Opublikowany: 30.09.2017 r.        Autor: autor

Żona Hugh Hefnera nie dostanie ani grosza z fortuny wycenianej na $ 43 mln? Czyli kilka słów o wpływie intercyzy na dziedziczenie małżonków

Hugh Hefner, założyciel Playboy’a, zmarł 28 września 2017 roku w wieku 91 lat. Był trzykrotnie żonaty. Jak donosi UsWeekly.com, jego trzecia żona – 31-letnia Crystal Harris, nie została zaliczona do grona spadkobierców. Fortuna warta $43 mln zostanie podzielona między jego czworo dzieci i organizacje charytatywne, które Hugh Hefner wspierał za życia. Młoda wdowa nie zostanie jednak bez środków do życia, gdyż w testamencie miał znaleźć się specjalny zapis „o otoczeniu jej opieką”.
Pojawiające się w mediach informacje o zawartej przed ślubem państwa Hefner intercyzie mogą wywoływać błędne przekonanie, że ustanowienie między małżonkami rozdzielności majątkowej powoduje niejako automatycznie wyłączenie między nimi dziedziczenia. Jaki więc wpływ na spadkobranie ma w prawie polskim intercyza?


Żona Hugh Hefnera nie dostanie ani grosza z fortuny wycenianej na $ 43 mln? Czyli kilka słów o wpływie intercyzy na dziedziczenie małżonków

Otóż intercyza, jak potocznie określa się umowę majątkową małżeńską, nie ma wpływu na dziedziczenie ustawowe między małżonkami. Jest to umowa, jaką małżonkowie mogą zawrzeć przed lub, o czym mało kto wie – także w trakcie związku małżeńskiego. Wyłączenie dziedziczenia może powstać wyłącznie na gruncie umowy o zrzeczenie się dziedziczenia lub na mocy testamentu. Przyjrzyjmy się bliżej tym pojęciom.

Wspólność majątkowa między małżonkami
Jeśli małżonkowie nie zawierają żadnej umowy majątkowej, po ślubie powstaje między nimi z mocy prawa wspólność. Oznacza to, że każdy z małżonków zachowuje swój majątek odrębny (kawalerski i panieński), a od chwili powstania wspólności majątkowej istnieje także trzeci – majątek wspólny, do którego wchodzi co do zasady wszystko to, co małżonkowie nabywają już podczas trwania wspólności. Od tej zasady ustawodawca przewidział w art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wyjątki.
Na szczególną uwagę zasługuje jeden z nich - związany z zasadą surogacji. Pojęcie to oznacza, że jeśli małżonek ma np. oszczędności należące do majątku odrębnego (kawalerskiego/panieńskiego), to dokonywany za te środki zakup już po ślubie wchodzi niejako „w miejsce” tych oszczędności - do majątku odrębnego.
Niech tę teorię zobrazuje przykład: mężczyzna kupił przed ślubem mieszkanie, które po ślubie sprzedał i zakupił za te środki większe lokum. Drugie mieszkanie, mimo że kupione już po zawarciu małżeństwa, czyli podczas trwania wspólności majątkowej, należy nie do majątku wspólnego małżonków, a do majątku odrębnego męża, „w miejsce” mieszkania kawalerskiego.

Intercyza, czyli umowa majątkowa małżeńska
Małżonkowie, którzy chcą ustanowić inny, aniżeli powyżej opisany ustawowy ustrój majątkowy, muszą zawrzeć w formie aktu notarialnego stosowną umowę. Tym sposobem można np. wspólność majątkową rozszerzyć lub ograniczyć, jednak najczęściej spotykanym umownym ustrojem majątkowym jest rozdzielność.
Ustrój rozdzielności majątkowej powoduje, że mimo zawarcia małżeństwa nigdy nie powstaje trzecia masa majątkowa, czyli majątek wspólny. Małżonkowie zachowują wszystko to, co nabyli przed zawarciem małżeństwa, a także do majątków „kawalerskich” i „panieńskich” wchodzą wszystkie nabywane już po ślubie rzeczy.

Rozdzielność majątkowa nie powoduje wyłączenia od dziedziczenia
Samo ustanowienie z drodze umowy rozdzielności majątkowej nie powoduje, że małżonkowie nie będą po sobie dziedziczyć. Umowa majątkowa małżeńska odnosi skutek tylko do majątków za życia małżonków. Aby wyłączyć lub zmienić dziedziczenie ustawowe, spadkodawca musi określić odmienne warunki w formie testamentu.
Samo nie wymienienie małżonka w testamencie nie spowoduje, że nie będzie on dziedziczył. Zgodnie z art. 991 Kodeksu cywilnego małżonek pominięty w testamencie ma prawo do zachowku, czyli do części udziału w spadku, jaki przypadałby mu w razie dziedziczenia ustawowego (czyli jeśli spadkodawca nie sporządziłby testamentu).

Wydziedziczenie
Pojęcie wydziedziczenia oznacza pozbawienie prawa do zachowku. Małżonek wydziedziczony nie będzie w ogóle uczestniczył w dziale spadku.
Wydziedziczenie może jednak mieć miejsce w ściśle określonych przez ustawodawcę w art. 1008 Kodeksu cywilnego przypadkach, a mianowicie, jeśli małżonek:
1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Wydziedziczenie powinno nastąpić w testamencie wraz ze wskazaniem jednej z wymienionych wyżej przyczyn.

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia
Zgodnie z art. 1048 Kodeksy cywilnego, spadkobierca może w umowie zawartej w formie aktu notarialnego zrzec się dziedziczenia. Taką umowę mogą zawrzeć zarówno małżonkowie, między którymi istnieje ustrój wspólności majątkowej, ale także ci, którzy ustanowili rozdzielność. Podpisując więc u notariusza umowę majątkową małżeńską mogą także zawrzeć drugą umowę o zrzeczeniu się dziedziczenia.

Podsumowując, sam fakt zawarcia intercyzy nie powoduje, że małżonkowie nie będą po sobie dziedziczyć. Dla osiągnięcia takiego skutku konieczne jest podjęcie jednej z opisanych wyżej czynności, czyli wydziedziczenia w testamencie lub zawarcia umowy o zrzeczeniu się spadkobrania.


podstawa prawna: art. 31 KRiO, 33 KRiO (Dz.U. z 2017 r. poz. 682), art. 991 KC, 1008 KC, 1048 KC (Dz.U. z 2017 r. poz. 459)

Tagi:

KOMENTARZE:

brak komentarzy

DODAJ KOMENTARZ: