Wejscie w życie: 27 luty 2007

Ostatnia Zmiana: 1 stycznia 2021

Ustawa z dnia 12 stycznia 2007 r. o drogowych spółkach specjalnego przeznaczenia

Art. 1. 1. Ustawa określa warunki tworzenia oraz zasady działalności
drogowych spółek specjalnego przeznaczenia do przygotowania lub realizacji
przedsięwzięć w zakresie budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony i
zarządzania drogami krajowymi w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r.
o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 oraz z 2019 r. poz. 698 i 730),
zwanych dalej „przedsięwzięciami drogowymi”.
2. Ustawy nie stosuje się do dróg krajowych w miastach na prawach powiatu,
zarządzanych przez prezydenta miasta.

Art. 2. 1. Minister właściwy do spraw transportu, mając na uwadze kierunki
rozwoju sieci drogowej, w tym w szczególności zobowiązania Rzeczypospolitej
Polskiej wynikające z członkostwa w Unii Europejskiej, potrzebę przebudowy
infrastruktury drogowej związaną z zapewnieniem zrównoważonego rozwoju
kraju, ustala przedsięwzięcia drogowe spośród zadań planowanych do wykonania
przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.
2. W celu przygotowania lub realizacji przedsięwzięć drogowych ustalonych
zgodnie z ust. 1, minister właściwy do spraw transportu, działając w imieniu
Skarbu Państwa, tworzy drogowe spółki specjalnego przeznaczenia, zwane dalej
„spółkami”.

Art. 3. 1. Spółka może być zawiązana i działa w formie spółki akcyjnej.
2. Zawiązując spółkę minister właściwy do spraw transportu obejmuje,
w imieniu Skarbu Państwa, wszystkie akcje.
3. Kapitał zakładowy spółki wynosi nie mniej niż 1 000 000 zł i jest
pokrywany wkładem pieniężnym lub aportem, przy czym wkład pieniężny nie
może być niższy niż 500 000 zł.
4. Akcje spółki są imienne.
5. (uchylony)
6. Minister właściwy do spraw transportu ustala statut spółki.
7. (uchylony)
8. Zarząd spółki składa się z nie mniej niż 3 i nie więcej niż 5 osób. Członków
zarządu spółki powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw transportu spośród
osób posiadających odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie w zakresie
zarządzania, finansów, drogownictwa lub transportu drogowego.
9. Rada nadzorcza spółki jest powoływana i odwoływana przez ministra
właściwego do spraw transportu i składa się z nie mniej niż 5 i nie więcej niż
7 członków. W skład rady nadzorczej spółki wchodzi po jednej osobie
wyznaczonej przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, ministra
właściwego do spraw rozwoju regionalnego oraz Generalnego Dyrektora Dróg
Krajowych i Autostrad.
10. Oświadczenia woli składane spółce przez Skarb Państwa wymagają
zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności. Przepisu art. 303
§ 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U.
z 2019 r. poz. 505) nie stosuje się.
11. W sprawach nieuregulowanych w ustawie do spółki stosuje się przepisy
ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych.

Art. 4. 1. Celem działalności spółki jest przygotowanie lub realizacja
przedsięwzięcia drogowego.
2. Spółka realizuje cel, o którym mowa w ust. 1, przez:
1) budowę, przebudowę, remont, utrzymanie lub ochronę dróg, w rozumieniu
ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych;
1a) przygotowanie, wdrożenie, budowę lub eksploatację systemu elektronicznego
poboru opłat elektronicznych, o którym mowa w art. 13i ustawy z dnia
21 marca 1985 r. o drogach publicznych;
2) wykonywanie obowiązków zarządcy drogi w zakresie ustalonym w art. 20
pkt 2–7 i 9–20 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych;
3) sporządzanie dokumentacji do decyzji: o ustaleniu lokalizacji drogi,
o ustaleniu lokalizacji autostrady, o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu albo o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz dokumentacji do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o pozwoleniu na budowę, o pozwoleniu na użytkowanie,
a także innej dokumentacji niezbędnej do przygotowania lub realizacji
przedsięwzięcia drogowego;
4) występowanie z wnioskami o wydanie decyzji, o których mowa w pkt 3;
5) nabywanie nieruchomości pod drogi w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa;
6) gospodarowanie nieruchomościami przeznaczonymi lub zajętymi pod drogi
w zakresie określonym w umowie, o której mowa w art. 6 ust. 1;
7) pobieranie opłat za przejazd autostradą, o których mowa w ustawie z dnia
27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu
Drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 2014 i 2244 oraz z 2019 r. poz. 730 i 1123);
8) pobieranie opłat za przejazdy przez obiekty mostowe i tunele zlokalizowane
w ciągach dróg krajowych;
8a) (uchylony)
9) organizację finansowania powierzonego spółce przedsięwzięcia drogowego;
10) inną działalność bezpośrednio związaną z przygotowaniem lub realizacją
powierzonego spółce przedsięwzięcia drogowego, nienaruszającą zasad
wolnej konkurencji.
3. Spółce przysługuje wynagrodzenie prowizyjne za wykonanie
powierzonego jej przedsięwzięcia drogowego, z wyłączeniem przypadku,
w którym spółce powierzono pobieranie opłat stanowiących jej przychód.
4. Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 3, ustala się do wysokości do 3,5%
wartości przedsięwzięcia drogowego uwzględniającej w szczególności wartość
kosztorysową tego przedsięwzięcia.
5. W przypadku powierzenia spółce pobierania opłat, o których mowa
w ust. 2 pkt 7 i 8, w umowie określonej w art. 6 ust. 1, wpływy z tych opłat mogą
stanowić przychód spółki, jeżeli umowa tak stanowi.
6. Zysk spółki po opodatkowaniu spółka przeznacza na finansowanie
realizacji powierzonego przedsięwzięcia drogowego lub przekazuje na rzecz
Krajowego Funduszu Drogowego, o którym mowa w ustawie z dnia
27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu
Drogowym.
7. Przepisów ustawy z dnia 1 grudnia 1995 r. o wpłatach z zysku przez
jednoosobowe spółki Skarbu Państwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 426 i 492) nie stosuje
się.

Art. 5. 1. Do udzielania przez spółkę zamówień, których przedmiotem są
dostawy, usługi lub roboty budowlane, stosuje się przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo
zamówień publicznych (Dz. U. poz. 2019), z uwzględnieniem ust. 2.
2. Spółka może zawrzeć umowę koncesji na roboty budowlane lub usługi jako
zamawiający w rozumieniu ustawy z dnia 21 października 2016 r. o umowie
koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz. U. poz. 1920, z 2018 r. poz. 1669
i 1693 oraz z 2019 r. poz. 730) lub umowę o partnerstwie publiczno-prywatnym
jako podmiot publiczny w rozumieniu ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r.
o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1834 oraz z 2018 r.
poz. 1693).

Art. 5a. W przypadku gdy spółka wykonuje obowiązek zarządcy drogi,
o którym mowa w art. 20 pkt 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach
publicznych, przepis art. 20h tej ustawy stosuje się odpowiednio.

Art. 6. 1. Minister właściwy do spraw transportu zawiera ze spółką umowę
określającą zakres i warunki przygotowania lub realizacji przedsięwzięcia
drogowego.
2. Projekt umowy, o której mowa w ust. 1, opracowuje spółka w terminie
2 miesięcy od dnia wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego, na podstawie
wytycznych co do technicznych i finansowych warunków przedsięwzięcia
drogowego ustalonych przez ministra właściwego do spraw transportu.
3. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, w terminie 30 dni od
dnia otrzymania projektu umowy, o którym mowa w ust. 2, opiniuje warunki tej
umowy w zakresie dotyczącym swoich zadań wynikających z odrębnych
przepisów, a powierzanych na mocy umowy spółce.
4. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest obowiązany do
współdziałania ze spółką w wykonaniu umowy, o której mowa w ust. 1, w zakresie
go dotyczącym, związanym z realizacją przez spółkę przedsięwzięcia drogowego.
5. Bank Gospodarstwa Krajowego opiniuje warunki projektu umowy,
o którym mowa w ust. 2, w zakresie sposobu i terminów wypłaty z Krajowego
Funduszu Drogowego wynagrodzenia spółki lub należności z tytułu finansowania
przedsięwzięcia drogowego.
6. Warunki umowy, o której mowa w ust. 1, wymagają uzgodnienia
z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych.

Art. 7. Umowa, o której mowa w art. 6 ust. 1, odpowiednio do zakresu
przedsięwzięcia drogowego, określa w szczególności:
1) cel i przedmiot przedsięwzięcia drogowego, z określeniem, które z zadań
wymienionych w art. 4 ust. 2 zostają powierzone spółce;
2) harmonogram przygotowania lub realizacji przedsięwzięcia drogowego;
3) normy jakościowe, wymagania i standardy stosowane przy realizacji
przedsięwzięcia drogowego;
4) łączną wartość środków przewidzianych na przygotowanie lub realizację
przedsięwzięcia drogowego będącego przedmiotem umowy, z podaniem
przewidywanych źródeł ich pochodzenia oraz warunków ich przekazywania
na finansowanie przedsięwzięcia drogowego;
5) szczegółowe warunki realizacji zadań powierzonych spółce;
6) szczegółowe warunki przejęcia od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych
i Autostrad dokumentacji dotyczącej przygotowania lub realizacji
przedsięwzięcia drogowego stanowiącego przedmiot umowy;
7) tytuł prawny do korzystania z nieruchomości położonych w granicach pasa
drogowego, nabytych przez spółkę lub przejętych od Generalnego Dyrektora
Dróg Krajowych i Autostrad;
8) tytuł prawny do nieruchomości udostępnianych przez spółkę wykonawcom
lub operatorom lub sposób korzystania przez wykonawcę lub operatora z tych
nieruchomości;
9) warunki korzystania przez spółkę z budynków, budowli i innych urządzeń
usytuowanych w granicach pasa drogowego;
10) warunki poboru opłat za przejazd autostradą;
10a) (uchylony)
11) wysokość i warunki wypłaty wynagrodzenia spółki;
12) warunki zwrotu przez spółkę pasa drogowego drogi objętej przedsięwzięciem
drogowym oraz dokumentacji dotyczącej tego przedsięwzięcia na rzecz
Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, po rozwiązaniu umowy;
13) obowiązki spółki w zakresie określania w umowach zawieranych w związku
z przygotowaniem lub realizacją przedsięwzięć drogowych zakresu
odpowiedzialności wykonawców za niewykonanie lub nienależyte wykonanie
umowy w formie kar umownych;
14) zakres odpowiedzialności stron;
15) sposób rozstrzygania sporów wynikłych na tle realizacji umowy;
16) warunki zmiany i rozwiązania umowy;
17) zasady wzajemnych rozliczeń w razie rozwiązania umowy.

Art. 7a. 1. Prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnych lub
postanowień wydanych na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych
i Autostrad dotyczących przygotowania lub realizacji przedsięwzięcia drogowego
stanowiącego przedmiot umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1, przechodzą z mocy
prawa na drogową spółkę specjalnego przeznaczenia, z dniem zawarcia tej umowy.
2. W sprawach, o których mowa w ust. 1, wszczętych przez Generalnego
Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad i niezakończonych przed dniem zawarcia
umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1, decyzją administracyjną lub postanowieniem
w miejsce Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wstępuje z mocy
prawa drogowa spółka specjalnego przeznaczenia, z dniem zawarcia tej umowy.
3. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do umów lub porozumień zawartych
przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczących
przygotowania lub realizacji przedsięwzięcia drogowego stanowiącego przedmiot
umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1.
4. Drogowa spółka specjalnego przeznaczenia staje się administratorem
danych osobowych, których administratorem był Generalny Dyrektor Dróg
Krajowych i Autostrad, w związku z decyzjami administracyjnymi
i postanowieniami, o których mowa w ust. 1, jak również sprawami, o których
mowa w ust. 2, oraz umowami i porozumieniami, o których mowa w ust. 3.

Art. 8. 1. Przygotowanie lub realizację przedsięwzięcia drogowego
powierzonego spółce, w tym wynagrodzenie spółki, finansuje się:
1) ze środków pochodzących z budżetu państwa ustalonych w ustawie
budżetowej;
2) ze środków bezzwrotnych Unii Europejskiej;
3) ze środków Krajowego Funduszu Drogowego, o którym mowa w ustawie
z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym
Funduszu Drogowym;
4) z pożyczek lub kredytów zaciąganych przez spółkę lub Skarb Państwa;
5) z emisji obligacji;
6) ze środków własnych spółki;
7) z innych tytułów.
2. Przygotowanie lub realizacja przedsięwzięcia drogowego powierzonego
spółce może być finansowana z wpływów z opłat, o których mowa w art. 4 ust. 2
pkt 7 i 8, jeżeli umowa, o której mowa w art. 6 ust. 1, tak stanowi.
3. Spółce mogą być udzielone przez Skarb Państwa gwarancje i poręczenia
zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach
udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne (Dz. U. z 2018 r. poz.
1808 oraz z 2019 r. poz. 492 i 504).
4. Gwarancje i poręczenia, o których mowa w ust. 3, są zwolnione z opłat
prowizyjnych.
5. Na zabezpieczenie spłaty kredytów lub pożyczek spółka może dokonywać
na rzecz instytucji kredytujących cesji wpływów z tytułu wykonywania prawa
poboru opłat, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 7 i 8.
6. Jeżeli przedsięwzięcie drogowe jest finansowane z wykorzystaniem
środków, o których mowa w ust. 1 pkt 3:
1) uwzględnia się je w planie finansowym Krajowego Funduszu Drogowego;
2) spółka zawiera z Bankiem Gospodarstwa Krajowego umowę określającą
sposób i terminy wypłat na rzecz wykonawców przedsięwzięć drogowych ze
środków Krajowego Funduszu Drogowego.

Art. 9. 1. W celu realizacji przedsięwzięcia drogowego lub jego części spółka
może zawrzeć z wykonawcą umowę na eksploatację drogi, z zastrzeżeniem art. 9a.
2. Do wyboru wykonawcy oraz do zawierania umów, o których mowa
w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień
publicznych, z zastrzeżeniem art. 10.
3. Spółka może powierzyć wykonawcy, o którym mowa w ust. 1, pobieranie
opłat, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 7–8a.

Art. 9a. (uchylony).

Art. 9b. Warunki umowy, o której mowa w art. 9, wymagają uzgodnienia
z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych.

Art. 10. 1. Ogłoszenie o zamówieniu na eksploatację drogi powinno, oprócz
elementów właściwych dla wybranego trybu udzielania zamówień, zawierać także informację o technicznych
i ekonomiczno-finansowych założeniach zamówienia.
2. Dokumenty zamówienia, o którym mowa w ust. 1, powinna zawierać także:
1) obowiązek złożenia oświadczenia przez uczestnika postępowania, że jego
wspólnicy albo akcjonariusze, którzy dysponują bezpośrednio lub pośrednio
co najmniej 20% głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym
zgromadzeniu lub którzy posiadają bezpośrednio co najmniej 20% udziałów
lub akcji w innej spółce kapitałowej, nie ubiegają się o zawarcie umowy,
o której mowa w art. 9 ust. 1, dotyczącej tego samego postępowania;
2) obowiązek złożenia przez uczestnika postępowania wykazu jednostek z nim
powiązanych w rozumieniu przepisów o rachunkowości.

Art. 11. (pominięty).

Art. 12. (pominięty).

Art. 13. (pominięty).

Art. 14. (pominięty).

Art. 15. 1. Koszty utworzenia spółki, w tym środki na pokrycie kapitału
zakładowego i koszty podjęcia działalności spółki oraz środki na podwyższenie
kapitału zakładowego spółki, ponosi minister właściwy do spraw transportu.
2. Koszty, o których mowa w ust. 1, mogą być pokrywane, na wniosek
ministra właściwego do spraw transportu, ze środków Krajowego Funduszu
Drogowego, o którym mowa w ustawie z dnia 27 października 1994 r.
o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym.

Art. 16. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.