Opublikowany: 08.10.2017 r.        Autor: autor

Po jakim czasie następuje zatarcie skazania?

Zgodnie z art. 106 Kodeksu karnego, z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Po jakim czasie można liczyć na usunięcie wzmianki o skazaniu? Czy są jakieś wyjątki od tej zasady?


Po jakim czasie następuje zatarcie skazania?

Jedną z funkcji kary w prawie karnym jest wychowanie sprawcy przestępstwa, czyli uświadomienie mu, że trzeba ponosić konsekwencje swoich czynów. Nie ma więc powodów, by piętnować sprawców przestępstw, którzy odbyli swoją karę.

W Krajowym Rejestrze Karnym gromadzi się m. in. dane o osobach prawomocnie skazanych za przestępstwa, a także o osobach, przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie. Zatarcie skazania wprowadza fikcję polegającą na tym, że po upływie pewnego czasu, wszelkie informacje o skazaniu znikają z rejestru, a skazany widnieje już, jako osoba niekarana. Ma to na celu realizację wyżej wskazanej funkcji wychowawczej i umożliwia sprawcy powrót do pełnoprawnego funkcjonowania w społeczeństwie.

Skazanie zatarte nie może rodzić żadnych negatywnych konsekwencji wobec skazanego. Od chwili zatarcia skazania może on twierdzić, że nigdy nie był karany.


Kiedy następuje zatarcie skazania?
W razie skazania na karę pozbawienia wolności (najkrócej miesiąc, najdłużej 15 lat) lub karę 25 lat pozbawienia wolności, zatarcie skazania następuje z mocy prawa (czyli automatycznie, bez konieczności podejmowania żadnych aktywności ze strony skazanego) z upływem 10 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.
Jeśli orzeczona kara pozbawienia wolności nie przekraczała 3 lat, skazany może złożyć wniosek o zatarcie skazania nie po 10, a już po 5 latach od wykonania, darowania kary, lub przedawnienia jej wykonania, jeżeli w tym okresie przestrzegał porządku prawnego, czyli nie popełniał innych czynów zabronionych. Wniosek o wcześniejsze zatarcie skazania należy złożyć do sądu, który wydał wyrok skazujący w pierwszej instancji. Jeśli w pierwszej instancji orzekały różne sądy, o wniosku o zatarcie skazania orzeka sąd, który jako ostatni wydał wyrok skazujący.

W razie skazania na karę dożywotniego pozbawienia wolności, zatarcie skazania następuje z mocy prawa (automatycznie) z upływem 10 lat od uznania jej za wykonaną, od darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.

W razie skazania na karę ograniczenia wolności (nieodpłatna, kontrolowana praca na cele społeczne lub potrącenie z wynagrodzenia na cel społeczny) zatarcie skazania następuje z mocy prawa (automatycznie) z upływem 3 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.

W razie skazania na grzywnę zatarcie skazania następuje z mocy prawa (automatycznie) z upływem roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.

Jeśli sąd odstąpił od wymierzenia kary, zatarcie skazania następuje z mocy prawa (automatycznie) z upływem roku od wydania prawomocnego orzeczenia.

Trzeba jednak pamiętać, że zatarcie skazania nie może nastąpić przed wykonaniem, darowaniem lub przedawnieniem wykonania :
1. środka karnego (np. pozbawienie praw publicznych, zakaz prowadzenia pojazdów, zakaz wstępu na imprezę masową, itp.),
2. przepadku (np. przepadek przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa),
3. środka kompensacyjnego (obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, zadośćuczynienie za doznaną krzywdę),
4. środka zabezpieczającego (np. elektroniczna kontrola miejsca pobytu, terapia uzależnień, itp.).

PrzykładJeśli za spowodowanie wypadku zostanie wymierzona kara grzywny i 2-letni zakaz prowadzenia pojazdów, to do zatarcia skazania nie wystarczy wykonanie kary i odczekanie 1 roku (bo taki co do zasady jest okres, po jakim następuje zatarcie skazania na karę grzywny), lecz dopiero po wykonaniu 2-letniego zakazu prowadzenia pojazdów.


Skazanie za kilka przestępstw
Jeżeli sprawcę skazano za dwa lub więcej przestępstw, jak również jeżeli skazany przed upływem okresu wymaganego do zatarcia skazania ponownie popełnił przestępstwo, dopuszczalne jest tylko jednoczesne zatarcie wszystkich skazań. Zatarcie skazania za różne przestępstwa nastąpi więc łącznie – w najpóźniejszym terminie wynikającym z różnych przestępstw.


Wyjątek od zasady
Sprawca przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, jeżeli pokrzywdzonym było dziecko w wieku poniżej 15 lat, w ogóle nie może liczyć na zatarcie skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.


Zatarcie skazania za wykroczenia
W przypadku skazania za wykroczenie, zatarcie następuje po upływie 2 lat od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary.
Jeżeli ukarany przed upływem 2-letniego okresu popełnił nowe wykroczenie, za które wymierzono mu karę aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny, zatarcie skazania za oba czyny nastąpi łącznie – po upływie 2 lat od wykonania, darowania albo od przedawnienia wykonania kary za nowe wykroczenie.
Podobnie, jak w przypadku skazania za przestępstwo, jeśli za wykroczenie orzeczono także środek karny (np. podanie orzeczenia o ukaraniu do publicznej wiadomości), zatarcie skazania nie może nastąpić przed wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem wykonania tego środka karnego.


Inne przypadki zatarcia skazania z mocy prawa
Zatarcie skazania z mocy prawa następuje także w następujących wypadkach:
1. przy zmianie ustawy – jeśli według nowej ustawy czyn, za który wymierzony był wyrok, nie jest już dłużej przestępstwem (art. 4 § 4 Kodeksu karnego)
2. po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary (art. 76 § 1 Kodeksu karnego).


podstawa prawna: art. 4 par. 4 34, 39, 44, 46, 76 par. 1, 93a, 106, 106a, 107, 108 KK (Dz.U.2016.1137); art. 28, 46 KW (Dz.U.2015.1094)

Tagi:

KOMENTARZE:

brak komentarzy

DODAJ KOMENTARZ: