Opublikowany: 04.10.2017 r.        Autor: autor

Zmiana zarzutów dla opiekunów pobitego siedmiolatka – o roli Rzecznika Praw Dziecka i Rzecznika Praw Obywatelskich

Do Rzecznika Praw Dziecka i Rzecznika Praw Obywatelskich może zwrócić się każdy, kto ma informacje o naruszaniu praw, na straży których stoją Rzecznicy. W zakresie swoich kompetencji mogą oni podjąć właściwe działania lub poprzestać na poinformowaniu osoby, która się do nich zwróciła, o przysługujących jej uprawnieniach. Mogą także nadać sprawie bieg przekazując do organu właściwego dla jej rozpatrzenia. Często Rzecznicy, jak w niżej opisanej sprawie, mogą być jedynymi podmiotami mającymi realny wpływ na przebieg spraw osób niezdolnych do dostatecznej obrony swoich praw - bezsilnych wobec aparatu państwowego, który wśród tysięcy spraw może przeoczyć ludzką krzywdę.


Zmiana zarzutów dla opiekunów pobitego siedmiolatka – o roli Rzecznika Praw Dziecka i Rzecznika Praw Obywatelskich

Z informacji zamieszczonych na stronie internetowej Rzecznika Praw Dziecka dowiadujemy się, że Rzecznik podjął z urzędu sprawę znęcania się nad trójką chłopców w wieku 5, 7 i 9 lat. Siedmiolatek z ciężkimi obrażeniami trafił do szpitala, który zawiadomił prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
Początkowo Prokuratura Rejonowa w Drawsku Pomorskim postawiła opiekunom zarzut znęcania się nad osobą małoletnią oraz załączyła do aktu oskarżenia wniosek o dobrowolne poddanie się karze w wymiarze 4 lat pozbawienia wolności. Nie określiła środka karnego, w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do dzieci.
Na wniosek Rzecznika Praw Dziecka, Marka Michalaka, który podkreślił, że kara zaproponowana przez oskarżyciela publicznego jest niewspółmiernie niska z uwagi na drastyczny charakter popełnionych przez oskarżonych czynów, Zastępca Prokuratora Generalnego przeprowadził analizę akt prokuratorskich, w wyniku której ujawnił wiele nieprawidłowości w zakresie gromadzenia materiału dowodowego oraz potwierdził zdanie Rzecznika Praw Dziecka, że kwalifikacja prawna czynu, umożliwiająca sprawcom dobrowolne poddanie się karze, jest nieprawidłowa.
Dzięki interwencji Rzecznika Praw Dziecka Prokuratura Regionalna w Gdańsku zmieniła zarzuty wobec oskarżonych na usiłowanie zabójstwa w zamiarze ewentualnym. Dodatkowo oskarżonemu postawiła zarzut gwałtu ze szczególnym okrucieństwem, natomiast matka została pozbawiona władzy rodzicielskiej.

Zarówno matce jak i jej konkubentowi grozi nawet kara dożywotniego pozbawienia wolności.

Uprawnienia Rzecznika Praw Dziecka
Zgodnie z ustawą o Rzeczniku Praw Dziecka, Rzecznik stoi na straży praw dziecka określonych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Konwencji o prawach dziecka i innych przepisach prawa, z poszanowaniem odpowiedzialności, praw i obowiązków rodziców.
Dla wykonywania tego obowiązku Rzecznik został wyposażony przez ustawodawcę w szereg uprawnień. Rzecznik może m. in. zbadać każdą sprawę na miejscu, zlecić przeprowadzenie badań, sporządzanie ekspertyz i opinii.

W postępowaniu cywilnym uprawnienia Rzecznika polegają na możliwości wszczęcia postępowania oraz wstąpienia do już toczącej się sprawy na prawach przysługujących prokuratorowi. Rzecznik może także wziąć na tych samych zasadach udział w toczącym się już postępowaniu w sprawach nieletnich.

W postępowaniu karnym może żądać od oskarżyciela (najczęściej prokuratora) wszczęcia postępowania przygotowawczego, a w sprawach o wykroczenia – może sam wystąpić z wnioskiem o ukaranie.

Rzecznik zwraca się także o wszczęcie postępowania administracyjnego oraz uczestniczy w nim na prawach przysługujących prokuratorowi. Ma również prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Rzecznik może także:
1) zgłosić udział w postępowaniach przed Trybunałem Konstytucyjnym wszczętych na podstawie wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich lub w sprawach skargi konstytucyjnej, dotyczących praw dziecka oraz brać udział w tych postępowaniach;
2) występować do Sądu Najwyższego z wnioskami w sprawie rozstrzygnięcia rozbieżności wykładni prawa w zakresie przepisów prawnych dotyczących praw dziecka;
3) wnieść kasację albo skargę kasacyjną od prawomocnego orzeczenia.
Rzecznik może również zwracać się do właściwych organów, organizacji lub instytucji o podjęcie działań na rzecz dziecka z zakresu ich kompetencji oraz występować do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej bądź o wydanie lub zmianę innych aktów prawnych.

Rzecznik podejmuje powyższe działania z własnej inicjatywy, biorąc pod uwagę w szczególności informacje pochodzące od obywateli lub ich organizacji, wskazujące na naruszanie praw lub dobra dziecka.

Rzecznik Praw Obywatelskich
Podobne, choć nieco szersze uprawnienia przysługują Rzecznikowi Praw Obywatelskich, który stoi na straży wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innych aktach normatywnych, w tym również na straży realizacji zasady równego traktowania.

Rzecznik Praw Obywatelskich podejmuje działania:
1) na wniosek obywateli lub ich organizacji;
2) na wniosek organów samorządów;
2a) na wniosek Rzecznika Praw Dziecka;
3) z własnej inicjatywy.

Co powinien zawierać wniosek
Wniosek kierowany do Rzecznika jest wolny od opłat, nie wymaga zachowania szczególnej formy, lecz powinien zawierać oznaczenie wnioskodawcy oraz osoby, której wolności i praw sprawa dotyczy, a także określać przedmiot sprawy (jeśli dotyczy postępowania przed sądem – określić trzeba, jaki to sąd i podać sygnaturę akt lub nazwisko osoby, której postępowanie dotyczy).

Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich
Rzecznik ma prawo:
1) zbadać, nawet bez uprzedzenia, każdą sprawę na miejscu;
2) żądać złożenia wyjaśnień, przedstawienia akt każdej sprawy prowadzonej przez naczelne i centralne organy administracji państwowej, organy administracji rządowej, organy organizacji spółdzielczych, społecznych, zawodowych i społeczno-zawodowych oraz organy jednostek organizacyjnych posiadających osobowość prawną, a także organy jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych jednostek organizacyjnych;
3) żądać przedłożenia informacji o stanie sprawy prowadzonej przez sądy, a także prokuraturę i inne organy ścigania oraz żądać do wglądu w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich akt sądowych i prokuratorskich oraz akt innych organów ścigania po zakończeniu postępowania i zapadnięciu rozstrzygnięcia;
4) zlecać sporządzanie ekspertyz i opinii.

Po zbadaniu sprawy Rzecznik może:
1) wyjaśnić wnioskodawcy, że nie stwierdził naruszenia wolności i praw człowieka i obywatela;
2) skierować wystąpienie do organu, organizacji lub instytucji, w których działalności stwierdził naruszenie wolności i praw człowieka i obywatela;
3) zwrócić się do organu nadrzędnego nad jednostką, o której mowa w pkt 2, z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa.

Rzecznik ma prawo żądać wszczęcia postępowania w sprawach cywilnych, jak również wziąć udział w każdym toczącym się już postępowaniu – na prawach przysługujących prokuratorowi.

W sprawach karnych Rzecznik może żądać wszczęcia przez uprawnionego oskarżyciela postępowania przygotowawczego w sprawach o przestępstwa ścigane z urzędu, a w sprawach o wykroczenia - wystąpić z wnioskiem o ukaranie, a także o uchylenie prawomocnego rozstrzygnięcia.

Rzecznik może także zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnosić skargi do sądu administracyjnego, a także uczestniczyć w tych postępowaniach – na prawach przysługujących prokuratorowi.

Rzecznik Praw Obywatelskich jest również uprawniony do wniesienia kasacji lub rewizji nadzwyczajnej od prawomocnego orzeczenia.


podstawa prawna: Ustawa o Rzeczniku Praw Dziecka (Dz.U. z 2017 r. poz. 922), Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz.U. z 2017 r. poz. 958)

Tagi:

Przeczytaj również:

O AUTORZE:

Informacje o autorze nie zostały jeszcze zamieszczone.

KOMENTARZE:

brak komentarzy

DODAJ KOMENTARZ: