Opublikowany: 18.10.2017 r.        Autor: autor

Alimenty dla dziecka – kto musi płacić, do kiedy, w jakiej wysokości

Obowiązek alimentacyjny to konieczność zapewniania środków utrzymania. Zobowiązanymi do alimentów są krewni w linii prostej (czyli np. ojciec – dziecko, babcia – wnuk, itd.) oraz rodzeństwo.


Alimenty dla dziecka – kto musi płacić, do kiedy, w jakiej wysokości

Kto jest zobowiązany do alimentów na dziecko?
Rodzice zobowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które jeszcze nie może się samodzielnie utrzymać, chyba że jego majątek (np. otrzymany spadek lub darowizna) generuje taki dochód, że wystarcza on na utrzymanie dziecka.

Dopiero w sytuacji, w której dziecko nie ma rodziców lub ich sytuacja nie pozwala na zaspokajanie potrzeb dzieci (np. kiedy rodzice są trwale i całkowicie niezdolni do pracy), zobowiązani do alimentów będą dalsi krewni, czyli najczęściej dziadkowie.


Do kiedy trwa obowiązek alimentacyjny?
Co istotne, obowiązek alimentacyjny nie wygasa automatycznie w chwili osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Jak wyżej było wskazane, obowiązek ten trwa dopóty, dopóki dziecko nie jest w stanie się samodzielnie utrzymać. Oznacza to, że dziecko, które kontynuuje naukę po 18 roku życia, np. idzie na studia, na których osiąga zadowalające wyniki i zdaje egzaminy w normalnym toku (czyli rzeczywiście stara się uzyskać wyższe wykształcenie), może liczyć na pomoc rodziców (a w niektórych wypadkach – dziadków), a oni nie mogą się co do zasady od tego obowiązku uwolnić.

Nie są określone jasne granice czasowe trwania obowiązku alimentacyjnego. Teoretycznie rodzice mogą być zobowiązani do utrzymywania dziecka nawet do jego 30 roku życia, jednak ocena zależy od konkretnych okoliczności. Jeśli zaś dziecko jest chore i nie jest w stanie podjąć pracy, obowiązek alimentacyjny rodziców może trwać także znacznie dłużej. Zazwyczaj jednak osoba mająca ok. 25 lat może się samodzielnie utrzymywać, gdyż w większości przypadków otrzymała do tego czasu wykształcenie i uprawnienia pozwalające na wykonywanie zawodu.

Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli alimenty są dla nich nadmiernym obciążeniem (np. po zapłaceniu alimentów brakuje im środków na podstawowe potrzeby) lub właśnie w sytuacji, w której dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się, czyli np. nie podchodzi do egzaminów na studiach, powtarza kolejne lata nauki, nie podchodzi do obrony pracy magisterskiej, itd..

Także w sytuacji, w której żądanie przez pełnoletnie dziecko alimentów od rodziców byłoby sprzeczne z ogólnie przyjętymi normami moralnymi i etycznymi, rodzice mogą uchylić się od tego obowiązku. Z takimi okolicznościami możemy mieć do czynienia na przykład wtedy, kiedy rodzic jest poważnie chory.


Od czego zależy wysokość alimentów?
Zakres obowiązku alimentacyjnego zależy od dwóch czynników:
1. Usprawiedliwionych potrzeb dziecka - oznacza to, że rodzic jest zobowiązany do zapewniania środków utrzymania tylko w takim zakresie, w jakim dany wydatek można określić, jako usprawiedliwiony, uzasadniony. Usprawiedliwionymi wydatkami są z pewnością mieszkanie, wyżywienie, odzież, itp., jednak tylko w wysokości adekwatnej do poziomu życia danej rodziny. Za koszty nieusprawiedliwione (zbytek) mogą być uznane np. drogie gadżety, częste wycieczki zagraniczne, czyli przedmioty, które nie zapewniają realizacji podstawowych potrzeb dziecka i przekraczają przyjęte w danej rodzinie standardy;

2. Możliwości majątkowych i zarobkowych rodzica – dla ustalenia wysokości alimentów nie są istotne zarobki rodzica i rzeczywiście osiągane przez niego dochody (choć dają one pewien obraz sytuacji), ale abstrakcyjna ocena, jakie dochody rodzic mógłby otrzymywać, gdyby w pełni wykorzystywał swoje możliwości. Nawet więc jeśli rodzic nie pracuje, to jego możliwości zarobkowe należy ocenić przy uwzględnieniu wykształcenia, miejsca zamieszkania, wieku, stanu zdrowia, itd. Brak zatrudnienia nie jest podstawą uchylania się od obowiązku alimentacyjnego. Możliwości majątkowe rodzica są zaś ustalane poprzez ocenę, jakie ma oszczędności, czy jest właścicielem nieruchomości lub ruchomości o stosunkowo wysokiej wartości (np. samochody, biżuteria).

Na wysokość alimentów nie wpływają pobierane świadczenia, np. 500+ lub świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego. Rodzic nie może się więc zwolnić od obowiązku alimentacyjnego lub żądać jego zmniejszenia twierdząc, że otrzymywane świadczenia wystarczają na pokrycie uzasadnionych kosztów utrzymania dziecka.


Ustalenie alimentów przez sąd
Obowiązek utrzymywania dziecka wynika z samego faktu bycia rodzicem. Dopiero w sytuacji, w której rodzic uchyla się od swojego prawnego obowiązku lub łoży na utrzymanie dziecka niewystarczające środki, można skierować sprawę do sądu, który ureguluje wysokość comiesięcznych alimentów a także ustali zasady ich płatności.


Co jeśli rodzic straci pracę?
Zdarzają się sytuacje, w których rodzic chcąc zmniejszyć zakres swoich zobowiązań alimentacyjnych wobec dziecka, rezygnuje z dobrze płatnej pracy lub przekazuje komuś w darowiźnie cały swój majątek. Ustawodawca przeciwdziała takim działaniom ustanawiając regułę, że jeśli rodzic bez ważnego powodu zmieni pracę na mniej zyskowną lub pozbędzie się majątku w ciągu trzech lat przed sprawą sądową o alimenty, pogorszenie się jego sytuacji nie będzie brane po uwagę i nie spowoduje zmniejszenia wysokości świadczeń alimentacyjnych. Możliwości majątkowe i zarobkowe takiego rodzica będą w postępowaniu sądowym oceniane tak, jakby nie zrezygnował z pracy lub nie pozbył się majątku.

Czy można żądać zaległych alimentów?
Roszczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem 3 lat. Oznacza to, że wszczynając sprawę sądową o alimenty można dochodzić wyłącznie alimentów do 3 lat wstecz.

Zaległe alimenty mogą być zasądzone tylko wyjątkowo, jeśli w okresie przed wszczęciem postępowania potrzeby dziecka pozostały niezaspokojone, czyli drugiemu rodzicowi brakowało środków na pokrycie wydatków – np. ma zaległości w płatności czesnego w przedszkolu lub rodzic musiał na potrzeby dziecka zaciągnąć pożyczkę.


Czy można zmienić wysokość alimentów?
Zmiany wysokości alimentów można żądać w sytuacji, w której zmienią się usprawiedliwione potrzeby dziecka lub majątkowe, czy zarobkowe możliwości rodzica.



podstawa prawna: art. 128, 129, 133, 135, 136, 137, 138, 144(1) KRiO (Dz.U. z 2017 r. poz. 682)

Tagi:

Przeczytaj również:

O AUTORZE:

Informacje o autorze nie zostały jeszcze zamieszczone.

KOMENTARZE:

brak komentarzy

DODAJ KOMENTARZ: