis istniejących obszarów i terenów górniczych ze wskazaniem, zgodnie
z przepisami prawa geologicznego i górniczego, ich wyznaczonych granic lub
projektowanego położenia, nazwy kopaliny głównej oraz towarzyszącej;
10) informacje o ujęciach wody, sieci wodno-kanalizacyjnej, oczyszczalniach
ścieków, gospodarce odpadami oraz o mogących wystąpić zagrożeniach
ekologicznych;
11) informacje o stanie czystości powietrza oraz natężeniu hałasu, opracowane
zgodnie z odrębnymi przepisami;
12) datę sporządzenia i podpis wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
5. Część graficzna operatu uzdrowiskowego obejmuje mapy obszaru, któremu
ma zostać nadany status uzdrowiska albo status obszaru ochrony uzdrowiskowej,
z zaznaczeniem poszczególnych planowanych stref ochrony uzdrowiskowej oraz
graficznym przedstawieniem informacji, o których mowa w ust. 4 pkt 3, 4, 7, 9 i 10.
6. Część graficzną sporządza się w skali nie mniejszej niż 1:5000 dla
projektowanej strefy „A” ochrony uzdrowiskowej, 1:10 000 wspólnie dla stref „A”
i „B” ochrony uzdrowiskowej oraz 1:25 000 wspólnie dla stref „A”, „B” i „C”
ochrony uzdrowiskowej.

Art. 40. 1. Gmina przesyła operat uzdrowiskowy ministrowi właściwemu do
spraw zdrowia w celu potwierdzenia spełnienia warunków koniecznych do nadania
statusu uzdrowiska albo statusu obszaru ochrony uzdrowiskowej przez obszar, dla
którego sporządzono operat uzdrowiskowy.
2. Stwierdzenie, w oparciu o przesłany operat uzdrowiskowy, spełnienia
warunków, o których mowa w art. 34, następuje w drodze decyzji o potwierdzeniu
możliwości prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego na obszarze, dla którego
sporządzono operat uzdrowiskowy.
2a. W decyzji, o której mowa w ust. 2, minister właściwy do spraw zdrowia
ustala kierunki lecznicze dla danego uzdrowiska na podstawie:
1) świadectwa, o którym mowa w art. 36 ust. 4;
2) opinii krajowego konsultanta do spraw balneologii i medycyny fizykalnej
w zakresie skuteczności leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji
uzdrowiskowej w danym kierunku leczniczym;
3) informacji o kwalifikacjach pracowników na poszczególnych rodzajach
stanowisk związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych;
4) informacji o rodzajach zakładów lecznictwa uzdrowiskowego w danym
uzdrowisku.
3. Minister właściwy do spraw zdrowia występuje do gminy o uzupełnienie
danych lub informacji, o których mowa w art. 39 ust. 4, jeżeli operat uzdrowiskowy
ich nie zawiera.
4. Nieuzupełnienie informacji, o których mowa w art. 39 ust. 4, w terminie
3 miesięcy od dnia otrzymania wystąpienia ministra właściwego do spraw zdrowia,
stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie potwierdzenia możliwości
prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego na obszarze, dla którego sporządzono
operat uzdrowiskowy.

Art. 41. 1. Rada gminy, po uzyskaniu decyzji, o której mowa w art. 40 ust. 2,
uchwala, na podstawie operatu uzdrowiskowego, statut uzdrowiska lub statut
obszaru ochrony uzdrowiskowej, z zastrzeżeniem ust. 3.
2. Statut uzdrowiska albo statut obszaru ochrony uzdrowiskowej zawiera
w szczególności:
1) nazwę uzdrowiska lub nazwę obszaru ochrony uzdrowiskowej i określenie
jego granic;
2) określenie powierzchni obszaru uzdrowiska wraz z opisem stref ochrony
uzdrowiskowej, o których mowa w art. 38;
3) przepisy mające na celu ochronę funkcji leczniczej w uzdrowiskach,
określające w szczególności:
a) formy i miejsca prowadzenia punktów sprzedaży pamiątek, wyrobów
ludowych, produktów regionalnych lub towarów o podobnym
charakterze,
b) formy i miejsca lokalizacji tablic i urządzeń reklamowych;
4) opis właściwości naturalnych surowców leczniczych występujących na
terenie uzdrowiska albo obszaru ochrony uzdrowiskowej i właściwości
leczniczych klimatu;
5) część graficzną określającą strefy ochrony uzdrowiskowej oraz granice
obszaru i terenu górniczego, ustanowionego na podstawie przepisów ustawy
z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r.
poz. 1947, z późn. zm.), obejmującą mapy strefy „A” ochrony
uzdrowiskowej w skali 1:5000 z zaznaczonymi ulicami, terenami zieleni,
zakładami lecznictwa uzdrowiskowego i urządzeniami lecznictwa
uzdrowiskowego, mapy strefy „B” ochrony uzdrowiskowej w skali 1:10 000
oraz mapy strefy „C” ochrony uzdrowiskowej i obszaru górniczego w skali
1:25 000.
2a. Statut uzdrowiska powinien zawierać także wykaz zakładów lecznictwa
uzdrowiskowego i urządzeń lecznictwa uzdrowiskowego oraz kierunków
leczniczych ustalonych przez ministra właściwego do spraw zdrowia.
3. Rada gminy uchwala statut uzdrowiska lub statut obszaru ochrony
uzdrowiskowej w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie rozporządzenia,
o którym mowa w art. 42 ust. 2.

Art. 42. 1. Minister właściwy do spraw zdrowia, po potwierdzeniu, zgodnie
z art. 36 ust. 2, spełnienia przez obszar warunków niezbędnych do uzyskania
statusu uzdrowiska albo statusu obszaru ochrony uzdrowiskowej, występuje do
Rady Ministrów z wnioskiem o nadanie danemu obszarowi statusu uzdrowiska
albo statusu obszaru ochrony uzdrowiskowej.
1a. Jeżeli obszar ochrony uzdrowiskowej spełnia wymaganie, o którym mowa
w art. 34 ust. 1 pkt 3, i gmina przekaże uzupełniony operat uzdrowiskowy,
o którym mowa w art. 40, minister właściwy do spraw zdrowia występuje do Rady
Ministrów z wnioskiem o nadanie obszarowi ochrony uzdrowiskowej statusu
uzdrowiska.
2. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, nadaje danemu obszarowi
status uzdrowiska albo status obszaru ochrony uzdrowiskowej, określając:
1) nazwę uzdrowiska albo nazwę obszaru ochrony uzdrowiskowej,
2) granice obszaru uzdrowiska albo granice obszaru ochrony uzdrowiskowej,
3) (uchylony)
– z uwzględnieniem właściwości leczniczych występujących na tym obszarze
naturalnych surowców leczniczych i właściwości leczniczych klimatu.
3. Minister właściwy do spraw zdrowia prowadzi rejestr uzdrowisk
i obszarów ochrony uzdrowiskowej.

Art. 43. 1. Gmina, na obszarze której znajduje się uzdrowisko lub obszar
ochrony uzdrowiskowej, jest obowiązana do sporządzenia i przedstawienia, nie
rzadziej niż raz na 10 lat, ministrowi właściwemu do spraw zdrowia operatu
uzdrowiskowego, celem potwierdzenia spełniania przez jej obszar albo jego część
wymagań określonych w ustawie.
2. Jeżeli na podstawie złożonego operatu uzdrowiskowego minister właściwy
do spraw zdrowia stwierdzi nieprawidłowości, wyznacza okres dostosowawczy
w celu ich usunięcia. Okres ten nie może być dłuższy niż 5 lat.
3. W przypadku nieusunięcia nieprawidłowości, o których mowa w ust. 2,
minister właściwy do spraw zdrowia występuje do Rady Ministrów o pozbawienie
danego obszaru statusu uzdrowiska lub statusu obszaru ochrony uzdrowiskowej.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, stosuje się przepisy art. 44 ust. 2
i 3.
5. W przypadku wystąpienia istotnych zmian na obszarze gminy,
w szczególności zmiany granic stref ochrony uzdrowiskowej, kierunków
leczniczych i przeciwwskazań do leczenia w danym uzdrowisku oraz zmiany
liczby zakładów lecznictwa uzdrowiskowego na terenie uzdrowiska, gmina
sporządza uzupełnienie operatu w tym zakresie i przedstawia je ministrowi
właściwemu do spraw zdrowia w celu potwierdzenia, o którym mowa w ust. 1.

Art. 44. 1. Jeżeli ustały warunki uzasadniające nadanie danemu obszarowi
statusu uzdrowiska albo statusu obszaru ochrony uzdrowiskowej, minister
właściwy do spraw zdrowia występuje do gminy o podjęcie działań koniecznych
w celu przywrócenia tych warunków.
2. Jeżeli gmina w terminie 5 lat nie przywróci warunków, o których mowa
w ust. 1, Rada Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw zdrowia,
w drodze rozporządzenia, pozbawia dany obszar takiego statusu.
3. Statut uzdrowiska lub statut obszaru ochrony uzdrowiskowej traci moc
z dniem wejścia w życie rozporządzenia, o którym mowa w ust. 2.

Art. 45. 1. Do nazwy miejscowości, w której granicach administracyjnych
znajduje się obszar uzdrowiska, może zostać dodany odpowiednio wyraz „zdrój”,
jeżeli podstawą leczenia uzdrowiskowego są wody lecznicze, lub wyraz „cieplice”
bądź „uzdrowisko termalne”, jeżeli podstawą leczenia uzdrowiskowego są wody
termalne.
2. Zmiany nazw miejscowości, o których mowa w ust. 1, odbywają się na
zasadach określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach
miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1443).

Art. 46. Gmina uzdrowiskowa oraz gmina posiadająca status obszaru ochrony
uzdrowiskowej, poza zadaniami przewidzianymi przepisami ustawy z dnia 8 marca
1990 r. o samorządzie gminnym, realizuje zadania własne związane
z zachowaniem funkcji leczniczych uzdrowiska, w szczególności w zakresie:
1) gospodarki terenami, z uwzględnieniem potrzeb lecznictwa uzdrowiskowego,
ochrony złóż naturalnych surowców leczniczych oraz budowy lub innych
czynności zabronionych w poszczególnych strefach ochrony uzdrowiskowej;
2) ochrony warunków naturalnych uzdrowiska lub obszaru ochrony
uzdrowiskowej oraz spełniania wymagań w zakresie dopuszczalnych norm
zanieczyszczeń powietrza, natężenia hałasu, odprowadzania ścieków do wód
lub do ziemi, gospodarki odpadami, emisji pól elektromagnetycznych,
o których mowa w odrębnych przepisach;
3) tworzenia warunków do funkcjonowania zakładów i urządzeń lecznictwa
uzdrowiskowego oraz rozwoju infrastruktury komunalnej w celu
zaspokajania potrzeb osób przebywających w gminie w celu leczenia
uzdrowiskowego;
4) tworzenia i ulepszania infrastruktury komunalnej i technicznej przeznaczonej
dla uzdrowisk lub obszarów ochrony uzdrowiskowej, związanej ze
spełnieniem warunków, o których mowa w art. 34 ust. 1 pkt 5.

Art. 47. 1. W gminie uzdrowiskowej oraz w gminie posiadającej status
obszaru ochrony uzdrowiskowej rada gminy powołuje stałą komisję
uzdrowiskową, określając przedmiot jej działania i skład osobowy.
2. Komisja uzdrowiskowa jest organem opiniodawczo-doradczym rady
gminy w sprawach dotyczących uzdrowiska oraz obszaru ochrony uzdrowiskowej.
Do zadań komisji uzdrowiskowej należy w szczególności:
1) opiniowanie projektu operatu uzdrowiskowego;
2) opiniowanie projektu statutu uzdrowiska lub statutu obszaru ochrony
uzdrowiskowej;
3) opiniowanie projektów miejscowych planów zagospodarowania
przestrzennego obejmujących tereny wchodzące w skład stref ochrony
uzdrowiskowej;
4) opiniowanie gminnych programów ochrony środowiska;
5) opiniowanie projektów programów zamierzeń inwestycyjnych gminy
dotyczących obszaru uzdrowiska oraz obszaru ochrony uzdrowiskowej.

Art. 48. Gmina uzdrowiskowa w celu realizacji zadań, o których mowa
w art. 46, ma prawo do pobierania opłaty uzdrowiskowej na zasadach określonych
w przepisach odrębnych.

Art. 49. 1. Gmina uzdrowiskowa realizująca zadania, o których mowa
w art. 46, otrzymuje dotację z budżetu państwa w wysokości równej wpływom
z tytułu opłaty uzdrowiskowej pobranej w uzdrowisku w roku poprzedzającym rok
bazowy w rozumieniu ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 23, 374 i 1086).
2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, po zasięgnięciu opinii
reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego, określi, w drodze
rozporządzenia, tryb i terminy ustalenia oraz przekazania dotacji, kierując się
potrzebą zabezpieczenia środków na realizację zadań gmin uzdrowiskowych.

Art. 50. Kto:
1) utrudnia albo uniemożliwia przeprowadzenie oceny zgodności leczenia
uzdrowiskowego z kierunkami leczniczymi, o których mowa w art. 13 ust. 1,
2) utrudnia albo uniemożliwia sprawowanie nadzoru nad zachowaniem
warunków leczniczych i środowiskowych warunkujących przyznanie
i utrzymanie statusu uzdrowiska albo statusu obszaru ochrony
uzdrowiskowej,
3) będąc do tego obowiązany nie dostosowuje działalności zakładów lecznictwa
uzdrowiskowego do przepisów ustawy w wyznaczonym terminie lub nie
usuwa stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości,
4) będąc do tego obowiązany nie informuje pisemnie ministra właściwego do
spraw zdrowia o sposobie usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych
w zaleceniach pokontrolnych, o których mowa w art. 20 ust. 3 pkt 1,
5) wbrew zakazowi prowadzi działalność lub wykonuje czynności, o których
mowa w art. 38a
– podlega karze grzywny.

Art. 51. Orzekanie w sprawach, o których mowa w art. 50, następuje w trybie
przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Art. 52. (pominięty).

Art. 53. (pominięty).

Art. 54. (pominięty).

Art. 55. (pominięty).

Art. 56. (pominięty).

Art. 57. (pominięty).

Art. 58. (pominięty).

Art. 59. 1. Obszary uznane za uzdrowiska na podstawie dotychczas
obowiązujących przepisów stają się uzdrowiskami w rozumieniu niniejszej ustawy,
z zastrzeżeniem ust. 3.
2. Gmina właściwa ze względu na położenie uzdrowiska jest obowiązana
w terminie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy do sporządzenia i przedłożenia
ministrowi właściwemu do spraw zdrowia operatu uzdrowiskowego i uchwalenia
statutu uzdrowiska, o których mowa w ustawie.
3. Gmina, o której mowa w ust. 2, jest obowiązana do uchwalenia
tymczasowego statutu uzdrowiska i przedłożenia go ministrowi właściwemu do
spraw zdrowia, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
4. Uchwalenie tymczasowego statutu, o którym mowa w ust. 3, nie wymaga
sporządzania operatu uzdrowiskowego.
5. W przypadku niespełnienia przez gminę wymagań określonych w ust. 2 lub
3 stosuje się odpowiednio przepisy art. 44 ust. 2 i 3.

Art. 60. (pominięty).

Art. 61. 1. Przepis art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b odnoszący się do zakazu lokalizacji
budownictwa jednorodzinnego w strefie ochronnej „A” nie dotyczy osób, które
uzyskały prawo do nieruchomości przed dniem wejścia w życie ustawy.
2. Do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 38 ust. 1, wszczętych,
a niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się
przepisy dotychczasowe.

Art. 62. (pominięty).

Art. 63. (pominięty).

Art. 64. (uchylony).

Art. 65. Traci moc ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o uzdrowiskach
i lecznictwie uzdrowiskowym (Dz. U. poz. 150, z 1987 r. poz. 180, z 1989 r.
poz. 192, z 1990 r. poz. 198, z 1998 r. poz. 1116 oraz z 2000 r. poz. 1268).

Art. 66. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.