Wejscie w życie: 25 maja 2006

Ostatnia Zmiana: 8 lipca 2009

Ustawa z dnia 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji

Art. 1. 1. Ustawa określa warunki informowania pracowników i
przeprowadzania z nimi konsultacji oraz zasady wyboru rady pracowników.
2. Przepisy ustawy stosuje się do pracodawców wykonujących działalność
gospodarczą zatrudniających co najmniej 50 pracowników.
3. Przepisów ustawy dotyczących zasad wyboru rady pracowników i ochrony
jej członków nie stosuje się do:
1) przedsiębiorstw państwowych, w których tworzony jest samorząd załogi
przedsiębiorstwa;
2) przedsiębiorstw mieszanych zatrudniających co najmniej 50 pracowników;
3) państwowych instytucji filmowych.
4. W podmiotach, o których mowa w ust. 3, prawo do uzyskiwania informacji i
przeprowadzania konsultacji przysługuje radzie pracowniczej.

Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) (uchylony);
2) informowanie – przekazywanie radzie pracowników danych w sprawach
dotyczących pracodawcy umożliwiających zapoznanie się ze sprawą;
3) przeprowadzanie konsultacji – wymianę poglądów oraz podjęcie dialogu
między pracodawcą a radą pracowników.

Art. 3. 1. W skład rady pracowników wchodzi u pracodawcy zatrudniającego,
z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2 pkt 1:
1) od 50 do 250 pracowników – 3 pracowników;
2) od 251 do 500 pracowników – 5 pracowników;
3) powyżej 500 pracowników – 7 pracowników.
2. (uchylony).
3. (uchylony).
4. (uchylony).

Art. 4. 1. (uchylony).
2. (uchylony).
3. (uchylony).
4. Członków rady pracowników u pracodawcy zatrudniającego:
1) do 100 pracowników – wybierają pracownicy spośród kandydatów zgłoszonych
na piśmie przez grupę co najmniej 10 pracowników;
2) powyżej 100 pracowników – wybierają pracownicy spośród kandydatów
zgłoszonych na piśmie przez grupę co najmniej 20 pracowników.
5. (uchylony).
6. (uchylony).

Art. 5. 1. Rada pracowników ustala z pracodawcą:
1) zasady i tryb przekazywania informacji i przeprowadzania konsultacji;
2) tryb rozstrzygania kwestii spornych;
3) zasady ponoszenia kosztów związanych z wyborem i działalnością rady
pracowników, w tym kosztów związanych z wykonywaniem niezbędnych
ekspertyz.
4) (uchylony).
2. Rada pracowników może ustalić z pracodawcą w szczególności:
1) liczbę członków rady pracowników inną niż określona w art. 3 ust. 1, nie mniej
jednak niż 3 członków rady pracowników;
2) zasady pokrywania kosztów związanych z pomocą osób posiadających
specjalistyczną wiedzę, z której korzysta rada pracowników;
3) zasady zwalniania od pracy członków rady pracowników w zależności od
liczebności zatrudnionych pracowników.
3. Ustalenia, o których mowa w ust. 1 i 2, powinny zapewniać warunki
informowania i przeprowadzania konsultacji co najmniej równe określonym w
ustawie oraz uwzględniać interes pracodawcy i pracowników.
4. W przypadku niedokonania ustaleń, o których mowa w ust. 1 i 2, stosuje się
przepisy ustawy.

Art. 6. Koszty związane z wyborem i działalnością rady pracowników ponosi
pracodawca.

Art. 7. 1. Liczbę zatrudnionych u pracodawcy pracowników ustala się na
podstawie przeciętnej liczby zatrudnionych w ramach stosunku pracy w okresie
ostatnich 6 miesięcy przed dniem powiadomienia o wyborach członków rady
pracowników.
2. (uchylony).
3. W celu obliczenia przeciętnej liczby zatrudnionych w okresie ostatnich 6
miesięcy dodaje się liczby zatrudnionych w kolejnych miesiącach i otrzymaną sumę
dzieli przez 6.
4. W celu obliczenia przeciętnej liczby zatrudnionych u pracodawcy
działającego krócej niż 6 miesięcy dodaje się liczby zatrudnionych w kolejnych
miesiącach i otrzymaną sumę dzieli się przez liczbę tych miesięcy.
5. Po osiągnięciu wielkości zatrudnienia, o której mowa w art. 1 ust. 2,
pracodawca niezwłocznie podaje tę informację do wiadomości pracowników w
sposób przyjęty u danego pracodawcy.

Art. 8. 1. Wybory członków rady pracowników organizuje pracodawca na
pisemny wniosek grupy co najmniej 10% pracowników, powiadamiając o terminie
ich przeprowadzenia oraz terminie zgłoszenia kandydatów na członków rady
pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy.
2. Powiadomienie, o którym mowa w ust. 1, następuje nie później niż na 30 dni
przed dniem wyborów. Termin zgłoszenia kandydatów na członków rady
pracowników wynosi 21 dni.
3. (uchylony).

Art. 9. 1. Czynne prawo wyborcze przysługuje każdemu pracownikowi, z
wyjątkiem pracowników młodocianych.
2. Bierne prawo wyborcze przysługuje pracownikowi, który przepracował u
pracodawcy nieprzerwanie co najmniej rok, chyba że pracodawca działa krócej.
3. Bierne prawo wyborcze nie przysługuje pracownikowi kierującemu
jednoosobowo zakładem pracy, jego zastępcy, pracownikowi wchodzącemu w skład
kolegialnego organu zarządzającego zakładem pracy, głównemu księgowemu, radcy
prawnemu oraz pracownikowi młodocianemu.
4. Do okresu pracy, o którym mowa w ust. 2, wlicza się okres zatrudnienia u
poprzedniego pracodawcy, jeżeli zmiana pracodawcy nastąpiła na zasadach
określonych w art. 231 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, oraz w
innych przypadkach, gdy na podstawie odrębnych przepisów nowy pracodawca stał
się z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy.

Art. 10. 1.Wybory członków rady pracowników przeprowadza komisja
wyborcza.
2. Skład i zasady powoływania oraz tryb działania komisji wyborczej określa
regulamin ustalony przez pracodawcę i uzgodniony z pracownikami wyłonionymi w
trybie przyjętym u danego pracodawcy. W przypadku nieuzgodnienia regulaminu w
terminie 30 dni od dnia jego przekazania regulamin ustala pracodawca,
uwzględniając ustalenia dokonane w trakcie jego uzgadniania.
3. Wybory przeprowadza się w dniu roboczym, jeżeli jest to możliwe, na
ogólnym zebraniu pracowników lub w inny sposób przewidziany w regulaminie, o
którym mowa w ust. 2, nie później niż w terminie 30 dni od dnia jego ustalenia.
4. Wybory członków rady pracowników są bezpośrednie i odbywają się w
głosowaniu tajnym.
5. Wybory są ważne, jeżeli wzięło w nich udział co najmniej 50% pracowników
zatrudnionych u pracodawcy.
6. W przypadku gdy w wyborach nie wzięło udziału co najmniej 50%
pracowników, po upływie 30 dni od dnia tych wyborów przeprowadza się ponowne
wybory, które uznaje się za ważne bez względu na liczbę pracowników, którzy
wzięli w nich udział.
7. Członkami rady pracowników zostają kandydaci, którzy otrzymają kolejno
największą liczbę głosów.
8. W przypadku gdy kandydaci na członków rady pracowników otrzymają
równą liczbę głosów, a liczba miejsc pozostających do obsadzenia jest mniejsza od
liczby tych kandydatów, wyboru członków rady pracowników dokonują ponownie
pracownicy spośród tych kandydatów.

Art. 11. 1. Kadencja rady pracowników trwa 4 lata od dnia jej wyboru.
2. W terminie 30 dni od dnia wyboru członków rady pracowników pracodawca
zwołuje pierwsze zebranie rady pracowników.
3. Zmniejszenie się liczby zatrudnionych pracowników poniżej liczby, o której
mowa w art. 1 ust. 2, nie powoduje skrócenia kadencji rady pracowników.
4. Rada pracowników wybiera ze swojego grona przewodniczącego i uchwala
swój regulamin.
5. Pracodawca jest obowiązany do powiadomienia pracowników o prawie do
wyboru członków kolejnej rady pracowników co najmniej na 60 dni przed upływem
kadencji rady pracowników.

Art. 12. 1.Członkostwo w radzie pracowników ustaje w razie rozwiązania lub
wygaśnięcia stosunku pracy, zrzeczenia się funkcji lub wniosku w sprawie ustania
członkostwa podpisanego co najmniej przez 50 % pracowników zatrudnionych u
pracodawcy co najmniej przez 6 miesięcy.
2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, przeprowadza się wybory
uzupełniające na zasadach określonych w art. 9 i 10.
3. (uchylony).
4. (uchylony).

Art. 13. 1.Pracodawca przekazuje radzie pracowników informacje dotyczące:
1) działalności i sytuacji ekonomicznej pracodawcy oraz przewidywanych w tym
zakresie zmian;
2) stanu, struktury i przewidywanych zmian zatrudnienia oraz działań mających na
celu utrzymanie poziomu zatrudnienia;
3) działań, które mogą powodować istotne zmiany w organizacji pracy lub
podstawach zatrudnienia.
2. Pracodawca przekazuje informacje w razie przewidywanych zmian lub
zamierzonych działań oraz na pisemny wniosek rady pracowników.
3. Pracodawca przekazuje informacje w terminie, formie i zakresie
umożliwiającym radzie pracowników zapoznanie się ze sprawą, przeanalizowanie
tych informacji, a w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, przygotowanie się
do konsultacji.
4. W sprawach, o których mowa w ust. 1, rada pracowników może przedstawić
opinię; przyjęcie opinii wymaga zgody większości członków rady pracowników.
5. Każdy z członków rady pracowników może przedstawić zdanie odrębne,
które powinno być przedstawione pracodawcy.

Art. 14. 1.Pracodawca prowadzi konsultacje z radą pracowników w sprawach,
o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 2 i 3.
2. Konsultacje powinny być prowadzone:
1) w terminie, formie i zakresie umożliwiającym pracodawcy podjęcie działań w
sprawach objętych konsultacjami;
2) w zależności od przedmiotu dyskusji, na odpowiednim poziomie
kierowniczym;
3) na podstawie informacji przekazanej przez pracodawcę oraz opinii
przedstawionej przez radę pracowników i zdania odrębnego członka rady
pracowników;
4) w sposób umożliwiający radzie pracowników odbycie spotkania z pracodawcą
w celu uzyskania jego stanowiska wraz z uzasadnieniem odnoszącym się do jej
opinii;
5) w celu umożliwienia osiągnięcia porozumienia pomiędzy radą pracowników a
pracodawcą.
3. Rada pracowników oraz pracodawca prowadzą konsultacje w dobrej wierze
oraz z poszanowaniem interesów stron.

Art. 15. Przy wykonywaniu zadań rada pracowników może korzystać z
pomocy osób posiadających specjalistyczną wiedzę.

Art. 16. 1.Rada pracowników oraz osoby, o których mowa w art. 15, są
obowiązani do nieujawniania uzyskanych w związku z pełnioną funkcją informacji
stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, co do których pracodawca zastrzegł
obowiązek zachowania ich poufności. Nieujawnianie uzyskanych informacji
obowiązuje również po zaprzestaniu pełnienia funkcji, lecz nie dłużej niż przez okres
3 lat.
2. Pracodawca, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może nie
udostępnić radzie pracowników informacji, których ujawnienie mogłoby, według
obiektywnych kryteriów, poważnie zakłócić działalność przedsiębiorstwa lub
zakładu, których dotyczą, albo narazić je na znaczną szkodę.
3. W przypadku uznania, że zastrzeżenie poufności informacji lub ich
nieudostępnienie jest niezgodne z przepisami ust. 1 lub 2, rada pracowników może
wystąpić do sądu rejonowego – sądu gospodarczego z wnioskiem o zwolnienie z
obowiązku zachowania poufności informacji lub o nakazanie udostępnienia
informacji lub przeprowadzenia konsultacji.
4. W sprawach, o których mowa w ust. 3, stosuje się odpowiednio przepisy
ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43,
poz. 296, z późn. zm.) o rozpoznawaniu spraw z zakresu przepisów o przedsiębiorstwach państwowych i o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego, z wyłączeniem art. 6911 § 2 i art. 6917. Zdolność sądową w tych
sprawach mają rada pracowników oraz pracodawca.
5. Sąd, na wniosek pracodawcy lub z urzędu, może, w drodze postanowienia, w
niezbędnym zakresie ograniczyć prawo wglądu do materiału dowodowego
załączonego przez pracodawcę do akt sprawy w toku postępowania sądowego, jeżeli
udostępnienie tego materiału groziłoby ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa lub
innych tajemnic podlegających ochronie na podstawie odrębnych przepisów. Na
postanowienie sądu ograniczające prawo wglądu do materiału dowodowego
zażalenie nie przysługuje.
6. Przepisy ust. 1-5 nie naruszają przepisów o ochronie tajemnicy określonych
w przepisach odrębnych.

Art. 17. 1.Pracodawca nie może bez zgody rady pracowników wypowiedzieć
ani rozwiązać stosunku pracy z pracownikiem będącym jej członkiem w okresie jego
członkostwa w radzie pracowników.
2. Pracodawca nie może bez zgody rady pracowników zmienić jednostronnie
warunków pracy lub płacy na niekorzyść pracownika będącego członkiem rady
pracowników w okresie jego członkostwa w radzie pracowników, z wyjątkiem gdy
dopuszczają to przepisy innych ustaw.
3. Pracownik będący członkiem rady pracowników ma prawo do zwolnienia od
pracy zawodowej, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, na czas niezbędny do
udziału w pracach rady pracowników, które nie mogą być wykonane poza godzinami
pracy, w przypadku gdy nie korzysta ze zwolnienia z innego tytułu.

Art. 18. Pracodawca w terminie 30 dni od dnia wyboru członków rady
pracowników przez pracowników przekazuje ministrowi właściwemu do spraw
pracy informacje dotyczące rady pracowników według wzoru stanowiącego
załącznik do ustawy.

Art. 19. 1. Kto wbrew przepisom ustawy:
1) uniemożliwia utworzenie rady pracowników,
2) nie podaje informacji, o której mowa w art. 7 ust. 5,
3) nie organizuje wyborów rady pracowników lub je utrudnia,
4) nie informuje rady pracowników lub nie przeprowadza z nią konsultacji w
sprawach określonych w ustawie lub utrudnia przeprowadzenie konsultacji,
5) dyskryminuje członka rady pracowników w związku z wykonywaniem przez
niego czynności związanych z informowaniem i przeprowadzaniem konsultacji
– podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny.
2. Członek rady pracowników lub osoba, o której mowa w art. 15, jeżeli w
okresie, o którym mowa w art. 16 ust. 1, ujawnią dane, co do których pracodawca
zastrzegł poufność,
podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny.
3. Ściganie wykroczenia, o którym mowa w ust. 2, następuje na wniosek
pokrzywdzonego pracodawcy.
4. Postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, toczy się na
podstawie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w
sprawach o wykroczenia (Dz.U. Nr 106, poz. 1148, z późn. zm.). W sprawach
określonych w ust. 1 oskarżycielem publicznym jest inspektor pracy.

Art. 20. W ustawie z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi
przedsiębiorstwa państwowego (Dz. U. Nr 24, poz. 123, z późn. zm.) w art. 25 po
ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„1a. Rada pracownicza przedsiębiorstwa ma prawo do uzyskiwania
informacji i przeprowadzania konsultacji zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7
kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi
konsultacji (Dz. U. Nr 79, poz. 550).”.

Art. 21. W ustawie z dnia 10 lipca 1985 r. o przedsiębiorstwach mieszanych
(Dz. U. Nr 32, poz. 142, z 1986 r. Nr 12, poz. 72, z 1987 r. Nr 33, poz. 181 oraz z
1994 r. Nr 121, poz. 591) po art. 23 dodaje się art. 23a w brzmieniu:
Art. 23a. Rada pracownicza ma prawo do uzyskiwania informacji i
przeprowadzania konsultacji zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 kwietnia
2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji
(Dz. U. Nr 79, poz. 550).”.

Art. 22. W ustawie z dnia 23 października 1987 r. o przedsiębiorstwie
państwowym „Porty Lotnicze” (Dz. U. Nr 33, poz. 185) w art. 35 po ust. 2 dodaje się
ust. 3 w brzmieniu:
„3. Rada pracownicza ma prawo do uzyskiwania informacji i
przeprowadzania konsultacji zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 kwietnia
2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji
(Dz. U. Nr 79, poz. 550).”.

Art. 23. W ustawie z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach
rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących
pracowników (Dz. U. Nr 90, poz. 844, Nr 213 poz. 2081, Nr 223 poz. 2217, z 2004 r.
Nr 96, poz. 959 oraz z 2005 r. Nr 62, poz. 551) w art. 5 w ust. 5 w pkt 6 kropkę
zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 7 w brzmieniu:
„7) będącemu członkiem rady pracowników lub określonym w porozumieniu,
o którym mowa w art. 24 ustawy z dnia 7 kwietnia 2006 r. o
informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (Dz. U. Nr 79, poz. 550), przedstawicielem pracowników uprawnionym do uzyskiwania od pracodawcy informacji i prowadzenia z nim konsultacji.”.

Art. 24. 1. Przepisów ustawy nie stosuje się do pracodawców, u których przed
dniem wejścia w życie ustawy zostało zawarte porozumienie dotyczące
informowania pracowników i przeprowadzania z nimi konsultacji zapewniające
warunki informowania i przeprowadzania konsultacji co najmniej równe określonym
w ustawie oraz uwzględniające interes pracodawcy i pracowników, z zastrzeżeniem
ust. 2.
2. Do pracodawców oraz przedstawicieli pracowników uprawnionych zgodnie z
porozumieniem, o którym mowa w ust. 1, do uzyskiwania informacji i prowadzenia
konsultacji stosuje się odpowiednio przepisy art. 15–17.
3. Każda ze stron porozumienia, o którym mowa w ust. 1, może złożyć drugiej
stronie pisemne zastrzeżenie co do spełniania przez to porozumienie wymogów
określonych w ust. 1.
4. W przypadku gdy w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia zastrzeżenia, o
którym mowa w ust. 3, strony porozumienia nie uzgodnią wskazanych w nim
zarzutów, porozumienie rozwiązuje się z mocy prawa. W takim przypadku stosuje
się przepisy ustawy.
5. Pracodawca, w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie ustawy, informuje
ministra właściwego do spraw pracy o zawartym porozumieniu.

Art. 25. 1.Informację, o której mowa w art. 4 ust. 1 i 3, organizacja związkowa
przekazuje pracodawcy w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
2. W przypadkach, o których mowa w art. 4 ust. 3 i 4, pracodawca w terminie 4
miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy obowiązany jest do poinformowania
pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy o prawie pracowników do
wyboru rady pracowników i jej uprawnieniach.
3. W terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy pracodawca, o którym
mowa w ust. 2, obowiązany jest do zorganizowania wyborów członków rady
pracowników.

Art. 26. 1. Do dnia 23 marca 2008 r. przepisy ustawy stosuje się do
pracodawców zatrudniających co najmniej 100 pracowników.
2. W okresie od dnia 24 marca 2008 r. do dnia:
1) 23 maja 2008 r. informację, o której mowa w art. 4 ust. 1 i 3, organizacja
związkowa przekazuje pracodawcy;
2) 23 lipca 2008 r. w przypadkach, o których mowa w art. 4 ust. 3 i 4, pracodawca
obowiązany jest do poinformowania pracowników w sposób przyjęty u danego
pracodawcy o prawie pracowników do wyboru rady pracowników i jej
uprawnieniach.
3) (uchylony).

Art. 27. Nie później niż do dnia 27 lutego 2007 r. Trójstronna Komisja do
Spraw Społeczno-Gospodarczych dokona przeglądu stosowania niniejszej ustawy w
celu przedłożenia rządowi koniecznych propozycji zmian między innymi na
podstawie informacji, o których mowa w art. 18, oraz danych Centralnej Informacji o
Działalności Gospodarczej i Głównego Urzędu Statystycznego.

Art. 28. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.